Danıştay 6. Daire E.2019/20307 K.2022/3954

Dava konusu istem: Elazığ ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin yol, ibadet, park ve konut alanı olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları ve ilaveleri ile bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; park ve yeşil alanlar için mevzuatta asgari standartların belirlendiği ancak azami ölçüler konulmadığı, planlamada gelecekteki nüfus ve ihtiyaçlar dikkate alınarak yeşil alanların çoğaltılmasının teşvik edildiği, dava konusu imar planlarının kentsel ölçekte bütüncül olarak hazırlandığı, bilirkişi raporundaki değerlendirme ve kanaatin aksine sadece mahalle ölçeğindeki sosyal donatıların değil kentin bütününe hitap eden sosyal donatı alanlarının da planlamaya dahil edildiği,

bu amaca yönelik olarak büyük ölçekli yeşil alan gibi düzenlemelere yer verilmesinin modern şehirleşme anlayışına uygun olduğu, Hazineye ait taşınmazların varlık sebebinin sadece kamuya gelir sağlamaktan ibaret olduğunun düşünülemeyeceği, kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla tahsis edilerek kullanılmasının yanı sıra yerel ve kentsel ihtiyaçların karşılanması için özgülenmesinin de kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik olduğu,

dava konusu taşınmızın büyük kısmına yeşil alan fonksiyonu verilmesinin, kuzey doğu komşuluğunda yer alan birinci derece arkeolojik sit alanında, ileride yapılması muhtemel bilimsel kazı ve koruma faaliyetleri ile tarihsel mirasın ve arkeolojik buluntuların korunması, bunların uygun ve doğal bir çevre içinde sergilenmesi amaçlarıyla da örtüştüğü anlaşıldığından, dava konusu imar planlarının imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu taşınmazın park alanı olarak ayrılmasını gerekli kılan ya da yapılaşma hakkının kısıtlanmasını gerektirecek hehangi bir somut, bilimsel ve teknik veri olmadığı, Hazine adına kayıtlı taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olduğu, bu husus dikkate alındığında park alanı yerine eğitim tesis alanı olarak düzenlenmesinin tahsis amacı bakımından uygun düşeceği, taşınmazın bulunduğu alanın homojen, kendi içinde bütünlük gösteren mahalle niteliğinde olduğu,

plan verileri üzerinden yapılan hesaplamalara göre düşük nüfus yoğunluklu, bahçeli yerleşim düzeninin hakim olduğu mahalle için gereğinden fazla yeşil alan ayrıldığı, dava konusu taşınmazın tek başına bölgedeki yeşil alan gereksiniminin yarısından fazlasını karşıladığı, dolayısıyla taşınmazın tamamının yeşil alan olarak ayrılmasının gerekli olmadığı, öte yandan plan açıklama raporu içeriğinden mahalle üniteleri düzeyinde alan kullanım ve gereklilik dağılımı yapılmadığı, nazım imar planı paftasına göre dava konusu taşınmaz ve çevresinde farklı büyüklükte ve konumlarda park alanları bulunduğunun görüldüğü,

bu itibarla yeterli düzeyde yeşil alan bulunduğundan dava konsu taşınmazın, imar yolu ötesinde ve sit alanı komşuluğunda kalan kısmı hariç park olanı olarak ayrılmasının kamu kaynaklarının verimli kullanımı açısından kamu yararına uygun, plan bütünlüğü ve sosyal donatı dengesi bakımından gerekli olmadığı, planlama esasları ve şehircilik ilkelerine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu park alanının semtin bütününe hitap eden bir fonksiyon olarak planlandığı, gelecekteki nüfusun ihtiyaçları dikkate alınarak planlama yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Elazığ ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel plansız alanda kalmakta iken … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonları ve ilavelerinde plan onama sınırı içine alınarak yol, ibadet, park ve konut alanı olarak belirlenmiştir. Davacı tarafından, taşınmazın eğitim kompleksi olarak kullanılmak üzere Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olduğu, planda eğitim tesisi alanı olarak belirlenmesi gerektiği ileri sürülerek planlara yapılan itirazın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" uygulama imar planı da, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini,

yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 02/10/2015 tarihli yazısına göre dava konusu taşınmazın eğitim kompleksi yapılmak üzere Milli Eğitim Bakanlığına tahsisine … tarih ve … sayılı yazıyla izin verildiği, plansız alanda kalan taşınmazın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ilave ve revizyonunda plan onama sınırı içine alınarak yol, ibadet, park ve konut alanı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olması karşısında, dava konusu planlarda park alanı ve bilirkişi raporunda herhangi bir değerlendirme yapılmayan ibadet, yol ve konut fonksiyonları yerine eğitim tesisi alanı olarak planlanmasının dava konusu taşınmazın konumu, büyüklüğü, yer seçimi açısından planlama esasları ve şehircilik ilkeleri yönünden gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması suretiyle değerlendirilmesi yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.