Danıştay 6. Daire E.2019/551 K.2022/8481

Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi İlçesi, … Mahallesi, …Mevkiinde bulunan … pafta, … ada, …parsel sayılı taşınmazın komşuluğunda yer alan … ada, … sayılı parsel sayılı taşınmaza ilişkin Osmangazi Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli Hamitler Mezarlık Çevresi Kocakoru Mevkii Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacı taşınmazı ile … parsel arasındaki yol ile ilgili birçok kez değişiklik yapıldığı, 2015 yılında yapılan plan değişikliği ile anılan yolun tamamen kaldırılarak … parselde bulunan dini tesis alanına dahil edildiği, davacı tarafından yapılan imar planı değişikliği talebi üzerine,

davacıya ait … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binanın otopark ve dükkan girişlerine taşıt ve yaya erişiminin sağlanması amacıyla dava konusu plan değişikliğinin yapıldığı ve davacı talebinin yerine getirildiği, ayrıca dava konusu uygulama imar planı değişikliği … parsel sayılı taşınmaza dini tesis alanı fonksiyonu verilmesine yönelik olmadığından, davacının bu hususa ilişkin iddialarının iş bu davada incelenme olanağı bulunmadığı göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu plan değişikliği ile belirlenen 7 metrelik yolun ruhsatlı binasına doğru kaydırıldığı ve yan bahçesinin yolda kaldığı, dolayısıyla söz konusu plan değişikliği ile talebinin kabul edilmediği, bilirkişi raporunda hukuka aykırı durumun ortaya konulmuş olmasına karşın Mahkemece dikkate alınmadığı, kazanılmış haklarının ihlal edildiği, kararın hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa ili, Osmangazi İlçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan ve davacıya ait … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz, 22.01.2015 onay tarihli 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı değişikliği ile kısmen konut alanı, kısmen kısmen dini tesis alanı; komşu taşınmaz olan Hazine mülkiyetindeki … ada, … parsel sayılı taşınmaz da dini tesis alanı olarak belirlenmiş, iki taşınmaz arasındaki 7 metrelik yol kaldırılarak dini tesis alanına dahil edilmiştir. Bunun üzerine davacı, kaldırılan yolda ruhsatlı binasının dükkan ve otopark girişinin bulunduğundan bahisle imar planı değişikliği yapılarak planın önceki hale getirilmesi talebiyle davalı idareye başvurmuştur.

Bu başvuru üzerine, Osmangazi Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli Hamitler Mezarlık Çevresi Kocakoru Mevkii Uygulama İmar Planı Değişikliği kabul edilmiş, bu karar Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanmıştır.

Davacı tarafından, anılan plan değişikliğinin iptali istemiyle yeni ihdas edilen yolun taşınmazındaki bahçeyi ortadan kaldırarak bina duvarı ile bitişik hale getirdiği ve otopark ve dükkan girişlerinin bulunduğu yolun iptal edildiği iddialarıyla bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, Uygulama İmar Planı, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 'İmar planı değişiklikleri' başlıklı 26. maddesinde, (1) İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır.

Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. (3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz.

Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.

Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur...".

(6) İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde: a) Devamlılığı olan bir yolun belli bir kesimde şerit sayısı azaltılamaz ve daraltılamaz. b) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu dikkate alınır.

c) İmar planlarındaki gelişme alanlarında geçiş amaçlı 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu açılamaz; yerleşik alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdakistandartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahreç alamaz. .." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının maliki olduğu … ada, … parsel ile … ada, … parselde arasında bulunan ve 22.01.2015 onay tarihli 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı değişikliği ile kaldırılan 7 metrelik yolun tekrar planlanması talebiyle imar planı değişikliği yapılmasını istediği görülmektedir.

Bunun üzerine, dava konusu Osmangazi Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli Hamitler Mezarlık Çevresi Kocakoru Mevkii Uygulama İmar Planı Değişikliği ile, davaya konu taşınmazlara verilen fonksiyonlar aynı kalmak üzere, davacıya ait … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar hattı korunarak … ada, … parselde bulunan cami alanının güney cephesinin 7 metre kuzeye çekilmesine ve çekme mesafesinin 10 metreden 5 metreye düşürülmesine, … parsel sayılı taşınmazda 7 metre genişliğinde imar yolu öngörülmesine karar verilmiştir.

Plan Değişikliği Açıklama Raporunda ve dava konusu … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararında, her ne kadar davacıya ait … ada, … parselin imar hattının (kuzey cephesinin) korunduğu belirtilmiş ise de, uygulama imar planı paftasının incelenmesinden, … ada, … parselin bir kısmının kuzey cepheden geçen ve dava konusu plan değişikliği ile getirilen 7 metrelik yolda kaldığı görülmektedir.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 'İmar planı değişiklikleri' başlıklı 26. maddesinin 6. fıkrasında, imar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde, yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumunun dikkate alınacağı belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait … ada, … parsel üzerinde 1999 yılında yapılmış ruhsatlı bir bina olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, dava konusu uygulama imar planı değişikliği ile yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne uyulmadığı ve davacının mülkiyet ve yapılaşma durumunun dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, yukarıda belirtilen hususun araştırılması, gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi ve yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, eksik inceleme sonucu verilen temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.