Danıştay 6. Daire E.2020/10050 K.2020/13829

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ... 'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya ünvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmayan dilekçelerin, otuz gün içinde bu maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği; aynı maddenin 5. fıkrasında ise, bu sebeplerle dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemeler hukuka uygunluk denetimini taleple bağlı olarak yaptığından; öncelikle talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte belirli ve somut olması, dava dilekçelerinde davanın konusu ile talep sonucunun hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulması, dava dilekçelerinin "konu" ve "netice" kısımları ile dava sebeplerinin açıklandığı kısımların birbiriyle uyumlu olması gerektiği kuşkusuzdur.

Öte yandan, düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenilmesi de mümkündür. Ancak her durumda düzenleyici işlemin iptali istenilen maddelerinin/ibarelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ayrı ayrı ve somut şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Dava konusu 02/09/2020 tarih ve 2020/21 nolu Genelge ile; gemilerin normal faaliyetlerinden kaynaklanan atıklar ile yük atıklarına ilişkin uygulanması gereken bildirim yöntemleri ve atık alım yükümlülerinin atıkların yönetimi esnasında kullanmaları gereken "Gemi Atık Takip Sistemi" ile "Mavi Kart Sistemi"ni kapsayan "Denizcilik Atıkları Uygulaması"na ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, gemiler için "Gemi Atık Takip Sistemi" ile "Mavi Kart Sistemi" olmak üzere iki ayrı bildirim sisteminin bulunduğu, gemilerin dava konusu Genelgede tabi olduğu bildirim sistemine göre, yani anılan sistemlerden sadece birisine göre bildirimin yapılacağı anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacının tekne sahibi olduğu, açıklamalar bölümünde "Mavi Kart Sistemi"nden bahsedilerek, dava konusu Genelgenin 6. maddesinin 3. fıkrasının hukuka aykırılığına dair sebeplere yer verildiği ve konu ve sonuç kısımlarında Genelgenin iptalinin istenildiği, ancak Genelgenin diğer maddelerine ilişkin başka bir itiraza yer verilmediği ve hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun da açık ve anlaşılır şekilde ortaya konulmadığı görülmüştür.

Bu durumda; dava konusu Genelgenin tüm maddelerinin mi, yoksa sadece belirli maddelerinin mi iptalinin istenildiğinin ve iptali istenilen maddelerin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun (Genelgenin tamamının iptalinin talep edilmesi halinde tüm maddelere dair ayrı ayrı hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun belirtilmesi) ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konulmak suretiyle dava dilekçesinin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.