Danıştay 6. Daire E.2020/10861 K.2023/6248

Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli, Sultandağı İlçesi, Dereçine Beldesi'nde mülkiyeti ...'a ait … numaralı parsel ile mülkiyeti ...'e ait … numaralı parsellerin imar planında yola rastlayan kısımlarının konut alanı olarak düzenlenerek söz konusu parseller arasında bulunan yolun kaldırılmasına yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına dair … tarih ve … sayılı Dereçine Belediye Meclis Kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Dereçine Belediye Meclis Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mülkiyeti ...'a ait … sayılı parsel ile mülkiyeti ...'e ait … sayılı parsellerin imar planında yola rastlayan kısımlarının konut alanı olarak düzenlenerek söz konusu parseller arasında bulunan yolun kaldırılmasına yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, plan yapım amacının plan açıklama raporu doğrultusunda bilimsel,

nesnel ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı ve yakın çevre taşınmazların kent merkezine ulaşımını olumsuz etkileyeceği anlaşıldığından Dereçine Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda yapılan ve Dereçine Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan imar planı değişikliğinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

öte yandan, Mahkemenin 15/01/2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden dava konusu planlama alanına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planının bulunup bulunmadığı hususunun sorulması üzerine davalı idarenin 04/02/2019 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren cevabi yazısında 1/5000 ölçekli nazım imar planının bulunmadığının belirtildiği,

imar mevzuatı uyarınca uygulama imar planının usulüne uygun olarak yapılmış nazım imar planı doğrultusunda yapılması gerektiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı olmaksızın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya değişikliği yapılmasının hukuken olanaklı olmadığı dikkate alındığında, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davada süre aşımı bulunduğu, davacının davayı açmakta menfaati olmadığı, imar planı değişikliğinin, taşıt ve yaya trafiği yoğunluğu, mekansal arazi kulanım durumu, mevcut imar planında mekansal arazi kullanım kararları incelenerek, taleplerin değerlendirilip yaya erişiminin konforu, güvenliği ve devamlılığı ilkesi göz önünde bulundurularak plan değişikliği yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar İli, Sultandağı İlçesi, Dereçine Beldesi'nde mülkiyeti ...' a ait … sayılı parsel ile mülkiyeti ...' e ait … sayılı parsellerin 1/1000 ölçekli imar planında yola rastlayan kısımların konut alanı olarak düzenlenmiştir.

Dereçine Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak 08/01/2018-08/02/2018 tarihlerinde askıya çıkarılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine, askı süreci içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmamış, davacı tarafından askı süresinin bitiminden sonra 26/04/2018 tarihli dilekçe ile yapılan itiraz, Dereçine Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazılı işlemiyle reddedilmiştir.

1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına dair … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclis kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında,"İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgiler, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptal edilmesine engel olmaz." Aynı Kanunun 10. maddesinde.

"İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler, altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgiler altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilirler.

Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." Aynı Kanunun, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıya alıntılanan yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya işlem tarihi itibariyle idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda, imar planına askı süresi içinde itiraz edilmediğine göre, dava açma süresinin askı tarihinin son gününden başlayacağı açıktır.

Dereçine Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin belediye meclis kararının 08/01/2018-08/02/2018 tarihlerinde askıya çıkarıldığı, askı süresinde plan değişikliğine itiraz edilmediği, askı süresinin bitiminden sonra, 26/04/2018 tarihinde yapılan itirazın 10. madde kapsamında yapılan bir başvuru olduğu, bu durumda, davanın askı süresinin son günü olan 08/02/2018 tarihi izleyen yasal 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 02/07/2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.