Danıştay 6. Daire E.2020/11259 K.2022/7659

İstemin özeti

Adnan Menderes Havalimanı'nda bulunan hidrant boru hattından akaryakıt sızması nedeniyle, 2872 sayılı Çevre Kanununun "Kirletme Yasağı" başlıklı 8. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, davacı şirkete aynı Kanunun 20. maddesinin (v) bendi uyarınca 637.257,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile indirimli olarak ödenen 477.942,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 14/09/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X)

Dava, Adnan Menderes Havalimanı'nda bulunan hidrant boru hattından akaryakıt sızması nedeniyle, 2872 sayılı Çevre Kanununun "Kirletme Yasağı" başlıklı 8. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, davacı şirkete aynı Kanunun 20. maddesinin (v) bendi uyarınca 637.257,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile indirimli olarak ödenen 477.942,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; ''Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde olarak" tanımlanmış, ''Kirletme yasağı'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında.

Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır." hükmüne, ''İdari nitelikli para cezaları'' başlıklı 20. maddesinin (v) bendinde;

''Bu Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak tehlikeli atıkları toplayan, ayıran, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, yeniden kullanan, taşıyan, ambalajlayan, etiketleyen, bertaraf eden ve ömrü dolan tehlikeli atık bertaraf tesislerini kurallara uygun olarak kapatmayanlara 100.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmüne, aynı maddenin 2. fıkrasında ise.

"Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir." hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden;. Havalimanı Terminal İnşaatı İşletmeciliği ve Yatırım A.Ş. firması tarafından yap-işlet-devret projesi yapılan uçak yakıt hidrant sisteminin işletmesinin DHMİ ile davacı şirket arasında imzalanan protokol kapsamında davacı şirkete devredildiği,

İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … yazısı ile Tahtalı Barajını besleyen derelerden olan Tahtalı Deresinde balık ölümlerinin yaşandığının belirtilerek gerekli denetimlerin yapılmasının istenilmesi üzerine İzmir Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 21.11.2017 tarihinde yapılan denetimde, Adnan Menderes Havalimanı içindeki Dış Hatlar Terminali 15 nolu park yeri yanındaki dere yatağı içinde 8-10 noktadan sızıntı şeklinde yağ/yakıt benzeri bir sıvının dereye karıştığının anlaşılması üzerine yapılan kazı çalışmaları neticesinde sızıntının boru hattından kaynaklandığı, boru hattının Devlet Hava Meydanlarına ait olduğu,

bakım, onarım ve işletmenin sorumluluğunun Petrol Ofisi A.Ş.'de olduğunun tespit edilerek tutanak düzenlendiği, sızıntı olan noktadan alınan numunelerin Tübitak Marmara Araştırma Merkezi tarafından incelenmesi neticesinde tehlikeli atık olduğunun belirlenmesi üzerine, dava konusu İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı idari yaptırım kararı ile davacı şirketin 2872 sayılı Kanun'un 20/v maddesi uyarınca 637.257,00-TL idari para cezası ile cezalandırıldığı, para cezasının 30.04.2019 tarihinde indirimli olarak 477.942,75-TL olarak ödendiği,

davacı şirket tarafından anılan işlemin iptali ile ödenen 477.942,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda,. Havalimanı Terminal İnşaatı İşletmeciliği ve Yatırım A.Ş. firması tarafından yap-işlet-devret projesi yapılan ve DHMİ ile davacı şirket arasında imzalanan protokol kapsamında uçak yakıt hidrant sisteminin işletmesinin davacı şirkete devredildiği, dolayısıyla Devlet Hava Meydanlarına ait olan boru hattının.

A.Ş. tarafından bakım, onarım ve işletme sorumluluğunun üstlenildiği, Adnan Menderes Havalimanı içindeki Dış Hatlar Terminali 15 nolu park yeri yanındaki dere yatağı içinde 8-10 noktadan sızıntı şeklinde yağ/yakıt benzeri bir sıvının dereye karıştığının tespit edilmesi üzerine tehlikeli atık olduğu anlaşılan yakıtın dolaylı olarak alıcı ortama verildiği gerekçesiyle 2872 sayılı Kanun'un 20/v maddesi uyarınca 637.257,00 T idari para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmakta ise de, bahsedilen sızıntının oluş şekli itibariye değerlendirildiğinde, anılan 20/v maddesinde düzenlenen tehlikeli atıkları toplama, ayırma, geçici ve ara depolama,

geri kazanma, yeniden kullanma, taşıma, ambalajlama, etiketleme, bertaraf etme ve ömrü dolan tehlikeli atık bertaraf tesislerini kurallara uygun olarak kapatmama eylemlerinin olayda gerçekleşmediği, davacı şirketin anılan Kanunun 20/v kapsamında bir faaliyetinin bulunmadığı,

öte yandan, yukarıda bahsedilen sızıntının gerçekleştiği boru hattının mülkiyetinin DHMİ ye ait olduğu ve boru hattından tehlikeli atık eyleminin gerçekleşmesi sebebiyle bir ceza veriebilecek olsa bile bu cezanın DHMİ ye verilmesi gerektiği halde sızıntı olduğunun tespiti halinde sızıntılara karşı önlem alması gereken davacı şirkete doğrudan ceza verilmesinde cezaların şahsiliği ilkesine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla 2872 sayılı Çevre Kanununun "Kirletme Yasağı" başlıklı 8. maddesi hükmü ihlal edildiğinden bahisle, davacı şirkete aynı Kanunun 20. maddesinin (v) bendi uyarınca 637.257,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile ödenen 477.942,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.