Danıştay 6. Daire E.2020/2157 K.2020/13216

Dava konusu istem: İstanbul ili, Çatalca ilçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın kısmen belediye hizmet alanı olarak belirlenmesine ilişkin … onay tarihli 1/5000 ölçekli Kabakça Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; mevcut kırsal kullanım ile uyum sağlamış, üst planda tanımlanan ilkelere uygun bir kırsal yerleşme alanının, "itfaiye, zabıta, garaj birimleri, spor tesisleri, sağlık tesisleri, sosyal tesisler, yeşil alanlar, kütüphane, halk eğitim merkezi, kültür tesisi birimleri, tahıl ve hububat deposu gibi belediye hizmetleri ile ilgili tesisler yapılabilir." şeklindeki nazım imar planının plan notunda belirtilen amaca göre taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlenmesinin şehircilik ilkelerine ve plan yapım yöntem ve tekniklerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Belediye hizmet alanının, parselasyon işlemi esnasında tüm parsellerden eşit oranda kop kesilmesi suretiyle tüm parsellere yansıtılacağı, kesin kullanım türünün uygulama imar planında belirleneceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince; … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulması yönündeki Danıştay Altıncı Dairesinin 25/01/2017 tarihli, E:2014/9017, K:2017/415 sayılı kararına karşı, Mahkemenin 20/04/2017 tarih ve E:2017/798, K:2017/861 sayılı kararıyla ısrar edilmesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/12/2018 tarih ve E:2017/1994, K:2018/5655 sayılı kararıyla ısrar kararının onanarak, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmesi üzerine, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Çatalca ilçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan … onay tarihli 1/5000 ölçekli Kabakça Nazım İmar Planının davacıya ait taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinde belediye hizmet alanı; belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alanlar olarak tanımlanmıştır

İmar planları, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan, hizmet ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantılar gözönüne alınarak hazırlanır. Anılan ölçütlere göre hazırlanan imar planları zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir.

Toplum yaşamını yakından etkileyen fiziksel çevrenin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve toprağın koruma ve kullanma dengesinin en rasyonel biçimde belirlenmesi için hazırlanan imar planlarının yargısal denetiminde, bu hususlara uyulup uyulmadığının, planlanan yörede taşınmazların imar planında tahsis edildikleri amaç yönünden şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygunluk açısından incelenmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden Çatalca Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısında dava konusu taşınmaz üzerindeki belediye hizmete alanına ihtiyaç bulunmadığının belirtildiği, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın da kırsal yerleşme alanı olduğu ve mevcut kırsal yaşam düzenine uyum sağlanmış bulunduğu dikkate alındığında, bölgedeki ihtiyaç ortaya konulmaksızın taşınmazın bir kısmının belediye hizmet alanı olarak belirlendiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, belediye hizmet alanınnda itfaiye, zabıta, garaj birimleri, spor tesisleri, sağlık tesisleri, sosyal tesisler, yeşil alanlar, kütüphane, halk eğitim merkezi, kültür tesisi birimleri, tahıl ve hububat deposu gibi belediye hizmetleri ile ilgili tesislerin yapılabileceğine ilişkin plan raporuyla, belediye hizmet alanı üst işlevi altında spor tesisleri, sağlık tesisleri, yeşil alan gibi birbirinden farklı pek çok işlev getirildiği, Mekansal Plan Yapım Yönetmeliği ek çizelgesinde bu fonksiyonların her biri için farklı lejant ve büyüklük öngörüldüğü, yine anılan Yönetmelik'in belediye hizmet alanı tanımınında yer verilen alan ve tesislerin dışına çıkıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen nedenlerle hukuka aykırı olduğu açık olan dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.