Danıştay 6. Daire E.2020/2221 K.2021/10088

İstemin özeti

İstanbul İli, Sarıgazi İlçesi, ... Mevki ... pafta, ... ada, ... , ... , ... parsel sayılı taşınmazların maliki olan davacı tarafından, taşınmazlarının ortaöğretim tesis alanına alınmasına ilişkin 06/02/2009 tarihli İstanbul Büyükşehir Belediye meclis kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Sarıgazi Nazım İmar Planınının ve bu plana yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/02/2015 tarihli, E:2011/3008, K:2015/530 sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 24/09/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY (X)

Dava, İstanbul İli, Sarıgazi İlçesi, ... Mevkii, ... pafta, ... ada, ..., ..., ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan 06.02.2009 onay tarihli 1/5000 ölçekli Sarıgazi Merkez Mahallesi Nazım İmar Planının ve anılan imar planına yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

...

İdare Mahkemesince ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı karar ile, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/02/2015 tarihli, E:2011/3008, K:2015/530 sayılı bozma kararına uyularak, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, uyuşmazlık konusu taşınmazın 3500m² olarak belirlenen ortaöğretim alanının kullanımının, standartların çok altında olması nedeniyle plan kararıyla getirilen işlevi yerine getirmesinin beklenemeyeceği, bu haliyle davalı idarece çözüm yollarının araştırılarak uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu bölgede,

aynı erişebilirlik olanaklarına sahip ancak standartlara uygun başka bir taşınmazın "Ortaöğretim Tesis Alanı" olarak belirlenmesi gerekirken, alansal büyüklük olarak ihtiyaca cevap vermeyen uyuşmazlık konusu taşınmazın "Ortaöğretim Tesis Alanı" olarak belirlenmesine ilişkin plan kararında hukuka uyarlık bulunmadığı,

mevcut haliyle davalı idarece çözüm yollarının araştırılarak taşınmazların bulunduğu bölgede, aynı erişebilirlik olanaklarına sahip ancak standartlara uygun başka bir taşınmaz/ların ortaöğretim tesis alanı olarak belirlenmesi gerekirken, alansal büyüklük olarak ihtiyaca cevap vermeyen davaya konu taşınmazların ortaöğretim tesis alanı olarak belirlenmesine ilişkin plan kararında ve bu plana yönelik olarak yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bu karar ,davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu imar planının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 16. maddesinde; hazırlanacak her ölçekteki imar planlarının yapım ve değişikliklerinde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak sosyal ve teknik donatı alanlarında Ek-1'deki tabloda belirtilen asgari standartlara uyulacağı kurala bağlanmış, Yönetmeliğe eklenen söz konusu tabloda ise; ortaöğrenim alanları için 10.000 m²-15.000 m² alan büyüklüğü öngörülmüştür.

İşlem tarihindeki Yönetmelikten sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin (f) bendinde (Ek:12/07/2013 tarih ve 6495/73 sayılı ) ; " Kentsel asgari standartlar, Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda çevre düzeni planı ile, belirlenebilir. Uygulamaya ilişkin kararlar, yörenin koşulları, parselin bulunduğu bölgenin genel özellikleri, yapının niteliği ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik, çevreye etkisi dikkate alınarak ve ölçüleri verilerek Bakanlıkça belirlenen esaslara göre uygulama imar planında belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

İşlem tarihinden sonra yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 11. maddesinin birinci fıkrasında, " İmar planlarının yapımı ve değişikliklerinde planlanan alanın veya bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarında bu Yönetmeliğin EK-2 Tablosunda belirtilen asgari standartlara ve alan büyüklüklerine uyulur." ikinci fıkrasında, " Asgari standartların Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda veya çevre düzeni planı ile belirlenmesi durumunda belirlenen standartlara uyulur." üçüncü fıkrasında,

" Planda yerleşik alan olarak belirlenen alanlarda yapılacak imar planı revizyon ve değişikliklerinde, bu Yönetmelikte belirtilen eğitim, sağlık ve ibadet kullanımlarına ilişkin asgari alan büyüklüğünün karşılanamaması durumunda ilgili kamu kurum ve kuruluşunun teklifi doğrultusunda veya görüşü alınarak alan büyüklüğü plan ile belirlenir. " hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, ortaöğretim tesis alanı olarak belirlenen taşınmazların yerleşik bir eğitim alanı olmadığı, öneri plan kararı olarak getirildiği, bu nedenle işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Yönetmelik ekinde belirlenen alansal büyüklük standartlarına uygunluğunun sağlanmasının planlama ve şehircilik ilkeleri açısından zorunlu olduğu,

bölgenin ortaöğretim tesis alanı ihtiyacı bulunduğu ve taşınmazın erişebilirlik olanakları açısından uygunluğunun, 3500m² olarak belirlenen ortaöğretim alanını kullanımının, standartların çok altında olması nedeniyle plan kararıyla getirilen işlevi yerine getirmesinin beklenemeyeceği gerekçesiyle, dava konusu imar planlarının iptaline karar verilmiş ise de; yukarıdaki mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, ortaöğretim tesis alanı olarak belirlenen taşınmazların bulunduğu bölgenin yerleşik alan olduğu,

yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmünde yerleşik alanlarda yapılacak plan değişikliklerinde eğitim, sağlık ve ibadet kullanımlarına ilişkin asgari alan büyüklüğünün karşılanamaması durumunda alan büyüklüğünün plan ile belirleneceğinin düzenlendiği, ayrıca bilirkişi raporunda; altyapısız ve donatısız bir şekilde gelişmiş olan bu bölgenin yaşam kalitesini artıracak içerikte tüm donatıların tesis edilmesinin planın vazgeçilmez bir önceliği olması gerektiği, plan genelinde ortaöğretim tesisine alanlarının mekansal dağılımında birbirlerinin etki alanını kesmeyecek içerikte, erişebilirlik koşulları açısından uygun konumda yer seçildiği,

bu yönüyle belirlenen ortaöğretim tesis ayrılan alanın erişebilirlik ilkeleri açısından uygun olduğu da dikkate alındığında, dava konusu taşınmazın standartların çok altında olması nedeniyle plan kararıyla getirilen işlevi yerine getirmesinin beklenemeyeceği gerekçesinin tek başına dava konusu işlemin iptal sebebi olarak görülemeyeceği, söz konusu gerekçeyle iptal edilmesinin, plan bütünlüğü ve planda öngörülen bölgeye ait donatı dengesini bozucu sonuçlar doğuracağından,

davaya konu taşınmazların 3500m² büyüklüğünde ortaöğretim tesis alanı olarak belirlenmesine ilişkin plan kararında ve bu plana yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.