Danıştay 6. Daire E.2020/2998 K.2023/2777

2- (DAVALI) …Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF : 1-(DAVALI)

…Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2-(DAVACI) … 3- DİĞER DAVALI İDARE : … Belediye Başkanlığı/… VEKİLİ : Av. … 4-DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının parselasyon işlemine ilişkin kısmının bozulmasına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 11/09/2019 tarih ve E:2016/90, K:2019/7156 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bursa ili, Mudanya ilçesi, … Köyü, … ada, …parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Mudanya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı kabul edilen ve Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Çağrışan-Göynüklü Revizyon İmar Planı ile bu plan doğrultusunda Mudanya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı kabul edilen ve Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince, dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, arazi kullanım kararları açısından yürürlükteki 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olduğu belirlenen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın bir kısmının park alanı olarak belirlenmesinin üst ölçekli nazım imar planındaki öngörünün bir sonucu olduğu anlaşıldığından dava konusu uygulama imar planında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı;

dava konusu parselasyon işlemi yönünden yapılan değerlendirmede ise düzenleme sahasındaki parsellerden yapılan %30 oranındaki düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisinin yasal sınırın altında olduğu, davacıya müstakilen tahsis edilen … ada, … sayılı parselin kadastral parselin bastığı yerde oluşturulduğu ve davacının komşu … parsel sayılı taşınmaza tecavüzlü evinin davacıya tahsis edilen imar parselinin sınırları içerisine alındığı görülmüşse de, düzenleme sahasının … sayılı imar adasının bir kısmını kapsadığı ve bu adanın güneyindeki … ve … sayılı parselleri kapsamadığı,

bu parsellerin daha önce ifraz işlemi ile oluşturulduğu ve ifraz işlemi sırasında anılan parsellerden %29 oranında terk yapıldığı, söz konusu parsellerden daha önce yapılan terk oranının dava konusu parselasyon işlemi ile yapılan %30 oranındaki DOP kesintisinden düşük olduğu, bu nedenle söz konusu parsellerin düzenlemeye dahil edilmesi halinde dava konusu işlemle yapılan DOP kesintisi oranının değişeceği ve davacıya tahsis edilecek alanın toplamda 3,34 m2 artacağı, bu artış sayesinde davacıya tahsis edilen … ada, … parsel sayılı taşınmazın geometrik şeklinin kısmen de olsa değişme ihtimalinin bulunduğu,

sonuç olarak düzenleme sınırının, oluşturulacak imar parsellerinin geometrik şeklinin hakkaniyete uygun olarak belirlenmesine engel teşkil edecek şekilde, hatalı olarak geçirilmiş olması nedeniyle dava konusu parselasyon işleminde parselasyon teknikleri, dağıtım ve tahsis ilkeleri ile kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle parselasyon işleminin iptaline, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının parselasyon işlemi yönünden temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu mahkeme kararının parselasyon işleminin iptaline ilişkin kısmı bakımından; parselasyon işlemi yapılırken öncelikle düzenlemeye tabi tutulacak alanın sınırlarının belirlenmesi gerektiği, düzenleme sınırının uygulama imar planında gösterilmiş olması halinde bu sınır,

gösterilmemiş olması halinde ise İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca belediye encümenince belirlenecek düzenleme sınırı esas alınarak parselasyon işlemi yapılması gerektiği, uyuşmazlıkta, dava konusu edilen parselasyon işlemine ait düzenleme sınırı, dayanak uygulama imar planında gösterilmiş olduğundan bu sınır esas alınarak yapılan parselasyon işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın parselasyon işlemi yönünden reddine karar verilmesi gerekirken iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına,

temyize konu mahkeme kararının uygulama imar planı yönünden davanın reddine ilişkin kısmı ise hukuk ve usule uygun bulunarak onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI

1-Davalı …Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve parselasyon işleminin onaylanmasının ilçe belediyesinin yetki ve sorumluluğunda olduğu, davada taraf sıfatının bulunmadığı belirtilerek karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2-Davacı tarafından, parselasyona ilişkin düzenleme sınırının uygun geçirilmediği, … ve … parsel sayılı taşınmazların düzenleme sınırına dahil edilmesi halinde davacıya tahsis edilen parselin geometrik şeklinin değişeceği belirtilerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

1-…Belediye Başkanlığı tarafından, davacının karar düzeltme talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır. 2-Davalı …Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. 3-Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. 4-Davalı yanında müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 11/09/2019 tarih ve E:2016/90, K:2019/7156 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mudanya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen ve Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Çağrışan-Göynüklü Revizyon İmar Planı ile davacıya ait Bursa ili, Mudanya ilçesi, … Köyü, … ada, …parsel sayılı taşınmaz kısmen ayrık nizam 2 kat konut alanı, kısmen de park alanı olarak belirlenmiş ve bu plan doğrultusunda Mudanya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ve Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararı ile davacının taşınmazının da aralarında bulunduğu … Köyü, … ada, …ve …parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapılan parselasyon işlemi onaylanmıştır.

Dava konusu parselasyon işlemi … sayılı imar adasının bir kısmını kapsayacak şekilde yapılmış ve söz konusu işlemle davacıya … ada, … sayılı kadastral parselinin bulunduğu yerde oluşturulan … ada, …sayılı imar parseli verilmiştir.

Davacı tarafından, parselasyon ile kullanıma uygun olmayan parsel oluşturulduğu, dikdörtgen şeklindeki kadastral parsel niteliğinin korunması gerektiği, güneyinde yer alan … parsel sayılı taşınmaza, davacının parselinden yer verildiği, …parsel sayılı taşınmazın yapılaşması durumunda davacı parselinin olumsuz şekilde etkileneceği iddialarıyla bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun "Arsa ve Arazi düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurum-larına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu edilen Mudanya Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilen ve Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Çağrışan-Göynüklü Revizyon İmar Planının tümünün iptali istemiyle … Şehir Plancıları Odası (… Şubesi) tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 14.09.2017 tarih ve E:2016/9031, K:2017/6218 sayılı kararıyla onanmış, Dairenin 20.05.2021 tarih ve E:2018/577, K:2021/6550 sayılı kararıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği görülmüştür.

Bakılan uyuşmazlıkta, iş bu davaya konu olan Bursa ili, Mudanya ilçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın kısmen konut alanı kısmen de park alanı olarak planlandığı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının tümünün yukarıda bahsedilen yargı kararı ile hukuka aykırılığı tespit edilerek iptaline karar verilmiş olması karşısında, uyuşmazlık konusu parsel bakımından da dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planın iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu doğrultuda, dava konusu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hukuka aykırı bulunduğundan dayanaksız kalan dava konusu parselasyon işleminin de iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.