Danıştay 6. Daire E.2020/3363 K.2023/6525

Dava konusu istem: İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, … Mekii, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 11/02/2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Hadımköy-Yeşilbayır Bölgesi nazım imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:... sayılı kararda; 11/02/2013 onay tarihli 1/5000 ölçekli Hadımköy-Yeşilbayır Bölgesi Nazım İmar Planının aynı parsel yönünden iptali istemiyle daha önce … İdare Mahkemesinin … sayılı dosyasında davacı tarafından açılan davada, davacının … tarih ve … sayılı dilekçesiyle davadan feragat ettiği gerekçesiyle … tarih ve K:… sayılı kararı ile feragat nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve bu kararın da temyiz yoluna gidilmeyerek kesinleştiği, bu durumda, tarafları, sebebi ve konusu aynı olan bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu nazım imar planının aynı parsel yönünden iptali istemiyle daha önce ... İdare Mahkemesinde dava açıldığı, ancak bu davada idare tarafından kendilerine çözüm teklifleri sunulduğu ve bunun üzerine de 17/11/2014 tarihinde Mahkeme kaydına giren dilekçeyle "Ayrıca talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla vazgeçiyoruz." şeklinde beyanda bulunularak davadan vazgeçildiği, devam eden süreçte davalı idare tarafından uygulamada düzeltme yapılacağına ilişkin taahhüde rağmen herhangi bir düzeltme ve iyileştirme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu planın iptali istemiyle dava açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davadan feragatin kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğuracağı, aynı konuya ilişkin olarak daha önce ... İdare Mahkemesinde açılan davada kararın kesinleştiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi,. Mekii, … pafta, … parsel sayılı 42.15,44m2 yüzölçümlü arsa vasfındaki taşınmaz ticari alan olarak belirlenmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı 11/02/2013 tarihinde onaylanmış ve 02/04/2013 - 02/05/2013 tarihlerinde askıya çıkarılmıştır. Nazım imar planının aynı parsel yönünden iptali istemiyle daha önce ...

İdare Mahkemesinde açılan davada, davacı tarafından davalı idarece kendilerine çözüm teklifleri sunulduğu gerekçesiyle 17/11/2014 tarihinde Mahkeme kaydına giren dilekçeyle davadan vazgeçilmiş ve Mahkemece feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiştir.

Ancak devam eden süreçte davalı idare tarafından herhangi bir düzeltme ve iyileştirme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu 1/5000 ölçekli Hadımköy-Yeşilbayır Bölgesi nazım imar planının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde, idari davalarda feragat istemleri üzerine Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlamıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 307. maddesinde; "(1) Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.", 309. maddesinde; "(1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. (2) Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. (3) Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir.

(4) Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.", 310. maddesinde; "(1) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.

(2) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir.(3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.", 311. maddesinde; "(1) Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir.", 312. maddesinde. (1) Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin daha önce dava konusu edildiği davada ...

İdare Mahkemesince feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği ve aynı davacı tarafından aynı 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle yeniden dava açıldığı görülmekte ise de, davanın reddi yolunda verilen kararların kesin hükmün sonuçlarını doğurmayacağı idare hukukunun genel prensiplerinden olduğu değerlendirildiğinde ve feragat nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönündeki kararın da davanın esası hakkında verilmiş bir karar olmadığı gözetildiğinde,

davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmesizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına askı sürecinde 18/04/2013 tarihinde itiraz edildiği, ancak görülmekte olan davanın 28/08/2019 tarihinde açıldığı görüldüğünden, yeniden karar verilirken bu hususun da gözetileceği kuşkusuzdur.