Danıştay 6. Daire E.2020/4179 K.2022/4945

Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselinde kayıtlı taşınmazı üzerinde "çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir veya çevresel etki değerlendirmesi olumlu" kararı alınmaksızın inşai faaliyete başlandığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanununun 10/2 ve 20(e) maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının tahsiline yönelik 2.172.123,20-TL tutarındaki … tarih ve …. takip nolu ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu edilen ödeme emrinin dayanağı çevre para cezasının iptali istemiyle …. İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, açılan bu davanın yargılama sürecinin devam ettiğinin anlaşıldığı, bu durumda, ödeme emrinin düzenlendiği 21/02/2019 tarihi itibarıyla ortada kesinleşmiş bir amme alacağının bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2872 sayılı Çevre Kanununun 25. maddesi uyarınca idari para cezasına karşı dava açılmış olmasının, idarece verilen cezanın tahsilini durdurmayacağı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ….'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, İzmir İli, Konak İlçesi, … Mahallesi, …. ada, … parselinde kayıtlı taşınmazı üzerinde "çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir veya çevresel etki değerlendirmesi olumlu" kararı alınmaksızın inşai faaliyete başlandığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanunun 10/2 ve 20 (e) maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının tahsiline yönelik 2.172.123,20-TL tutarındaki …. tarih ve …. takip nolu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının, tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, aynı Kanunun 55. maddesinde; kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunda bir ödeme emri tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açabileceği öngörülmüştür.

2872 sayılı Çevre Kanununun "İdarî yaptırımların uygulanması, tahsil usûlü ve itiraz" başlıklı 25. maddesinin ikinci fıkrasında; "İdarî yaptırım kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Dava açmış olmak idarece verilen cezanın tahsilini durdurmaz." hükmüne; üçüncü fıkrasında ise; "İdarî para cezalarının tahsil usûlü hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen, 2872 sayılı Çevre Kanununun 25. maddesinin ikinci fıkrasında, idari yaptırım kararlarına karşı dava açılmış olmasının cezanın tahsilini durdurmayacağı açık bir şekilde belirtilmiş olup, bu düzenleme uyarınca, idari yaptırıma konu cezanın, ilgilisine tebliğinden itibaren mevzuatta öngörülen vadede ödenmemesi durumunda, cezanın iptali istemiyle dava açılması halinde de borcun kesinleşmesi beklenilmeksizin 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca cezanın takip ve tahsili yoluna gidilebilecektir.

Çevre para cezalarının tahsili konusunda getirilen istisnai nitelikteki bu düzenleme dışında, aynı Kanunun 25. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, idari para cezalarının tahsili usulü hakkında Kabahatler Kanununun uygulanacağına ilişkin hükmün ise, Çevre Kanununun 25. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, ilgili tahsil dairesinin, vadesinde ödenmeyen idari para cezasına karşı açılan davaların kesinleşmesinin beklenmeyeceği yolundaki özel düzenleme dışındaki 5326 sayılı Kabahatler Kanununda öngörülen diğer usul ve esaslar dahilinde borcun tahsili işlemlerinin yürütülmesine ilişkin olduğu sonucuna varılmaktadır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun …. tarihli, E:…., K:… sayılı ve …. tarihli, E:…., K:…. sayılı kararları da bu yönde olup, istikrar kazanan söz konusu kararlar da dikkate alındığında, Çevre Kanunundan kaynaklı idari para cezalarının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için para cezasının kesinleşme şartının bulunmadığı görülmektedir.

Öte yandan; dava konusu ödeme emrine dayanak alınan para cezasının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 10/02/2022 tarih ve E:2019/16518, K:2022/1326 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesine karşı yapılan istinaf talebinin reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.