Danıştay 6. Daire E.2020/6281 K.2022/10930

Dava konusu istem: Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, … Mahallesi, … ve … parsel sayılı taşınmazların maliki davacı tarafından … parsel sayılı taşınmazdan geçen imar yolunun kaldırılmasına yönelik Kartepe Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararlarıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonuna yapılan itirazın reddine ilişkin Kartepe Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve bu kararın onaylanmasına dair Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosya kapsamı ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun üst ölçekli planlara uygun olduğu, dava konusu plana ve planlama kararlarına altlık teşkil eden analiz ve sentezleri içeren bir plan açıklama raporunun bulunduğu, raporda plan gerekçesinin belirtildiği, dava konusu taşınmaza getirilen plan kararında söz konusu imar yolunun mülkiyet geçmişinin göz önünde bulundurulduğu,

dava konusu taşınmazın imar yolu olan kısmının geçmiş yıllarda kamudan satın alınmış olmasının taşınmaza yönelik kullanım kararının belirlenmesindeki geçerli gerekçelerden birini oluşturduğu, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine göre plan revizyonuyla kaldırılan yolun eş değer alan ayrılarak tamamlanması gereken donatı alanları arasında yer almadığı, planda aynı işlevi gören alternatif yolların bulunduğu, planla servis alamayan konut alanı oluşturulmadığı, mevcut ulaşım sistemine gelen ekstra yükün bütüncül bir revizyon planda alınan kararlar ile dengelenmiş olduğu,

mevcut durumda arazi üzerinde bulunmayan dava konusu 10 metrelik imar yolunun revizyon imar planında konut alanı olarak planlanmasında ulaşım-arazi kullanım ilişkileri açısından bir sakınca bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu plan revizyonunun 15.06.2017 tarihinde onaylandığı, 17.07.2017-15.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde 07.08.2017 tarihinde itiraz edildiği, idare tarafından 60 gün içinde cevap verilmemesi nedeniyle itirazın zımnen reddedildiği, bu itibarla zımni ret süresini takip eden 60 gün içinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra yeni bir dava açma süresi başlatmayan itirazın reddine yönelik belediye meclisi kararının tebliği üzerine 02.02.2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, … Mahallesi, … ve … parsel sayılı taşınmazların maliki davacı tarafından … parsel sayılı taşınmazdan geçen imar yolunun kaldırılmasına yönelik Kartepe Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararlarıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun 17.07.2017-15.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde 07.08.2017 tarihinde itiraz edildiği, yapılan itirazın reddine ilişkin Kartepe Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve bu kararın onaylanmasına dair Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,

belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı,

onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 14. maddesinin son fıkrasında, "Büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar plânına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı Kanunun 11. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre uygulama imar planının büyükşehir belediye meclisince onaylandıktan sonra yürürlüğe girip bir ay süreyle ilan edildikten sonra kesinleşeceği açık olup askı süresi içinde yapılan itirazların tamamı ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde uygulama imar planı yeniden onaylanmış olacağından tekrar askıya çıkarılarak ilan edilmesi suretiyle kesinleştirilmesi, buna göre dava açma süresinin son ilan süresinin bitiminden itibaren başlatılması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, Kartepe Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla ve anılan kararın gönderilmesi üzerine Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun 17.07.2017-15.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, bu süre içerisinde yapılan itirazların bir kısmının Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararıyla kabul edildiği ve bu kararın 07.03.2018 tarihi itibarıyla bir ay süreyle askıya çıkarılarak ilan edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı üzerine onaylanan dava konusu planın askıda ilan süresinin bitiminden itibaren (15.08.2017) zımni red süresinin başladığı kabul edilerek bu tarihten itibaren davanın süresinde açılmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, söz konusu askı süresi içerisinde plana yapılan itirazlardan davacınınki reddedilmekle birlikte bir kısmının kabul edilmesine ilişkin Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararıyla planın yeniden onaylandığı ve tekrar usulüne uygun bir biçimde ilan edildiği görüldüğünden, davacının son ilan tarihinden itibaren hesaplanacak dava açma süresi içerisinde dava konusu plana dava açma hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, süresinde açıldığı sonucuna ulaşılan davada Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.