Danıştay 6. Daire E.2020/7128 K.2020/12140

Dava konusu istem: Sinop İli, Merkez İlçesi, … Köyü, … mevkii, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Sinop Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazda, 3,00 m x 3,00 m ebatlarında tek katlı büro yapılması için yapı ruhsatı verilmesine karşın davacı tarafından, ruhsat alınmadan 114 m²'lik idari bina ile 56 m²'lik elektronik kantar yapıldığı hususunun davalı idare elemanlarınca tutulan 23.06.2015 tarihli tutanakla sabit olduğu, ruhsat alınmadan inşa edilen yapının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımında;

para cezası verilebilmesi için ise, ruhsata aykırı eklenti veya değişiklik yapmanın yeterli olması ve 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinde öngörülen artırım sebeplerine ilişkin ilke ve kıstaslar doğrultusunda davacının para cezası ile cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu kararın yıkıma ilişkin kısmının bozulmasına, para cezasına ilişkin kısmının onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Temyiz kararının gerekçesi ile sonuç bölümünün uyumsuz olduğu, çelişki bulunduğu ileri sürülerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'nun DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 04/12/2019 tarih ve E:2019/4293, K:2019/12879 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sinop İli, Merkez İlçesi, … Köyü, … mevkii, … pafta, … parsel sayılı taşınmaz için, 3,00 m x 3,00 m ebatlarında tek katlı büro yapılması için yapı ruhsatı verilmesine karşın davacı tarafından, ruhsat alınmadan 114 m²'lik idari bina ile 56 m²'lik elektronik kantar yapıldığı hususunun davalı idare elemanlarınca 23.06.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine Sinop Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile ruhsatsız inşa edilen yapıların yıkımına ve davacıya para cezası verilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında ; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, fıkrada belirtilen şekilde hesaplanan para cezasının verileceği, aynı fıkranın (a) bendinde;

yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için verilecek para cezasının miktarı belirtilerek, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılacağı, (c) bendinde ise; artırım sebepleri sayılmış, bu arttırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların temel para cezası miktarına ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının yıkıma ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır. Kararın para cezasına ilişkin kısmına gelince:

Uyuşmazlıkta; idari bina için, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 114 m² aykırılıktan etkilenen alan ve 2/B yapı sınıf ve grubu esas alınarak temel para cezasının belirlendiği ve c/4., 8., 12. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulandığı; kantar için ise, aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 56 m² aykırılıktan etkilenen alan ve 2/A yapı sınıf ve grubu esas alınarak temel para cezasının belirlendiği ve c/4., 8., 12. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulandığı,

İdare Mahkemesince ise, 3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinde öngörülen artırım sebeplerine ilişkin ilke ve kıstaslar doğrultusunda davacının para cezası ile cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, fakat bu ilke ve kıstasların neler olduğu, anılan temel para cezası ve artırımların hukuka uygun olup olmadığı hususu değerlendirilmeden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu para cezası hakkında işin esasına girilerek anılan temel para cezası ve artırımların mevzuata uygunluğunun değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile verilen davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.