Danıştay 6. Daire E.2020/7863 K.2024/3556

Dava konusu istem: Gaziantep ili, ... ilçesi, ...-... Mahalleleri, ... Kavşağı ile ...Bölgesine kadar olan 2965 hektarı kapsayan alanda Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve bu planlara karşı yapılan itirazın reddine dair Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporlarındaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde ve bu planlara karşı yapılan itirazın reddine dair Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararında şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dairenin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu plan notlarının dayanağı revizyon nazım ve uygulama imar planlarının ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı ve ...

İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararları ile iptaline karar verildiği, bu kararlara bağlı olarak Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bahse konu alan için yeni imar planlarının ve plan notlarının hazırlandığı anlaşıldığından, hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan ana planlara ait plan notlarında yapılan değişikliklerinde hukuksal dayanağının kalmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Gaziantep ili, ... ilçesi, ...-... Mahalleleri, ... Kavşağı ile ...

Bölgesine kadar olan 2965 hektarı kapsayan alanda 2011 yılında Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan ekolojik tabanlı imar planlarında yaşanan uygulama ve yapılaşma sorunlarını gidermek amacıyla ekolojik kent tasarım rehberi, ekolojik teşvik sistemi ve plan notlarının yeniden düzenlendiği, dava konusu imar planları ile Belediyeye gelen talepler doğrultusunda yalnızca planın uygulama detaylarını kapsayan plan notlarında ve ekolojik teşvik sisteminde değişiklik yapıldığı, planlama alanındaki kullanım türlerine, yapılaşma katsayılarına ve plan ana kararları ile oluşturulan plan desenine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

dava konusu işlemlerin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, temyize konu karara dava konusu imar planlarından sonraki tarihte kabul edilen ve hukuken dayanağı olması mümkün olmayan planların iptaline dair mahkeme kararının gerekçe gösterildiği, dava konusu imar planlarının yürürlükte olmadığı, yürürlükte olmayan planların iptaline karar verilemeyeceği, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gaziantep ili, ... ilçesi, ...-... Mahalleleri, ... Kavşağı ile ... Bölgesine kadar olan 2965 hektarı kapsayan alanda, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 2011 yılında Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan ekolojik tabanlı imar planlarında yaşanan uygulama ve yapılaşma sorunlarını gidermek amacıyla ekolojik kent tasarım rehberi, ekolojik teşvik sistemi ve plan notlarının yeniden düzenlenmesine dair 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği kabul edilmiş, bu planlara karşı davacı TMMOB Mimarlar Odası Başkanlığınca (Gaziantep Şubesi) yapılan itirazın Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, “Plan Kademeleri” başlıklı 6. maddesinde ise;

planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas alan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinde ise, planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile istinaf isteminin karara bağlanabilmesi için gerekli görüldüğünden, davalı idareden; ''1- Dava konusu plan notlarının hangi planlara işlendiği sorularak, bu plan notlarının işlendiği 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planların onaylanma tarihlerini de gösteren özalit boyutlu paftalarının gönderilmesinin istenilmesine, 2- Dava konusu plan notlarının işlendiği planların halen yürürlükte olup olmadığı sorularak bu hususu açıklayan bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine'' karar verilmesi üzerine, davalı Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 13.01.2020 tarihinde ...

Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı Ayırma Tetkik Bürosu kaydına alınan cevabı yazısında; dava konusu plan notlarının işlendiği imar planlarının söz konusu alanda revizyon imar planı yapılması nedeniyle yürürlükle olmadığı, halen bölgede yürürlükte olan plan ve plan notlarının Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan planlar olduğu belirtilerek, yazı ekinde ilgili belediye meclis kararı ile dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli onaylı plan notu paftalarının gönderildiği görülmüştür.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan sorgulamadan. Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararında belirtilen; ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı ve ....

İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı iptal kararlarının, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/25000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planları ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin olduğu, davacı tarafından açılan bu davalarda verilen söz konusu iptal kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesi'nin ... tarihli, E:..., K:... sayılı ve ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararlarının, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 04/06/2024 tarihli, E:2021/6121, K:2024/3551 sayılı ve E:2021/2157, K:2024/3550 sayılı kararları ile onandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu imar planlarının dayanağı olduğu belirtilerek temyize konu karara dayanak alınan 12.01.2018 tarihinde yürürlüğe giren imar planlarının bu plandan önceki tarihte (17.02.2017 tarihinde) yürürlüğe giren dava konusu imar planlarının dayanağı olamayacağı açıktır.

Öte yandan, Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşik içtihatları ile genel düzenleyici işlem niteliğindeki imar planları mahkemece iptal edildiğinde, önceki planların kendiliğinden yürürlüğe girmeyeceği, sahanın plansız hale geleceği, iptal kararı doğrultusunda yeni bir imar planı yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu alanda; dava konusu imar planlarından sonra Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/25000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planları ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının yargı kararıyla iptaline karar verilmesi üzerine, Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yeni imar planlarının kabul edildiği, dolayısıyla dava konusu imar planlarının yürürlükte olmadığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.