Danıştay 6. Daire E.2020/814 K.2021/14183

Dava konusu istem: Artvin ili, Arhavi ilçesi, Kamilet Vadisi sınırları içerisinde … Elektrik Üretimi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapımı planlanan Orta Regülatörü ve HES projesi için hazırlanan ... pin numaralı 1/5000 ölçekli nazım imar planının (… pafta) ve … pin numaralı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının (…pafta) onaylanmasına ilişkin Artvin İl Genel Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair Artvin İl Genel Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, çevre ve imar bütünlüğüne ve planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olarak hazırlanan dava konusu planlarda imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaları ile kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Ordu-Trabzon-Rize-Giresun -Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Plan notlarının 5.18 numaralı "... ihtiyaç olması halinde ... baraj, enerji üretimi, enerji iletimi ve doğalgaz depolamasına ilişkin imar planları; bu planın koruma, gelişme ve planlama ilkelerine, ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerine uyularak ilgili idaresince yapılır ve onaylanır.

Söz konusu kullanımlardan ÇED Yönetmeliği kapsamında kalanlar için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının bulunması, ÇED Yönetmeliği kapsamı dışında olanlar için ise ilgili kurum ve kuruluşların uygun görüşü olması kaydı ile çevre düzeni planı değişikliğine gerek olmaksızın alt ölçekli planları ilgili idaresince hazırlanır ve onaylanır. " maddesinin Danıştay Altıncı Dairesinin 29.05.2017 tarihli, E:2011/9150, K:2017/4139 sayılı kararı ile iptal edilmiş olması ve Artvin ili, Arhavi ilçesi, Kamilet Vadisi sınırları içerisinde.

Elektrik Üretimi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapımı planlanan Orta Regülatörü ve HES projesinin 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında yer almaması karşısında; dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, Mahkeme kararında ise sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kararının usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, çevre ve imar bütünlüğüne ve planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olarak hazırlanan dava konusu Orta Regülatörü ve HES projesi için hazırlanan …pin numaralı 1/5000 ölçekli nazım imar planı(… pafta) ile … pin numaralı 1/1000 ölçekli uygulama imar planın (...pafta) onaylayan Artvin İl Genel Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair … tarihli, … sayılı kararında imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaları ile kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Ordu-Trabzon-Rize-Giresun -Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının davanın reddine ilişkin HES'lere ilişkin plan notunun, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, Danıştay Altıncı Dairesinin 29.05.2017 tarih ve E:2011/8287 K:2013/4138 sayılı kararının, dava konusu çevre düzeni planının HES'ler konusuna ilişkin kısmının bozulması yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına uyularak davanın reddine ilişkin verilen Danıştay Altıncı Dairesinin 24/02/2020 tarih ve E:2019/20365, K:2020/2276 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.04.2021 tarih ve E:2020/2010, K:2021/787 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Artvin ili, Arhavi ilçesi, Kamilet Vadisi sınırları içerisinde … Elektrik Üretimi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapımı planlanan Orta Regülatörü ve HES projesi için hazırlanan … pin numaralı 1/5000 ölçekli nazım imar planının (… pafta) ve …pin numaralı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının (...pafta) onaylanmasına ilişkin Artvin İl Genel Meclisinin … tarihli, …sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair Artvin İl Genel Meclisinin … tarihli, …sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini,

ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan Ordu-Trabzon-Rize-Giresun- Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı plan notlarından 6.22.3 sayılı plan notunun HES'lere ilişkin düzenleme içerdiği, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından yapılan affın ise 5.18 sayılı plan notuna ilişkin olduğu dava dosyası kapsamında uygulanabilecek bir düzenleme olmadığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, uygulamaya esas teşkil eden 1/1000 ölçekli uygulama imar planı koordinatları ile nihai çed raporundaki proje koordinatları birebir uyumlu olduğu, 1/5000 ölçekli nazım imar planı koordinatlarının, nihai çed raporundaki proje koordinatları ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı koordinatlarına uymadığı belirtilmiştir.

Bu durumda, koordinatları birbirinden farklı olan ve aralarında kuzey-güney istikametinde simetrik 79,74 m farklılık olduğu tespit edilen uyuşmazlık konusu nazım ve uygulama planlarının, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde düzenlenen planların plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanması gerektiği, her planın, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca alt kademedeki planların üst kademedeki planlara uygunluğunun sağlanması gerektiği gerekçesiyle dava konusu planlarda hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki kararda sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.