Danıştay 6. Daire E.2020/8851 K.2024/4819

Dava konusu istem: Rize ili, Pazar ilçesi, … Köyü, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin … tarihli, … sayılı Pazar Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Rize İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemin, ulaşım yönünden can güvenliği riski yaratması nedeniyle başta kamu yararına olmak üzere imar mevzuatına, planlama esaslarına, şehiricilik ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Mahkemenin gerekçesine aldığı hukuka aykırılık sebebi dışında uyuşmazlığın çözümü için yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda yer verilen "Meydan, park ve spor tesisi alanının kaldırılmasının sosyal donatı dengesini bozucu ve eksiklik yaratıcı olduğu; kaldırılan donatıların yerine eşdeğer donatı alanı ayrılmadığı.

12 m'lik yolun sürekliliğinin bozulup trafik karmaşası yaratma riski oluştuğu; dava konusu alanda ve yakın çevresinde bulunan iki okulun ulaşım şemasında dikkate alınması gereken en önemli unsur olduğu, önceden yaya dolaşımına dayalı ulaşım şemasının tümüyle taşıt sirkülasyonuna ayrılmasının getireceği olumsuzluklar irdelenmeden karar verilmesinin yüksek risk taşıdığı; planın geneli incelendiğinde otopark alanları yönünden önemli eksiklikler olduğu görülse de bunun için yapılan yer seçimlerinin eğitim tesisinin hemen çeperinde bulunması, öğrenci sirkülasyonu ile birlikte değerlendirildiğinde, can güvenliği riski yaratıcı olduğu;

değişiklikten önceki imar planında eğitim tesislerinin yer seçim ve planlama ilkelerine uygun şekilde oluşturulan yaya yolu - taşıt yolu ayrımı ile çekme mesafesi belirleme kararları, dava konusu imar planı değişikliğinde gözetilmeksizin sadece taşıt dolaşımı kurgulanmasının ulaşım planlaması esaslarına uygun olmadığı; kentsel teknik altyapı değerlendirmesi yapılmadığı; ne tür olumsuz etkiler ortaya çıkabileceğine yönelik veriye ve tespite dayalı öngörü oluşturulmadığı; oluşturulan ulaşım şemasının duran ve hareketli taşıt ile yaya sirkülasyonunda karmaşa yaratma riskinin yüksek olduğu; alınan kararların bilgi temelli dayanağı kurulmadığı,

oluşturulan durumun olası sonuçlarının değerlendirilmediği; eğitim tesisi alanının genişletilmesinde toplumsal fayda bulunmasına karşın bu genişletme işleminde uyulması gereken esaslar ve gözetilmesi gereken unsurların dikkate alınmadığı; mülkiyet sınırı esas alınarak çizilmiş yol şeması ve otopark alanının planlama tekniklerine uygun olmadığı; önceki planda meydan, park ve spor tesisinin ölçüsü ve konumu mahalle nüfusuna iyi hizmet verme potansiyeline sahipken, bu donatıların kaldırılmasının açık alan ve spor etkinliklerini kısıtladığı;

gerekçeleriyle 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin imar mevzuatına, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı" tespitler de yerinde bulunarak dava konusu işlemde bu yönlerden de hukuka uygunluk bulunmamış, istinaf başvurusunun ek gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemle donatı dengesinin bozulmadığı aksine donatı alanı standardının artırıldığı bu nedenle temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Rize ili, Pazar ilçesi, … Köyü, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı hazine mülkiyetinde bulunan taşınmazı kapsayan alanda … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmış, anılan değişiklik 24.10.2016-23.10.2016 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, davacı tarafından 31.10.2016 tarihinde yapılan itirazın reddi üzerine 27.01.2017 tarihinde bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, 5. maddesinde nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluğunu, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak;

uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, değişiklik öncesi davaya konu taşınmazda bulunan eğitim alanının büyütülmesi amacıyla dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılarak, taşınmazın; eğitim alanı, 10 ve 12 metrelik yollar, park, spor tesisi alanı, meydan alanı olan fonksiyonları; eğitim alanı, 10 ve 12 metrelik yollar olarak, taşınmazın bitişiğinde kalan bir kısım öncesinde spor ve park alanı olan alan da otopark alanı olarak değiştirilmiş ve devamlılık arz eden 12 metrelik yol taşınmaz hizasında kesintiye uğratılmak suretiyle güzergahı değiştirilmiştir.

Diğer bir ifade ile taşınmazda değişiklik öncesi var olan foksiyonlardan park alanı, spor tesisi alanı, meydan alanı, eğitim alanı lehine kaldırılmış, kaldırılan alanın tamamı ve taşınmaz sınırını aşan kısımları ile birlikte eğitim alanı ve otopark alanı olarak belirlenmiş ve bu değişiklik yapılırken daha önce taşınmazda bulunan eğitim alanı ile yukarıda bahsedilen sosyal kullanımlar arasından geçmekte olan 12 metre genişliğindeki yolun güzergahı da kesintiye uğratılarak ötelenmiştir.

Davaya konu imar planı değişikliğinin İl Milli Eğitim Müdürlüğü talebi doğrultusunda yapıldığı, kaldırılan donatı alanlarının yerine yine donatı alanı getirildiği göz önüne alındığında dava konusu işlemin; 12 m'lik yola ilişkin olarak, yolun sürekliliğinin bozulup trafik karmaşası ve ulaşım yönünden can güvenliği riski yaratılması nedeniyle kamu yararına, imar mevzuatına, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmış temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında 12 m'lik yol dışında kalan kısımlar yönünden isabet görülmemiştir.