Danıştay 6. Daire E.2020/9746 K.2020/13480

Dava konusu istem: Davacı şirkete, atıksuları doğrudan alıcı ortama deşarj etmek suretiyle çevre kirliliğine sebebiyet verildiğinden bahisle 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (ı) bendinin 6. paragrafı uyarınca 46.501,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 21/02/2017 tarih ve E:2016/11276, K:2017/924 sayılı kararıyla usul yönünden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, davacı şirkete ait işyerinden alınan atık suların boru vasıtasıyla Mollafeneri-Pelitli Köyü yoluna deşarj edildiği ve bu atık suların AKM ve KOİ değerlerinin yönetmelikte belirlenen parametre değerlerinin üzerinde olması nedeniyle davacı şirketin gerekli önlemleri almayarak çevre kirliliğine sebebiyet verdiğinin sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule aykırı bulunmuş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülerek, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mevzuatta belirtilen usule uyulmadan numune alındığı, usule uygun tesis edilmeyen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2020 tarih ve E:2019/9233, K:2020/4317 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Seramik üretimi konusunda faaliyet gösteren davacı şirkete ait işletmede … tarihinde yapılan denetimde, işletme kaynaklı atık suyun alıcı ortama deşarj yapıldığının tespit edildiği, alınan atıksu numunesinin yapılan incelemesinden, AKM (Askıda Katı Madde), KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı ) değerlerinin SKKY Tablo 7.4'te (Maden Sanayi Seramik ve Topraktan Çanak-Çömlek Yapımı ve Benzerleri) belirtilen parametre değerlerinin üstünde çıktığı ve işletmenin çevre kirliliğine sebebiyet verdiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (ı) bendinin 6. paragrafı uyarınca 46.501,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (ı) bendinin 6. paragrafında; "Bu bendin birinci paragrafı dışında, bu Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere aykırı olarak ülkenin egemenlik alanındaki denizlere ve yargılama yetkisine tâbi olan deniz yetki alanlarına, içme ve kullanma suyu sağlama amacına yönelik olmayan sulara atık boşaltanlara 24.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.

Çevre Kanuna Göre Verilecek İdarî Para Cezalarında İhlalin Tespiti ve Ceza Verilmesi ile Tahsili Hakkında Yönetmeliği'nin 13. maddesinde; "(1) Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşların yetkili makam tarafından çevre denetimi ile görevlendirilen personelce yapılan denetimler sonucunda tespit edilen ihlallerle ilgili olarak, fiilleri işleyenler hakkında Ek-3’te yer alan Çevre Denetim tutanağı; gemilerle ilgili olarak ise Ek-2’de yer alan tespit tutanağı düzenlenir.

(2) Çevre denetim tutanağı ile tespit tutanağı en az üç nüsha düzenlenir. Bunların her nüshası arasına karbon kâğıdı konulan ya da kendiliğinden karbonlu tutanaklar sabit, mürekkepli veya tükenmez kalemle tam ve eksiksiz doldurularak, tutanağı düzenleyenlerin her biri ve ihlale neden olan sorumlu kişi tarafından imzalanır. İhlale neden olan sorumlu kişi, imza atmaktan kaçındığı takdirde bu durum tutanakta belirtilir." hükümlerine yer verilmiştir.

Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliğinin Tanımlar başlılkı 3. maddesinin (f) bendinde; şahit numune: analiz sonuçlarına yapılabilecek itirazların çözümünde kullanılacak, esas numune ile aynı koruma koşulları altına alınarak ve eş zamanlı olarak bakanlıkça yetki verilen laboratuarlara tesis sahibi tarafından gönderilen ve yetkili laboratuarda analizleri yapılan numune olduğu, aynı tebliğin 5. maddesinin (g) bendinde: "Şahit numune için, alınan numune ile aynı nitelikte numune hazırlanarak ilgili kişiye mühürlü olarak teslim edilir.

Tutanağın bu bölümüne örnekleme noktasını temsilen kaç adet numune alındığı ve kaç adedinin şahit numune olarak teslim edildiği yazılır. Ayrıca süreye bağlı değişebilecek parametreler açısından ne kadar süre içinde analiz edilmesi gerektiği de belirtilir. "6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde. "Bu Tebliğin Ek-3’ünde belirtilen numune alma tutanağı numune alınması sırasında doldurulmalı ve imza altına alınmalıdır.

Tutanakta numunenin alındığı yer, tarih, saat, alınış şekli, arazide ölçülen parametreler, koordinatlar, hava sıcaklığı ve durumu, alınış amacı, şahit numunenin istenip istenmediği hususlarını içerecek şekilde düzenlenir. Tüm numune alımlarında bu tutanak kullanılır. Tutanaklar, iç izleme yapmak üzere alınan numuneler için numuneyi alan ve tesis yetkilisi olmak üzere en az iki kişi tarafından.

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü gözetiminde denetim, çevresel izin ve doğrulama analizleri için alınan numunelerde ise tesis yetkilisi veya sorumlusu dahil olmak üzere en az üç kişi tarafından imza altına alınır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1-(ı) bendinin 6. paragrafı uyarınca idari para cezasının tesisinde Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliğinde belirtilen usule uygun olarak tutanak düzenlenmesi ve bu tutanak uyarınca idari para cezasının tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmakla birlikte, Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü teknik personelince, … tarihinde yapılan denetimde, işletme kaynaklı atık suyun, Molla-Fenari-Pelitli Köyü yolu üzerinde açık borudan, doğrudan yola aktığının tespit edildiği,

durumun fotoğraf çekilmek suretiyle de kayıt altına alındığı, atık sudan 2 adet cam (1x2 lt), 1 adet plastik (1x2 lt) numune alındığı, alınan numunelerin mühür numaraları …, …, … olarak kaydedildiği, mahallinde tanzim edilerek Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü personelleri ve tesis yetkilisi … tarafından okunup, doğruluğu kabul edilerek imzalanıp bir suretinin tesis yetkilisine verildiği ve İSU Genel Müdürlüğüne ait laboratuvarda yapılan analiz sonucunda.

AKM (Askıda Katı Madde), KOİ (Kimyasal Oksijen İhtiyacı) değerlerinin SKKY Tablo 7.4'te (Maden Sanayi Seramik ve Topraktan Çanak-Çömlek Yapımı ve Benzerleri) belirtilen parametre değerlerinin üzerinde bulunduğunun tespit edildiği, tutanaklarda ve analiz sonuçlarında çevre kirliliğinin sabit olduğunun açıkça anlaşıldığı, keza dosyadaki fotoğraflardan, işletmeden kaynaklı atıksuların kanalizasyon hattına verilmeden doğrudan yola deşarj edildiğinin görüldüğü,

bilgi ve belgelerin incelenmesinden, idari para cezasına konu ihlalin gerçekleştiği ve söz konusu tutanakların her ne kadar yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca aranılan şekil şartlarını tam manasıyla taşımadığı görülmüşse de, eylemin sabit olduğunu ortaya koymaya yeterli bilgi barındırdığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı şirkete verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yolunda verilen karara, yukarıda belirtilen gerekçenin de eklenmesi suretiyle Mahkeme kararının onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.