Danıştay 6. Daire E.2020/9801 K.2024/4239

İstemin özeti

Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve inşaatı bitirilmiş olan yapı için istenilen yapı kullanma izin belgesinin haksız yere zamanında verilmemesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen 420.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle illiyet bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari işlemlerden doğan zararların idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya (şartları varsa) kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmini gerekmektedir.

Hizmet kusuru, idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşundaki, hizmetin düzenlenişindeki veya hizmetin işleyişindeki objektif nitelikli bozukluk, aksaklık, eksiklik, yetersizlik ve mevzuata aykırı işler olarak açıklanmaktadır. Hizmet kusuru sonucunda bir zarar meydana gelmiş ise, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğacağı açıktır.

Bu kapsamda, davacının yapı kullanma izin belgesi talebinin reddine ilişkin işleminin hizmet kusuru oluşturup oluşturmadığının ve bu durum nedeniyle kişinin malvarlığına ilişkin bir zararın ortaya çıkıp çıkmadığının, açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde inşa edilen yapı için davalı belediye tarafından ...tarih ve...sayılı yapı ruhsatı düzenlendiği, inşa edilen yapının başlangıcından bitimine kadar proje ve ekleri ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun yapıldığına ilişkin 25/12/2015 tarihli iş bitimi raporu ve tutanağının tanzim edildiği, bunun üzerine davacının inşaatı bitirilmiş yapı için yapı kullanma izin belgesinin verilmesi istemli 11/03/2016 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunduğu, bu başvurunun reddi yönünde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ...tarih E:... K:... sayılı kararıyla,"yapının ruhsat ve eki projelerine uygun olarak yasal süresi içinde tamamlandığı ilgili idare tarafından fenni mesuller ve yapı sahibi ile birlikte belgelenmiş ise, yapı kullanma izin belgesi düzenlenmeden önce yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari proje müellifinin, yapının yapı kullanma izni almasına engel haklı bir gerekçe göstermeksizin imzadan imtina ettiği durumlarda;

yapı kullanma izin belgesinde ilgili bölümlere yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari proje müellifinin bilgileri kaydedilerek imzaları olmadan yapı kullanma izin belgesi düzenleneceği ve bu kişiler hakkında işlem yapılmak üzere ilgili meslek odasına bildirileceği hükmü karşısında, dava dosyasındaki olay kapsamında yapı kullanma izin belgesinde idarenin aradığı imzayı atmayan yapı müteahhidiyle inşaatı süresinde tamamlayamadığı için davacı ile aralarında husumetin ortaya çıktığı,

müteahhidin davacı tarafından adli yargıda aleyhine açılan tazminat davasından feragat etmesi için yapı kullanma izin belgesine imzadan imtina ettiğinin anlaşıldığı, davalı idarenin bu durumu bilmesine rağmen iskan belgesini vermediği, davalı belediye tarafından dava konusu yapı için... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatının düzenlendiği, bunun üzerine davalı belediyenin teknik elemanları tarafından; inşa edilen yapının başlangıcından bitimine kadar proje ve ekleri ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun yapıldığına ilişkin 25/12/2015 tarihli iş bitimi raporu ve tutanağının tanzim edildiği,

davacının üzerine düşen sorumluluğu inşaatı ruhsata uygun olarak inşa etmekle yerine getirdiği ancak elinde olamayan sebeplerle yapı kullanma izin belgesini alamadığı, davacının usûlüne uygun olarak inşa edildiği davalı idare tarafından da ortaya konulan inşaat için yaptığı yapı kullanma izni verilmesi talebinin reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.Her ne kadar davalı idare tarafından Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 64.maddesinin 12.fıkrasının 01/10/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği ve dava konusu işlemin tesis tarihinde hükmün yürürlükte olmadığı dava konusu işlemin de buna göre tesis edildiği,

mal sahibinin müracaatı halinde konunun güncel mevzuat bakımından tekrar değerlendirilebileceği belirtilse de davacının ruhsata uygun olarak yapıyı inşa ettiği de göz önüne alındığında hakkaniyet gereği ve yukarıda açıklanan sebeplerle davalı idarenin bu iddiasına da itibar edilmemiştir." gerekçesi ile anılan işlemin iptaline karar verilmesi karşısında davacının yapı kullanma izin belgesi talebinin reddine ilişkin işlemin; hizmetin kuruluşundaki, hizmetin düzenlenişindeki, hizmetin işleyişindeki objektif nitelikli bozukluk ve mevzuata aykırılık neticesinde oluşan hizmetin kötü işlemesi kapsamında kaldığı,

bu hususun ise hizmet kusuru ihtiva ettiği sonucuna varılmaktadır.

Maddi zarar, bir şahsın malvarlığında iradesi dışında meydana gelen azalmayı ifade etmekte olup; malvarlığı, malvarlığındaki azalma ve bu azalmanın irade dışı vuku bulması şeklinde maddî zararın üç unsuru bulunmaktadır. Malvarlığının kapsamına ise maddi mallar üzerindeki ayni haklar, nisbi nitelik taşıyan alacak hakları, gayri maddi mallar üzerindeki haklar, zarar görenin ekonomik geleceği (kişinin faaliyetleriyle gelecekte elde edeceği kazanç ve gelir ihtimali) malvarlığının unsurları arasında yer almaktadır.

Bu itibarla maddi zarar; malvarlığındaki bir azalma sonucu ortaya çıkabileceği gibi, kaybedilmiş bir kazançtan veya malvarlığında oluşacak bir artışa mani olunması durumundan da kaynaklanabilecektir.

Davacı tarafından yapı kullanma izin belgesi talebinin reddinin hukuka aykırı olduğu, ret işlemi sonrasında mahkeme kararına istinaden daha geç bir tarihte yapı kullanma izin belgesinin davacıya verildiği, bu nedenle geç tamamlanan yapının daha geç kiraya verilmesine ve bu bağlamda kira geliri kaybına sebep olunduğu ileri sürülmektedir. Davacının patrimuanında gelirden mahrum kalma şeklinde oluşan zararının bilirkişi marifetiyle tespit edilerek bir karar verilmesi gerektiği bu nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.