Danıştay 6. Daire E.2020/9857 K.2024/2838

İstemin özeti

Manisa İli, Alaşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda, Alaşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kısmen kaldırılmasına, Manisa İli, Alaşehir İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın güney kısmında 10 metrelik yol kullanımına yer verilmesi yönünden, dava konusu işlemin iptaline, mahkeme kararının diğer kısımlarına yönelik istinaf başvurusunun ise reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, davacı ile davalı idare Alaşehir Belediye Başkanlığınca aleyhe olan kısımlarının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı Alaşehir Kaymakamlığı tarafından; savunma verilmemiştir. Davalı Alaşehir Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı kararnamenin 99. maddesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı Maliye Hazinesi yerine Alaşehir Kaymakamlığının davacı olarak alınması suretiyle işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın dava konusu taşınmazın güney kısmında 10 metrelik yol kullanımına yer verilmesi yönünden oyçokluğuyla, diğer kısımları yönünden oybirliğiyle ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/05/2024 tarihinde kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY(X): Dava; Manisa İli, Alaşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazI da kapsayan alanda, Alaşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, uyuşmazlık konusu taşınmazın güney cephesinin bir kısmını kapsayacak şekilde 10 metre enkesitli yol planlanmasına karşın, bu yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı ayrıca nazım imar planında 10,00 metre en kesitli ve 12,00 metre en kesitli taşıt yollarının gösterimine yer verildiği görülmüştür.

14 Haziran 2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Mekânsal planlama kademeleri ve ilişkileri" başlıklı 6. maddesinde; "... (2) Mekânsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanır. Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır. (3) Arazi kullanım ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur. ..." hükmüne,

"Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde;

"(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır.

(2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir.

Yer verilen normun incelenmesinden, her ölçekteki planların bu Yönetmeliğin Ek-1. maddesinde yer alan lejant ve plan çizim normlarına göre hazırlanacağı anlaşılmaktadır.

EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri altında düzenlenen lejant gösterimleri incelendiğinde; erişme kontrolü karayolu, birinci derece yol, ikinci derece yol olarak adlandırılan üç adet lejant gösteriminin yer aldığı, EK-1e Detay Kataloğundan incelendiğinde ise, 10 metre enkesitli yolun, bu lejant gösterimlerinin geometrik ve sınır tip tipi şekillendirmesini kapsamadığı görülmüştür.

Öte yandan, aynı EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri altında düzenlenen lejant gösterimleri incelendiğinde; erişme kontrolü karayolu (Otoyol), bölünmüş taşıt yolu ve taşıt yolu olarak adlandırılan üç adet lejant gösteriminin yer aldığı yine bunlarla beraber yaya yolu ve bisiklet yolu gibi en alt düzey yolların düzenlendiği görülmüş olup, böylelikle uygulama imar planında en küçük düzeyde dahi taşıt yollarının ve diğer yolların tamamının gösterileceği anlaşılmaktadır. Esasen tüm yollar ve birbirleriyle olan bağlantılarını içeren hususların ulaşım ana planında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yine, EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri altında düzenlenen lejant gösterimleri incelendiğinde; erişme kontrolü karayolu, birinci derece yol, ikinci derece yol ve üçüncü derece yol olarak adlandırılan dört adet lejant gösteriminin yer aldığı, böylelikle yol ağlarının gösterilmesi bakımından nazım imar planından daha ayrıntılı bir düzenleme yapıldığı görülmektedir.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Nazım imar planı" başlığını taşıyan 23. maddesinde, nazım imar planında karar düzeyi ve içerikleri bakımından, uygulama imar planındaki detay kararlar alınmaması esas olup, uygulamaya dönük kararlar uygulama imar planlarında belirleneceği belirtilmiş ve maddenin devamında nazım imar planlarının hazırlanması sürecinde ana ulaşım sistemi (Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu, terminal, gar, liman ve havalimanı)' nin analiz, etüt ve araştırmaların yapılacağı hususu düzenlenmiştir.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde yukarıda sözü edilen yol tanımları yapılmamıştır.

Bu kapsamda, 1/5000 ölçekli nazım imar planının uyuşmazlık konusu taşınmazın güney cephesini kapsayan alanda düzenlenmeyen birinci ve ikinci derece yol niteliği taşımayan 10 metre enkesitli yol fonksiyonunun 1/1000 ölçekli uygulama imar planında düzenlenmesinin münferiden plan hiyerarşisine aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmaktadır.

Böyle olunca da dava konusu uygulama imar planının kendi içinde ve üst planlara uygunluk yönlerinden değerlendirilmesi gerekmektedir. Haliyle uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmaz ile güneyindeki parsel arasında geçirilen 10 metrelik yolun nazım imar planında gösterilmemiş olmasının uygulama imar planında hukuka aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu uygulama imar planı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın güney cephesinin bir kısmını da kapsayacak şekilde getirilen 10 metre enkesitindeki yol fonksiyonunun üst ölçekli dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planının ulaşım sistemi bakımından ana kararlarını ve sürekliliğini bozmadığı ve devamlılığı olan bir yol niteliğinde olduğu anlaşıldığından, kaldırılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle hukuka aykırı olmadığı sonucuna ulaşılan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmazın güneyinden geçen "10 metrelik yol" kullanım kararı kısmına yönelik davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdari Dava Dairesinin bu kısma ilişkin verilen iptal kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.