Danıştay 6. Daire E.2021/1361 K.2024/1005

Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaza belediye hizmet alanı fonksiyonu getirilmesine ilişkin 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararı ile; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda plan değişikliği kapsamında taşınmazın tahsisli olduğu kurumun görüşünün alınmadığı belirtilmekte ise de, Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğünün 31/10/2013 tarihli yazısıyla Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığından uyuşmazlık konusu taşınmazda "yarı açık atış poligonu, kapalı spor salonu, güvenli sürüş pisti, halı saha, koşu parkuru, eğitim misafirhanesi, bomba deposu ve bomba inceleme odası" yapılabilmesi için gerekli çalışmaların yürütülmesinin talep edilmiş olduğu,

dolayısıyla davalı idarece taşınmazın tahsisli idarece hangi amaçla kullanılmak istediği bilinerek bu çerçevede bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiğinin görüldüğü, dava konusu taşınmaza getirilen fonksiyonun plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte olduğu,

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile Devlet Demir Yolları (TCDD) Genel Müdürlüğü arasında imzalanan Gaziray projesi uyarınca ortaya çıkan ihtiyaç durumu dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılan dava konusu 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planları değişikliklerinde üst ölçekli plan kararlarına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 05/10/2020 tarih ve E:2016/5811, K:2020/8678 sayılı kararı ile.

1/25.000 ölçekli nazım imar planında, kısmen depolama alanı kısmen açık- yeşil alan fonksiyonunda, 1/5000 ölçekli nazım imar planında plan dışı alanda kalmakta olan taşınmaza 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında belediye hizmet alanı fonksiyonu getirildiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın Milli Emlak Genel Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işlemiyle "poligon, kapalı spor salonu, özel harekat ve çevik kuvvet binaları yapılmak üzere" 2 yıl süre ile İçişleri Bakanlığı adına tahsis edildiği,

tahsisin dava konusu plan değişikliğinin yapıldığı sırada da devam ettiği fakat hazine ve tahsis edilen kurumun görüşü alınmaksızın belediye hizmet alanı olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu 1/5000 ölçekli ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı tadilatında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olan temyize konu karar hukuk ve usule aykırı bulunmuş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, plan bütünlüğü, kentsel yerleşim alanları çevresindeki kentsel kullanımlar dikkate alınarak hızla büyüyen ve kentleşen şehirde konut, ticaret gibi yoğun nüfus odaklarının içinde atış poligonu, bomba deposu gibi can ve mal güvenliği açısından tehlikeli olan birimlerin yer almasının uygun bulunmadığı, Devlet Demir Yolları (TCDD) Genel Müdürlüğü ile Gaziray projesine ilişkin yapılan protokol kapsamında mevcut demir yolu hattına yakın bir bölgede trenlerin depolanması,

bakımı, servis işleri ve işletmenin yapılacağı hizmet binasına ihtiyaç olduğundan taşınmazın belediye hizmet alanı olarak planlanmasının imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu, tahsisli taşınmazın hangi amaçla kullanılmak istenildiği bilinerek dava konusu idari işlemin tesis edildiği,

davacı idarenin plan hakkındaki görüşünün belli olduğu ancak anılan görüşünün kamu yararına ve planlama esaslarına uygun olmadığı hususları değerlendirilmeksizin bozma kararı verildiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesinin 05/10/2020 tarih ve E:2016/5811, K:2020/8678 sayılı kararının düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz kararının kaldırılarak idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 05/10/2020 tarih ve E:2016/5811, K:2020/8678 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, … parsel sayılı ve mülkiyeti hazineye ait olan taşınmaza belediye hizmet alanı fonksiyonu getirilmesine yönelik 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclis kararının dava konusu taşınmazın poligon, kapalı spor salonu, özel harekat ve çevik kuvvet binaları yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına tahsisli olduğu, emniyet teşkilatı bünyesinde yeni birimlerin kurulması nedeniyle yeni hizmet binalarına ve bu hizmet binalarının inşa edileceği uygun konumda yeterli teknik özelliğe sahip arsalara ihtiyaç duyulduğu, şehircilik ilkeleri ve planlama tekniklerine aykırı işlem tesis edildiği ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden, mülkiyeti hazineye ait olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında kısmen depolama alanı, kısmen açık- yeşil alan fonksiyonunda, 1/5000 ölçekli nazım imar planında plan dışı alanda kalmakta olan uyuşmazlık konusu taşınmazın Milli Emlak Genel Müdürlüğünün … tarihli … sayılı işlemiyle poligon, kapalı spor salonu, özel harekat ve çevik kuvvet binaları yapılmak üzere 2 yıl süreyle İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü) adına tahsis edildiği,

sonrasında Gaziantep Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından … tarihli, … sayılı yazı ile anılan taşınmazın üzerinde yarı açık atış poligonu, kapalı spor salonu, güvenli sürüş pisti, halı saha, koşu parkuru, eğitim misafirhanesi, özel harekat ve çevik kuvvet binaları ile bomba deposu ve bomba inceleme odası inşaatlarının yapılması için söz konusu alanda imar planı değişikliği yapılmasının talep edildiği,

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarihli, …-… sayılı yazısı ile planda parsele bitişik ticaret, konut, sanayi, sağlık ve konut dışı kentsel çalışma alanları olduğu ve ayrıca çevresinde 2.derece merkez ticaret alanları, spor alanı, yeşil alan, sosyal tesis alanı, eğitim tesis alanı, çevre yolu ve demir yolu olduğu belirtilerek;

plan değişikliği ile alanda yapılması düşünülen faaliyetler olan bomba deposu, bomba inceleme odası, atış poligonu ve güvenli sürüş pisti gibi kullanımların çevredeki kullanımlar ile aralarında bulunması gereken emniyet mesafelerinin, güvenlik ve çevresel etki tedbirlerinin İl Emniyet Müdürlüğünce bildirilmesinin talep edildiği,

sonrasında Gaziantep Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı yazısı ile parsel üzerinde yapılması planlanan kullanımların emniyet mesafeleri için: yeni yapılacak poligonlarda planlama aşamasında uzun vadeli imar planlarına bakılarak yer tespiti yapılmasının uygun olacağı, özellikle patlama sesinin sorun olacağı konut- turizm vb. bölgelerin seçilmemesi gerektiği, açık atış alanlarının en yakın yerleşim merkezi ve diğer iş yerlerinden en az 4.000 metre uzakta olması gerektiği, bomba deposu ve bomba inceleme odası için binaların çevresinde 40 metre güvenli bölge kalması gerektiğinden minimum 9.336 m² alan gerektiği,

taleplerin açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesinin talep edildiği, taleplerin değerlendirilmesinin ardından İl Emniyet Müdürlüğü tarafından plan değişikliği talep edilen uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmazın plan bütünlüğü, kentsel yerleşim alanları çevresindeki kentsel kullanımlar ve bu taşınmaz üzerinde kurulması planlanan kullanımların emniyet mesafeleri irdelenerek hızla kentleşen bir şehirde konut, ticaret gibi yoğun nüfus odaklarının içinde atış poligonu, bomba deposu,

bomba inceleme odası gibi can ve mal güvenliği açısından tehlikeli olan birimlerin bu alanda yer almasının Gaziantep Büyükşehir Belediyesince uygun bulunmadığı, ayrıca Devlet Demiryolları (TCDD) ile Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında imzalanan protokol çerçevesinde Gaziray Projesi kapsamında mevcut demir yolu hattına yakın bir bölgede ihtiyaç duyulan, trenlerin depolanması,

bakımı, servis işleri ile işletmesinin yapılacağı Gaziray işletme binasının yapılabilmesi amacıyla uyuşmazlık konusu taşınmaza belediye hizmet alanı fonksiyonu verilmesine yönelik 1/25.000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin kabulüne ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının alındığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün … tarihli … sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne poligon, kapalı spor salonu, özel harekat ve çevik kuvvet binaları yapılmak üzere iki yıllığına tahsis edildiği, dava konusu değişiklik öncesinde 1/25.000 ölçekli planda kısmen depolama alanı kısmen açık yeşil alan kullanımı getirilen taşınmazın dava konusu değişiklik ile belediye hizmet alanına dönüştürüldüğü, 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanı olarak ilk kez planlandığı,

İdare Mahkemesince, dava konusu taşınmazın tahsis edildiği kurum olan İl Emniyet Müdürlüğünün taşınmaz için plan teklifine konu ettiği taşınmazın emniyet hizmet alanı fonksiyonu adı altında açık atış poligonu, kapalı spor salonu, güvenli sürüş pisti, halı saha, koşu parkuru, eğitim misafirhanesi, özel harekat ve çevik kuvvet binaları ile bomba deposu ve bomba inceleme odası kullanımlarının bir arada öngörülmesinin mümkün olup olmadığı,

çevresel etkileri de göz önünde bulundurularak ve dava konu plan değişiklikleri ile getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun, taşınmazın bulunduğu konum, yüz ölçümü dikkate alınarak planlama esasları ve kamu yararı ölçütleri gereğince yerinde olup olmadığı yönünde inceleme yapılmadan karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, idare mahkemesince, taşınmaz 21/10/2013 tarihinde iki yıl süre ile İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün taşınmaz adına tahsis edildiğinden, öncelikle tahsisin devam edip etmediği belirlenerek tahsisin devam ettiğinin tespiti halinde, yeniden yerinde keşif bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle taşınmazın tahsis edildiği kurum tarafından taşınmazın kullanılmak istendiği amaçların gerçekleştirilebilmesinin plan kararları uyarınca uygun olup olmadığının ve getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun çevresel etkiler, taşınmazın konumu ile yüz ölçümü, kentsel yerleşim yerlerine mesafeleri, kamu yararı gibi hususlar yönünden incelenmesi suretiyle elde edilen sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.