Danıştay 6. Daire E.2021/2806 K.2024/1517

1) … 2) … 3) … 4) …, 5) … 6) … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 15/10/2020 tarih ve E:2016/3264, K:2020/9574 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sinop ili, Durağan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı, … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı encümen kararlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda. Durağan Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işlemi bakımından, parselasyon işleminin yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturulması amacıyla yapılmadığı, imar planında açık pazar yeri olarak gösterilen alanda kurulacak açık pazar yerine yönelik parselasyon yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı.

Durağan Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan imar planı değişikliğine ilişkin kısmı bakımından, söz konusu alanda imar plan değişikliği yapılmasını gerekli ve zorunlu kılan hususların ortaya konulmadığı, değişiklik raporunda planın uygulanabilirliğinin sağlama amacına yönelik olarak plan değişikliği yapıldığının belirtildiği, mülkiyet sahiplerinin talebi doğrultusunda, değişikliği zorunlu kılan hususlar ve değişikliğin bilimsel, nesnel ve teknik gerekçeleri ortaya konulmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı.

Durağan Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı kararları ile gerçekleştirilen 2981/3290 sayılı Kanunun Ek 1 uygulamasına ilişkin kısmı bakımında ise 09.05.1985 tarihinden önce uyuşmazlığa konu alanın, yapılaşma amacıyla özel parselasyona dayalı olarak ya da hisse karşılığı satın alınmış olması ve bu suretle müşterekler/paydaşlar tarafından fiilen kullanılan yerlerin oluşmuş olması koşulunun somut olayda bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, davacıların uyuşmazlıkta hukuken korunması gereken menfaatleri olmadığı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davanın … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile kabul edilen imar planı değişikliği ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi ve 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı encümen kararı bakımından karar düzeltme isteminin reddi, … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile onaylanan parselasyon işlemine ilişkin kısmı bakımından ise karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının anılan kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 15/10/2020 tarih ve E:2016/3264, K:2020/9574 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sinop ili, Durağan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Durağan Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına karar verilmiş ve uygulama neticesinde … ada, … parsel sayılı davacının kök parseli, … ada, … parsel sayılı taşınmazda belediye ile hissedar edilmiş.

… tarih ve … sayılı Durağan Belediye Meclis Kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ilçedeki ticari alanların yetersiz olması sebebi ile kat yüksekliği ve kullanım fonksiyonlarının Bitişik Nizam (B-4) kat ticaret+ mesken alanı olmak üzere yeniden düzenleme yapılmış, Durağan Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile imar plan değişikliği nedeniyle 2981/3290 sayılı Kanunun Ek 1 maddesi uyarınca yapılacak uygulamanın sınırı onaylanmış, … tarih ve … sayılı encümen kararı ile 617,04m² büyüklüğündeki … ada, … parselde 178,17m² hissesi bulunan Durağan Belediyesi ile 438,87m² hissesi bulunan davacının 528,03m² büyüklüğündeki … ada, … parselde 89,16m² Durağan Belediyesi ile hissedar edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 18. maddesinde, " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.

Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir.

Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kararın … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi ve 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı encümen kararı kısmı yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan bölümü usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Kararın … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile onaylanan parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden;

Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işlemiyle amaçlananın, imar planına uygun yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmak ve yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının imar parsellerinde oluşan değer artışı karşılığında düzenlemeye giren parsel maliklerinden bedelsiz olarak alınarak kamunun eline geçmesini sağlamak olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu encümen kararında ilçede kurulmakta olan pazar yerinin ilçe esnaflarına ve diğer çevre ilçe esnaflarına pazar açacak kadar yer olmaması nedeniyle yeni pazar yeri kurulmasının hasıl olduğu, bu nedenle imar planında açık pazar yeri olarak gösterilen alanda kurulacak açık pazar yeri için 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına karar verildiğinin belirtildiği, dava dosyasında bulunan parselasyon düzenleme sahası incelendiğinde anılan sınır içinde konut, ticaret alanları da bulunduğu,

her ne kadar encümen kararında açık pazar yeri için parselasyon yapıldığı belirtilmiş ise de düzenleme sahasının salt açık pazar yerinden oluşmadığı imar planında bulunan konut, ticaret, yol, sosyal donatı gibi alanların da düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta İdare Mahkemesince dava konusu işlemin salt açık pazar yerinin hayata geçirilmesi amacıyla yapıldığı belirtilerek iptaline karar verildiği, parselasyon işlemi neticesinde oluşan imar parsellerinin ve dağıtımının imar mevzuatı ve şehircilik ilkeleri bakımından uygun yapılıp yapılmadığının incelenmesi ve bunun sonucuna göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.