Danıştay 6. Daire E.2021/3152 K.2021/5086

Dava konusu istem: Konya İli, Ilgın İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile hazineye ait ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız inşaat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 7.494,93 TL para cezası verilmesine ilişkin Ilgın Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapının yıkımına ilişkin ... ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Yıkıma ilişkin kısım ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca uygulanan artırıma ilişkin kısım yönünden davanın reddine, temel para cezasına (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise iptaline dair verilen ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 22/01/2020 tarihli, E:2019/7032, K:2020/284 sayılı kararıyla; davacının vefat etmesi nedeniyle yıkıma ilişkin kısım yönünden, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılması, para cezasına ilişkin kısım yönünden ise ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği bu kısım yalnızca vefat eden davacıyı ilgilendirdiğinden,

2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçenin iptali yönünde yeniden bir karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararda; davanın ruhsatsız yapının yıkımına ilişkin Ilgın Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26/1. maddesi uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına, idari para cezası verilmesine ilişkin Ilgın Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden ise dava dilekçesinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Usul ve yasaya aykırı olan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Konya İli, Ilgın İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile hazineye ait ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız inşaat yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 7.494,93 TL para cezası verilmesine ilişkin Ilgın Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapının yıkımına ilişkin ... ve ... sayılı kararının tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanunun 26. maddesinde öngörülmemiş olmasına karşın, yargılama sürecinde davacının ölümü halinde, -yalnızca öleni ilgilendiren davalar hariç- Mahkemece, davayı takip hakkı kendisine geçecek olan mirasçıların tespit edilerek, bu kişilerin davadan haberdar edilmeleri suretiyle, davaya devam edip etmeyecekleri hususu uygun bir süre verilerek sorulmalıdır. Mirasçıların kendi hak ve menfaatleriyle ilgili davada bilgi sahibi edilmesi hak arama hürriyetinin de bir gereğidir. Aksi durumda, hak arama hürriyetinin ihlal

edileceği, dava dosyalarının sürüncemede kalma durumu ortaya çıkacağı, birden fazla mirasçı bulunması gibi hallerde, bu kişilerin yargılama sürecinin farklı aşamalarına isabet eden zamanlarda davaya devam etme talebinde bulunabilecekleri ve bu durumun yargılama usulü açısından sorunlara yol açacağı tabiidir.

Uyuşmazlıkta; yargılamanın temyiz aşamasında davacının 05/11/2018 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması üzerine, davanın kısmen reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, yıkıma ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılması, para cezasına ilişkin kısım yönünden ise ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği bu kısım yalnızca vefat eden davacıyı ilgilendirdiğinden,

2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçenin iptali yönünde yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, İdare Mahkemesi tarafından bozma kararına uyularak yapılan yargılamada ise, davacının mirasçısı olan ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'dan yalnızca ..., ... ve ...'ya mahkeme kararının tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacı ...'nın tüm mirasçılarının davadan haberdar edilerek, davayı takip edip etmeyecekleri sorulmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yalnızca üç mirasçıya mahkeme kararının tebliğ edilmesi suretiyle verilen kararda, usul hükümleri açısından hukuka uyarlık görülmemiştir.