Danıştay 6. Daire E.2021/3955 K.2021/8779

Dava konusu istem: İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya ait düzenlenen yapı ruhsatının iptal edildiğinden ve söz konusu yapının ruhsatsız duruma düştüğünden bahisle, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 11. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca, davacı şirkete fenni mesul sıfatıyla idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve …-… sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu para cezasının 306.675,00TL'lik kısmının iptali, para cezasının 864.690,00-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 24/05/2016 tarih ve E:2014/6583, K:2016/4219 sayılı kararıyla.

3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilen 1.165.365,00-TL para cezasına ilişkin kısmının onanması, aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen 6.000,00-TL para cezasına ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin. 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmının.

3194 sayılı Kanunun 32. maddesinde yer alan ruhsata aykırı yapının, ruhsata uygun hale getirilmesi için öngörülen bir aylık süre beklenilmeksizin tesis edildiği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği belirtilerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 18/11/2020 tarih ve E:2019/9333, K:2020/11164 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya ait düzenlenen yapı ruhsatının iptal edildiğinden ve söz konusu yapının ruhsatsız duruma düştüğünden bahisle, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 11. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. maddesi uyarınca 1.165.365- TL, 3. fıkrası uyarınca da maktu 6.000- TL yapı sahibi, yapı müteahhidi ve fenni mesul olan davacı şirkete ayrı ayrı olmak üzere … tarih ve …-… sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile idari para cezası verilmiş, bakılan dava, anılan işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde. "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.

Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshasıda muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrasında, "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; ruhsatsız yapı sahibine bu hususun tespitinden itibaren bir ay içinde ruhsat almak veya yapısını ruhsata uygun hale getirmek şeklinde aktif bir eylemde bulunmaya yönelik bir mükellefiyet yüklendiği, bu nedenle üçüncü fıkraya göre verilecek cezanın, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapının tespiti halinde, 32. maddedeki mükellefiyeti yerine getirmeyerek bir ay içinde ruhsat almayan ya da yapısını ruhsata uygun hale getirmeyen yapı sahibine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta; söz konusu yapıda ruhsat ve eki projeye aykırılıkların 11/01/2010 günlü yapı tatil zaptı ile tespiti sonrasında, yapıyı ruhsata uygun hale getirme, ruhsat alma veya ruhsatsız olan yapıyı yıkma mükellefiyetinin yapı sahibi veya sahiplerine ait olduğu, fenni mesul olan davacı şirkete, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca bir mükellefiyet yüklenilemeyeceği ve mükellefiyetini yerine getirmediğinden bahisle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca para cezası verilemeyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uyarlık, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.