Danıştay 6. Daire E.2021/4029 K.2022/5746

İstemin özeti

İstanbul İli, Sarıyer İlçesinde "2018 yılı Evsel Katı Atık Toplama ve Taşıma Ücret Tarifesi"nin belirlenmesine ilişkin Sarıyer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının davacı şirkete ait işletmeye ilişkin kısmı ile … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin 2018 yılına ilişkin evsel katı atık toplama ve taşıma bedeli, söz konusu bedele istinaden uygulanan gecikme faizi ve ferilerine ilişin kısmının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın meclis kararına ilişkin kısmının oybirliğiyle, ödeme emrine ilişkin kısmının ise oyçokluğuyla ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X)

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin 11. fıkrasında; büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

27/10/2010 tarih ve 27742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, evsel katı atık ücret tarifesi belirlenmektedir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i kamu alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve kamu hizmetleri tatbikatından doğan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı; 55. maddesinde amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gerektiğinin “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.

Evsel katı atık bedeli, evsel katı atık ücret tarifesine göre tahakkuk ettirilmektedir.

Gerek bu hizmetten yararlananların harcamalara katılma yükümlülüğü, gerek belediye meclislerince tarife belirleme yetkisi ve gerekse belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilmesinin yasal bir zorunluluk olması karşısında, bu konuda yapılacak sözleşme de 'idari sözleşme' niteliğinde olduğundan, hizmetten yararlananların sözleşme imzalamaması ya da sözleşme hükümlerini belirleme konusunda herhangi bir iradesi / müdahalesi söz konusu değildir.

Bu nedenle, katı atık bedelinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlem ya da katı atık bedelinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emri, evsel katı atık ücret tarifesinin uygulanması niteliğinde olduğundan, evsel katı atık ücret tarifesine bağlı olarak karara bağlanması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; evsel katı atık ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin meclis kararı ile söz konusu meclis kararına dayalı olarak tesis edilen evsel katı atık ücretlerinin ve bunların ferilerinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada;

dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının dava konusu ödeme emrinin dayanağı meclis kararına ilişkin kısmının, Dairemizce onanmış olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu ödeme emrinin dayanağı meclis kararında hukuka uyarlık bulunmaması nedeniyle ödeme emrinin de buna bağlı olarak iptal edilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının ödeme emrine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle,

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının aynen onanmasına yönelik Dairemiz kararının ödeme emrine ilişkin kısmına gerekçe yönünden katılmıyorum.

KARŞI OY (XX)

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i kamu alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve kamu hizmetleri tatbikatından doğan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı; 55. maddesinde amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gerektiğinin “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, kamu alacağı niteliğindeki evsel katı atık ücretinin takip ve tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri düzenlenmesinin mümkün kabul edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; evsel katı atık ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin meclis kararı ile söz konusu meclis kararına dayalı olarak tesis edilen evsel katı atık ücretlerinin ve bunların ferilerinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada; dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, Dairemizin 17/05/2022 tarih ve E:2021/4029, K:2022/5746 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.

Bu bağlamda, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının dava konusu ödeme emrinin dayanağı meclis kararına ilişkin kısmının, Dairemizce onanmış olduğu hususu göz önünde bulundurularak ve dava konusu ödeme emrinin dayanağı meclis kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emrine ilişkin kısım yönünden iptal kararı verilmesi gerektiği düşünülmekte olup;

dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının ödeme emrine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının aynen onanmasına yönelik Dairemiz kararının ödeme emrine ilişkin kısmına katılmıyorum.