Danıştay 6. Daire E.2021/4435 K.2023/1746

2- … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (

DAVACI) : … Varisleri: 1- … 2- … 3- … 4- … 5- … 6- … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

…. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 26/11/2020 tarih ve E:2017/208, K:2020/11610 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel (kök ... ve ... sayılı parseller) sayılı taşınmazı kapsayan alanda Esenyurt Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı kabul edilen ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında 400 ki/ha olarak tanımlanan yoğunluğun, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 500-550 ki/ha yoğunluğa eşit olduğu, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı kararları arasında arazi kullanım ve yoğunluk değerleri arasında uyumsuzluk olduğu, plan hazırlanırken kurum görüşlerinin dikkate alınmadığı,

üst ölçekli planın yoğunluk değerlerini arttırıcı bu boyutuyla donatı altyapı ve ulaşım düzeylerini azaltıcı nitelikte olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalıların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI

1-Davalı … Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu imar planının bölgenin gereksinimini karşılamak amacıyla kamu yararı doğrultusunda yapıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alındığı, dava konusu imar planın gerek yoğunluk kademeleri gerekse teknik ve sosyal altyapı alanı büyüklüğü açısından bir bütünlük arz edecek şekilde yapıldığı belirtilerek karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

2- Davalı … Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında 400 ki/ha olarak belirlenen yoğunluğun 1/1000 ölçekli uygulama imar planında bitişik nizam 5 kat, Kaks:2 değeri olarak yansıtıldığı, Kaks:2 değerinin üst ölçekli plana uygun olduğu belirtilerek karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 26/11/2020 tarih ve E:2017/208, K:2020/11610 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel (kök parsel … ve …) sayılı taşınmazı kapsayan alanda … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 12.11.2011 tarihinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kabul edilmiştir. Anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 10.06.2014 tarih ve E:2013/1238, K:2014/4549 sayılı kararıyla onanmış, Dairenin 03.11.2015 tarih ve E:2014/7513, K:2015/6413 sayılı kararıyla karar düzeltme istemi reddedilmiştir. 1/1000 ölçekli uygulama imar planın iptali istemiyle açılan davada ise, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 11.12.2017 tarih ve E:2013/4794, K:2017/10513 sayılı kararı ile onanmış, Dairenin 21.10.2021 tarih ve E:2018/3760 ,K:2021/9884 sayılı kararı ile karar düzeltme istemi reddedilmiştir.

Uyuşmazlık konusu parseli de kapsayan alanda … tarih ve … sayılı Esenyurt Belediye Encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon ile davacı taşınmazından 188,30 m² DOP kesilmiş, 347,08 m² si bedele dönüştürülmüş ve 96,08 m² si de davacı adına tapuda tescil edilmiştir.

Davacı tarafından, sözü edilen parselasyon işlemine ve dayanağı imar planlarına karşı açılan davada ise ...İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla özetle; parselasyon işlemine ilişkin encümen kararının dayanağı imar planları yargı kararıyla iptal edildiği halde geri dönüşüm cetveli hazırlanmadığı, dolayısıyla parselasyon işleminin hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, dava konusu 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarının yargı kararlarıyla iptal edildiği, yerine yeni imar planlarının hazırlanarak yürürlüğe girdiği,

bu nedenle dava konusu edilen 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planları yönünden davanın konusu kalmadığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 02.10.2020 tarih ve E:2016/10778, K:2020/8602 kararıyla onanmış, Dairenin 28.11.2022 tarih ve E:2021/1597,K:2022/10225 sayılı kararıyla da kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Sonrasında uyuşmazlık konusu taşınmazı da kapsayan alanda Esenyurt Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı kabul edilen ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Esenyurt 3. Etap TEM Güneyi Uygulama İmar Planı ile ... ada ... parsel sayılı taşınmaz (96.

08 m2 büyüklükteki) bitişik nizam 5 kat , Kaks:2 yapılaşma koşullu konut alanı, kök ... ve … parsel sayılı taşınmazlar kısmen sağlık tesis alanı, kısmen konut alanı, kısmen de konut+ticaret alanı ve yol alanı olarak planlanmıştır.

Dava konusu edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise ... ada ... parsel 400 ki/ha yoğunluklu konut alanı, kök parseller … ve ... sayılı taşınmazlar ise kısmen 400 ki/ha konut alanı, kısmen de kreş alanı olarak planlanmıştır.

13.09.2013 - 14.10.2013 tarihleri arasında askıya çıkarılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına karşı davacı tarafından, parselinin bedele dönüştürülmesine ilişkin parselasyon işleminin yargı kararıyla iptaline karar verildiği, parselasyon işleminden arta kalan 96.08 m2 büyüklükteki adına tapuda tescil edilen parselin hukuki dayanağının kalmadığı, 96,08 m2 lik alan üzerinden yeni bir 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılmasının hukuka uygun olmadığı, bu durumun mağduriyetine sebep olduğu iddialarıyla bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır. Öte yandan, talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesinin bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. "Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1608)

Uyuşmazlıkta, dava dilekçesi incelendiğinde; davacının yalnızca ... ada ... parsele yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptalini istediği belirtilmesine karşın imar planı yerine parselasyona özgü iptal nedenleri ileri sürdüğü, dolayısıyla taşınmazın fonksiyonuna, yapılaşma koşullarına ve yoğunluğuna yönelik herhangi bir iddiada bulunulmamasına karşın İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik değerlendirmenin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı arasında yoğunluk değeri açısından uyumsuzluk olup olmadığı,

1/1000 ölçekli uygulama imar planının kullanım kararının üst ölçekli 1/5000 nazım imar planına aykırı olup olmadığı hususlarında ihtilaf konusu olmayan hususlara yönelik şekilde yapıldığı, ancak davacının iddiaları yönünden ne bilirkişi raporunda herhangi bir incelemeye ne de mahkeme kararında hukuki bir değerlendirmeye yer verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, gerekirse yeniden yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenecek bilirkişi raporu alınması suretiyle, yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalar ile davacının iddiaları göz önünde bulundurularak işin esasının yeniden değerlendirilmesi, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, uyuşmazlık konusu taşınmazın kök parseli … ve ... sayılı parsellerin bulunduğu alanda yapılan … tarih ve … sayılı parselasyon işleminin yargı kararı ile iptaline karar verildiğinden bu iptal kararı üzerine geri dönüşüm işlemi yapılarak, davacıya ait taşınmazın parselasyon işlemi öncesindeki kadastral mülkiyet dokusu esas alınarak parselasyona tabi tutulacağı açıktır.