Danıştay 6. Daire E.2021/6157 K.2023/4116

2- … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Niğde İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, Niğde İli, Merkez İlçe sınırları içerisinde … tarihli ve … sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen yenileme alanı kapsamında yürütülen kentsel yenileme projesi kapsamında … Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 30/01/2021 tarihli ve 31380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı ve davalı idare arasında dava konusu taşınmaza yönelik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi uyarınca uzlaşma neticesinde anlaşma sağlanması üzerine, taşınmaz davalı … Belediye Başkanlığı adına tescil edildiğinden, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, taraflar arasında uzlaşma sağlandığından duruşma yapılmaksızın işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Niğde İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, Niğde İli, Merkez İlçe sınırları içerisinde 03/03/2020 tarihli ve 2219 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen yenileme alanı kapsamında yürütülen kentsel yenileme projesi kapsamında … Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 30/01/2021 tarihli ve 31380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının (dava konusu acele kamulaştırma kararının davacıya ait taşınmaz yönünden) iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 35. maddesinde; "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde; "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 1. maddesinde.

"Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.” hükmüne ve 6. maddesinin son fırkasında.

“Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur.” hükmüne, 6. maddesinde "....Cumhurbaşkanı veya bakanlıklar tarafından verilen kamu yararı kararlarının ayrıca onaylanması gerekmez.

Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamulaştırma işlemine başlanıldığını gösteren bir karar alınır." hükmüne, 27. maddesinde ise.

3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği,

bu Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedeli olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı ile davalı idarenin davanın devamı sırasında, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince yapılan 22/09/2021 tarihli uzlaşma görüşmeleri neticesinde anlaştıkları, anlaşma tutanağının ve davaya konu Niğde İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, .. ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapunun davalılardan … Belediye Başkanlığı adına tescil edildiğini gösterir … tescil tarihli tapu senedinin dosyaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davaya konu işlem ile acele kamulaştırılmasına karar verilen Niğde İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, taraflarca yapılan uzlaşma görüşmeleri neticesinde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi çerçevesinde düzenlenen anlaşma tutanağı uyarınca, idare adına tapuya tescil edilmiş olması sebebiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.