Danıştay 6. Daire E.2021/6404 K.2025/1204

3-... 4- ... VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerin pazar yeri alanından ticaret alanına, ... ada, ... sayılı parselin ise belediye hizmet alanından pazar alanına dönüştürülmesine yönelik 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile belirtilen alana yönelik 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden dava konusu imar planlarında Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere aykırı olarak, ... ada, ... sayılı parselin "belediye hizmet alanı" kullanım kararının kaldırıldığı ve kaldırılan kullanım kararının eşdeğeri yeni bir alanın da önerilmediği,

plan değişikliği için gerekçe gösterilen trafik yoğunluğunun plan değişikliği ile daha da artacağı ve plan değişikliğini zorunlu kılan nedenlerin de bulunmadığı anlaşılan dava konusu nazım ve uygulama imar planlarına ilişkin belediye meclisi kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden kararın belirtilen kısmının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden ise, 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ilçe belediyesince yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ve bu plan değişikliklerinin büyükşehir belediyesince aynen veya değiştirilerek onaylanacağı düzenlemesine yer verilmiş olup, büyükşehir belediyesine tanınan yetkinin kapsamında, ilçe belediye meclisince reddedilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğini onaylama yetkisi yer almadığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin yetki yönünden hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu uygulama imar planının iptali yolunda verilen mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığından, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçeler ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerin pazar yeri alanından ticaret alanına, ... ada, ... sayılı parselin ise belediye hizmet alanından pazar alanına dönüştürülmesine yönelik 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile uygun bulunmuş, belirtilen alana yönelik olarak Gazipaşa Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı karaı ile reddedilen 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ise ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilmiştir.

Belirtilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının kabulüne ilişkin belediye meclisi kararlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve il kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmıştır.

3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, 6.maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri,

ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinde ise, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin büyükşehir belediye meclisi kararı yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin büyükşehir belediye meclisi kararı yönünden;

Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenleme uyarınca, uygulama imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri hazırlama yetkisi ilçe belediyelerine ait olup, büyükşehir belediyeleri, ilçe belediyesinin hazırlayacağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylama yetkisine sahiptir. Söz konusu genel kuralın istisnası da; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını yapmamaları halinde büyükşehir belediyelerinin re'sen 1/1000 ölçekli uygulama imar planını yapabilmesidir. Büyükşehir belediyelerinin bunun dışında doğrudan 1/1000 ölçekli imar planı yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Büyükşehir belediyesinin uygulama imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylama yetkisi ise ilçe belediye meclisince kabul edilen imar planı veya imar planı değişikliğini kapsamaktadır. Diğer bir ifade ile, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin reddine ilişkin ilçe belediye meclisi kararının kaldırılarak, sözü edilen plan değişikliğinin kabulüne karar verilmesi büyükşehir belediyesine tanınan yetkinin kapsamında yer almamaktadır.

Bu nedenle, uygulama imar planı değişikliklerini aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek yetkisine sahip olduğu anlaşıldığından, ortada ilçe belediye meclisince kabul edilmiş bir 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği bulunmaksızın doğrudan büyükşehir belediye meclisince kabul edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygun bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu imar uygulama imar planının iptali yolunda verilen mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığından, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçeler ile onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.