Danıştay 6. Daire E.2021/6419 K.2023/2873

2- … Belediye Başkanlığı/… VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Altıncı Dairesinin 07/01/2020 tarihli E:2016/4829, K:2020/68 sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının davalı idareler tarafından iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 11.12.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli … Bölgesi Uygulama İmar Planının; mülkiyeti davacıya ait İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, … Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dosyanın, …. İdare Mahkemesinde görülen E:… sayılı dosya ve yine aynı imar planıyla ilgili olarak …. İdare Mahkemesinde görülen … esaslı dosyada yer alan bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesinden,

Davanın, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının imar transferine ilişkin plan notuna yönelik kısmı yönünden;

Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notlarında, enerji nakil hattı altında kalan taşınmazlara imar transferi hakkı tanındığı ve imar hakkı transferine konu olan parsellerin yeşil alan olarak kamuya terk edilmeden bu haktan yararlanamayacağı belirtildiği, transfer kavramının ismen çeşitli mevzuatlara girdiği görülmekte ise de, kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen bu yöntemin, başta İmar Kanunu olmak üzere yasa ile özel olarak tanımlanması ve hüküm altına alınması gerektiği ve bu kavramın uygulanmasına ilişkin esasların da yine yasal mevzuatta düzenlemesi gerektiği açık olmakla, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davanın, dava konusu taşınmaza enerji nakil hattı fonksiyonu verilmesi yönünden;

Dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen enerji nakil hattı alanında kalmaktadır. Dava konusu uygulama imar planı, dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planına bu yönden uygundur.

Öte yandan, 14.06.2014 tarihinde yayınlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 21'inci maddesinin 9'uncu fırkası; “İnsan sağlığı ve güvenliği üzerinde doğrudan veya dolaylı olumsuz etkileri olan enerji nakil hatları, dere koruma kuşakları, taşkın risk alanları, afete maruz alanlar ve benzeri alanlara ilişkin kurum ve kuruluş görüşleri imar planlarına yansıtılır” şeklinde hükme bağlanmıştır ve insan sağlığı ve güvenliği için tehlike arz eden enerji nakil hattı altında kalan alanlar yapı yasaklı alanlar olarak kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, dava konusu imar planına dair belediye meclisi kararı incelendiğinde plan yapım aşamasında ilgili kurum … görüşünün alındığı, … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile bu tarihte İstanbul’da yürürlükte olan tüm nazım imar planlarına Enerji Nakil Hattı koruma kuşaklarına yeşil alan veya imar yasağı olan alan tanımlaması yapılması yönünde genel bir düzenleme yapılmasının uygun bulunduğu, … ada … parselin enerji nakil hattı koruma kuşağında kalan kısmı da yapı yasaklı alan olarak tanımlandığı da görüldüğünden, plan hiyerarşisine uygun olarak taşınmazın kısmen enerji nakil hattında kalan kısmında kamu yararı ve şehircilik esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davanın, dava konusu parsele kısmen 35 metrelik yol alanı fonksiyonu verilmesine ilişkin kısmı yönünden;

Taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen 35 metrelik yol alanın da kaldığı, ancak dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki yolun en kesiti tespit edilememişse de, davaya konu plan paftaları incelendiğinde, 1/5000 ölçekli nazım imar planında davacının taşınmazının tamamının yol alanında kaldığının açıkça görüldüğü, yolun devamlılığı olan bir yol niteliğinde olduğu ve o alandaki diğer yollarla bir bütünlük teşkil ettiği anlaşılmakla parsele verilen yol alanı fonksiyonu yönünden dava konusu planda kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, davanın, dava konusu taşınmazın kısmen enerji nakil hattı fonksiyonu verilmesine ilişkin kısmı ile kısmen 35 metrelik yol alanı fonksiyonu verilmesine ilişkin kısmı yönünden reddine; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notlarında imar transferi hakkı tanınmasına ilişkin kısmı yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

11.12.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli … Bölgesi Uygulama İmar Planının; mülkiyeti davacıya ait İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle askı tarihleri içerisinde … tarih ve … sayılı dilekçeyle yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde; dava dilekçelerinin husumet yönünden inceleneceği, 15/1-c maddesinde ise; davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması durumunda dava dilekçesinin belirlenecek gerçek hasma tebliğ edileceği, aynı Kanun'un 14. maddesinin 6. fıkrasında; yukarıda belirtilen usule aykırılığın ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, yine aynı Kanun'un 49/1-c maddesinde ise; usul hükümlerine uyulmamış olunması, kararın bozulmasını gerektiren sebepler arasında sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7. maddesinin (b) bendinde; "çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak, büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek,

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu edilen işlemi tesis eden ve eylemi gerçekleştiren idarenin ve bunlara bağlı olarak husumet yöneltilen tarafın açık ve kesin bir şekilde dava dilekçesinde belirtileceği, yargı yerince yapılan inceleme sonucunda ise, davanın konusu esas alınmak suretiyle, davalı tarafın hatalı gösterilmiş olması halinde husumetin düzeltilmesine re'sen karar verileceği ve varsa dava konusu işlemin tesisinde ve zararın gerçekleşmesinde ilgisi olmayan tarafın husumet mevkiinden çıkartılarak davanın doğru hasım belirlenerek görülmesine karar verileceği tabii olup,

davaya konu uyuşmazlığın incelenmesi ve sonuçlandırılmasının ancak husumetin doğru olarak tespit edilmesine bağlı olması nedeniyle husumete yönelik eksiklik ya da yanlışlık içeren bir kararın bu yönden usul hükümlerine aykırılık taşıyacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti davacıya ait İstanbul İli, Başakşehir İlçesi,. Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Başakşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli .. sayılı kararı ile kabul edilen, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile onaylanıp 26.12.2012 tarihinde. Belediye binasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli.

Bölgesi Uygulama İmar Planının anılan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, idare mahkemesince,. Büyükşehir Belediye Başkanlığı hasım mevkiine alınmadan, ilçe belediye başkanlığı ve (dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın 12.12.2012 tarih ve 19003 sayılı Bakanlık oluru ile onaylanan revizyon imar planında "rezerv yapı alanı içinde" kalmasından dolayı) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı husumetiyle karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu edilen imar planının onay sürecinde yer almayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hasım mevkiinden çıkarılıp, anılan imar planın onay sürecinde yer alan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı hasım mevkiine alınarak, dosyanın anılan idare yönünden de tekemmülü sağlandıktan sonra, yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.