Danıştay 6. Daire E.2021/65 K.2023/4693

1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av… 2- … Belediye Başkanlığı-… VEKİLİ : Av…

II-(DAVACI) …

VEKİLİ : Av….

KARŞI TARAF : I-(DAVACI) …

II-(DAVALILAR)

1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2- … Belediye Başkanlığı-…

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalılar tarafından 22/06/2005 onay tarihli uygulama imar planı ve 01/05/2008 tarihinde kabul edilen parselasyon işlemine ilişkin kısmının, davacı tarafından ise tevhit işlemine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: … ili, … ilçesi, …, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca kabul edilen parselasyon işlemine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile dayanağı 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli ... Revizyon Uygulama İmar Planı değişikliği, 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planının ve 15/05/2015 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının taşınmaza yönelik kısımları ile resen gerçekleştirilen tevhit işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planına ilişkin olarak; dava konusu taşınmazın 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ...

Revizyon Nazım İmar Planında sanayi alanında kaldığı, davacının temel itirazının ise "taşınmazı için daha sonraki planla getirilen park alanı, idari tesis alanı, kısmen de yol alanına ve 18. madde uygulanması ve gerçekleştiği iddia edilen tevhid işlemine yönelik" olduğu ve sanayi alanına herhangi bir itirazının bulunmadığı, dolayısıyla 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ...

Revizyon Nazım İmar Planında uyuşmazlık konusu taşınmazın sanayi alanında olduğu görüldüğünden dava konusu 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planında hukuka aykırılık bulunmadığı, 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli ... Revizyon Uygulama İmar Planına ilişkin olarak ise; dava konusu 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı değişikliğinin üst ölçekli planla uyumlu olmadığından taşınmazın 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli ...

Revizyon Uygulama İmar Planında taşınmazın "park alanı" olarak belirlenmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, 01/05/2008 tarih ve 2008/625 sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemi yönünden ise; yukarıda anılan gerekçe ile hukuka aykırı olduğu tespit edilen uygulama imar planına dayanılarak kabul edilen parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, 15/05/2015 onay tarihli 1/5000 ölçekli ...

Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının taşınmaza yönelik kısımlarına ilişikin olarak; uyuşmazlıkta, Küçükçekmece Sanayici ve İşadamları Derneği (KSİAD) tarafından davacıya ait taşınmazın da içinde bulunduğu Küçükçekmece ilçesindeki yaklaşık 159 hektarlık alanı kapsayan dava konusu 1/5000 ölçekli ...

Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının tamamının iptali istemiyle Mahkemelerinin E:2016/… sayılı dosyasında açılan davada … tarih ve K:… sayılı karar ile 1/5000 ölçekli ... Halkalı Caddesi ve Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının tümünün iptaline karar verildiği görüldüğünden, davacıya ait taşınmaz yönünden davanın bu kısmının konusunun kalmadığı, resen gerçekleştirilen tevhit işleminin iptali istemi yönünden ise.

24/12/2018 ve 29/01/2019 tarihli ara kararları ile davalı Küçükçekmece Belediye Başkanlığından; … ili, … ilçesi, ..., … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden herhangi bir tevhit işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,

şayet bir tevhit işlemi gerçekleştirilmiş ise akıbetinin sorularak tevhit işlemin ve dayanak teşkil edebilecek diğer tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ilçe belediyesi tarafından gerçekleştirilen herhangi bir tevhit işleminin bulunmadığı görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ilgili hükümleri uyarınca idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığı gerekçeleriyle tevhit işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, parselasyon işlemi ve 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli ...

Revizyon Uygulama İmar Planı değişikliğinin iptaline, 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planı yönünden davanın reddine, 15/05/2015 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; bilirkişi raporunda da tevhit yapıldığının tespit edildiği, eksik inceleme üzerine karar verildiği, istinaf kararının tevhit işlemine yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalılar tarafından; davanın süresinde açılmadığı, üst ölçekli planların ilkelerine uygun işlem tesis edildiği, planların yürürlükte olmadığı, delillerin takdirinde hataya düşüldüğü, istinaf kararının iptale yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı tarafından; davalıların temyiz isteminin reddi ile anılan kısmın onanması gerektiği savunulmaktadır. Davalılar tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından 08/03/2018 tarihinde Tapu Sicil Müdürlüğünde yapılan inceleme neticesinde muttali olunduğu ileri sürülen … ili, … ilçesi, ..., … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca kabul edilen parselasyon işlemine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile dayanağı 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli ... Revizyon Uygulama İmar Planı değişikliği, 18/08/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Revizyon Nazım İmar Planının ve 15/05/2015 onay tarihli 1/5000 ölçekli ... Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının taşınmaza yönelik kısımları ile resen gerçekleştirilen tevhit işleminin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

Dosyaya dava konusu 22/06/2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve parselasyon işlemine ilişkin ilan askı tutanakları sunulmamış ise de, davacı tarafından bu işlemlerin 08/03/2018 tarihinde Tapu Sicil Müdürlüğünde yapılan inceleme neticesinde öğrenildiğinin iddia edildiği, dolayısıyla askı süresi içinde planlara ve parselasyona itiraz edilmediği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; imar planlarının nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,

belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlayacağı hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kuralı bulunmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununda tanımı yer almayan imar durum belgesi; taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığını, taşınmaz için planda öngörülen arazi kullanım kararı ile yapılaşma koşullarını detaylı bir şekilde gösteren, imar planı ve/veya yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilen kat adedi, bina yüksekliği, bina derinliği, ön bahçe, arka bahçe ve yan bahçe mesafeleri, bina cephesi gibi hususların rakam ve kroki ile yer aldığı, varsa imar planı ve plan notları ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği ya da Plansız Alanlar Tip İmar Yönetmeliği uyarınca düzenlenen belgedir. İdarelerce, uygulama imar planına göre imar durum belgesi düzenlenmesi üzerine imar durumunun dayanağı düzenleyici işlem mahiyetindeki planların iptali istenebilecektir.

Yukarıda açıklanan mevzuatın değerlendirilmesinden; dava açma süresinin kamu düzeninden olduğu ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği, ancak bu süreler içerisinde dava açılmamış olması halinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulanması niteliğinde bir işlem ile birlikte 1/1000 ölçekli imar planına ve üst ölçekli planlara dava açma hakkının bulunduğu kabul edilmektedir.

Düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına ve parselasyon işlemine karşı dava açma süresinin birtakım uygulama işlemlerinin öğrenilmesiyle tekrar başlayacağı açık olmakla birlikte, uyuşmazlıkta öncelikle davacının var olduğunu iddia ettiği uygulama işlemi niteliğindeki komşu parsel ile birlikte yapıldığı ileri sürülen tevhit işleminin davalı idarece taşınmazlarda uygulanıp uygulanmadığının açık olarak ortaya konulması gerekmekte olup, tevhit işleminin olup olmadığının açık olarak ortaya konulmasından sonra ise,

yukarıda dava açma sürelerine ilişkin açıklanan hususlar doğrultusunda 22/06/2005 onay tarihli uygulama imar planına ve 01/05/2008 tarihinde kabul edilen parselasyon işlemine karşı açılan davanın süresinde olup olmadığının ortaya konularak karar verilmesi gerekiği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, anılan hususlar açıklığa kavuşturulmadan verilen temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.