Danıştay 6. Daire E.2021/6543 K.2022/7555

İstemin özeti

… ili, … İlçesi, … Mahallesi, .. ada, … parsel, … Mahallesi, … ada, … parsel, … Mahallesi, … ada, … parsel ve … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planının ve askıda yapılan itirazın reddine dair... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davanın … Altıncı Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemlerin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…., K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel, … Mahallesi … ada, .. parsel, … Mahallesi … ada … parsel ve … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda belediye meclisinin 13/06/2012 tarih ve 208 sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planının ve askıda yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yer alan 10 metre enkesitli yolların 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı anlaşılmaktadır.

3194 sayılı Kanunun Tanımlar başlıklı 5. maddesindeki nazım ve uygulama imar planlarının tanımları göz önünde bulundurulduğunda, ana ulaşım sisteminin, bu bağlamda birinci ve ikinci derecedeki ulaşım yollarının nazım imar planı ile daha alt düzeydeki tali nitelikte üçüncü derece ve daha altındaki yolların ise uygulama imar planları ile düzenlenmesi gerekeceği görülmektedir.

Ayrıca ana ulaşım sistemi dışındaki hangi enkesitli yolun nazım imar planında gösterilmesi gerekeceği hususu yolun enkesitinden ziyade, imar planı içerisinde ulaşım sistemi bakımından üstlendiği fonksiyonla ilişkili olması gerekir.

Ölçeği gereği genel kullanım kararları ile başlıca bölge tiplerini belirleyen nazım imar planının, uygulama imar planıyla düzenlenmesi gereken imar adaları oluşturulmadan belirtilen nitelikteki yol kullanımını ihdas etmesinin planlama ilkeleri bakımından mümkün olmadığı, nitekim uyuşmazlığa konu "yol" un geçtiği bölgede nazım imar planında ada bazında bir düzenleme yapılmadığı nazım imar planı paftasının incelenmesinden görülmekte olduğu gözetildiğinde, bu kapsamda özellikle yapı adalarını ve bu bağlamda da farklı kullanım kararlarına konu alanları birbirinden ayıran ve bunlar arasındaki ulaşım ihtiyacının karşılanmasına yönelik yolların uygulama imar planı kararı ile getirilebileceğinde hiçbir duraksama bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta, ... ada, ... parselin bir kısmında planlanan 10 metre enkesitli yolun, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ana yolla bağlantı sağlanacak şekilde devam ettirildiği, 10 metre enkesitli yolun ulaşım ağı içindeki fonksiyonu gereği 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği,

kentin ana ulaşım sistemi dışında kalan 10 metre enkesitli yollar ve bağlantılarına ilişkin öngörülerin 1/5000 ölçekli nazım imar planında düzenlenmeden uygulamaya esas 1/1000 ölçekli uygulama imar planında düzenlenebileceği, yapılan düzenlemenin nazım imar planının ulaşım sistemi bakımından ana kararlarını, sürekliliğini bozduğu hususu uzman bilirkişi incelemesi sonucu ortaya konulmadığı sürece plan hiyerarşisine aykırı bir durum oluşturmayacağı, bu nedenle uyuşmazlık konusu uygulama imar planının nazım imar planına, planların kademeli birlikteliği bakımından aykırı olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, idare mahkemesince, dava konusu uygulama imar planı ile getirilen yol fonksiyonunun anılan nazım imar planı ana kararlarını ve sürekliliğini bozup bozmadığı, nazım imar planının genel kurgusuna aykırı olup olmadığı, ulaşım sistemi açısından gerekli olup olmadığı hususlarının incelenerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, idare mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun uyuşmazlık konusu yol fonksiyonunun ulaşım sistemi bakımından şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı yolunda bir değerlendirme içermemesi nedeniyle bu rapora dayanılarak dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen kararda isabet bulunmamaktadır.