Danıştay 6. Daire E.2021/6880 K.2023/6176

2- … Belediye Başkanlığı-… VEKİLİ : Av. … 3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ordu ili, Ünye ilçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, davacıya ait taşınmaza komşu … ada, … parsel sayılı taşınmaz adına düzenlenen 07/05/2018 tarihli imar çapı ve 13/08/2018 tarihli yapı ruhsatı ile taşınmazların bulunduğu imar adasının ayrık nizam olan yapı düzeninin bitişik nizam olarak değiştirilmesine ilişkin 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin Ünye Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Ordu Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın ayrık nizamdan bitişik nizama dönüştürme kararının plan açıklama raporunda ve dava dosyasındaki belgelerde nesnel, teknik ve somut gerekçelere dayandırılmadığı, yol genişlikleri belirlenmemesinin uygulama imar planı tekniğine uygun olmadığı, yol genişliği belirlenmemesi ile birlikte değerlendirildiğinde kat adetlerinin belirlenmesinde nasıl bir ölçüt kullanıldığının anlaşılmadığı,

imar çapı ve bu imar çapına göre hazırlanan ruhsat ve eki mimari projenin 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının 16 numaralı plan hükmüne aykırı olduğu, dava konusu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı ile buna istinaden düzenlenen imar çapının ve yapı ruhsatının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatına uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, bakılmakta olan davanın süresinde açılmadığı, kamu yararının gerçekleştirilmesi amacıyla dava konusu plan kararlarının üretildiği, davanın esastan reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Ünye Belediye Başkanlığı tarafından, bakılmaktan olan davanın süresinde açılmadığı, temyize konu kararın eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verildiği, dava konusu imar çapının verildiği tarih itibarıyla 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planındaki 16 numaralı plan hükmünün mevcut olmadığı, bitişik nizam köşe parsellerde arka bahçe mesafesinin aranmayacağı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, davanın esastan reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı yanında müdahil tarafından,usul açısından davanın süresinde açılmadığı,esas açısından hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu,imar planı revizyonu çalışmalarında … adadaki mevcut yapılaşma durumu analiz edilerek ayrık yapılaşma koşullarına göre yapılaşmadığı görüldüğünden bitişik nizam yapılaşma koşullarının belirlendiği, dava konusu imar çapının verildiği tarih itibarıyla 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planındaki 16 numaralı plan hükmünün mevcut olmadığı, bitişik nizam köşe parsellerde arka bahçe mesafesinin aranmayacağı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, davanın esastan reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Karşı tarafın temyiz istemin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından maliki olduğu, Ordu İli, Ünye İlçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile komşu parsel olan … ada, … parsel sayılı taşınmazın birlikte bulunduğu imar adasının ayrık nizam yapılaşma koşullarının bitişik nizam olarak tanımlanmasına ilişkin 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Ünye Belediye Meclis Kararı ve … tarih ve … sayılı Ordu Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile davalı idare tarafından komşuluğundaki taşınmaza yönelik düzenlenen 07/05/2018 tarihli imar çapının ve 13/08/2018 tarihli yapı ruhsatının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, imar planlarına itiraz için 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir süre getirildiği, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde itiraz başvurusunda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren işlem tarihi esas alındığında 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen işlem tarihi esas alındığında 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekmektedir.

Dava konusu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının … tarih ve … sayılı Ünye Belediye Meclis Kararı ile kabul edilip Ordu Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanıp 29/03/2018- 28/04/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı,

anılan plana yapılan itirazlardan bir kısmının Ordu Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı meclis kararıyla kabul edilerek tekrar 25/07/2018-24/08/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin askı süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı,dava konusu taşınmaza ilişkin imar çapının 07/05/2018 tarihinde, ruhsatın ise 13/08/2018 tarihinde düzenlendiği, bakılmakta olan davanın 23/11/2018 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından ilk olarak Ünye Belediye Başkanlığına … tarih ve … sayılı dilekçe ile "Ünye İlçesi,.

Mahallesi,… ada … parsel sayılı taşınmazın sahibi olduğu belirtilerek kendisine 28.07.1992 tarihinde bitişik nizamdan 3 metre çekme mesafesinde imar durumu verildiği, inşaatını imar durumuna göre yaptığı, bitişiğindeki … parsel sayılı taşınmazın inşaata başladığı ve 3 metre çekme mesafesine uymadığı belirtilerek komşu taşınmazın 3 metre çekme mesafesine uyması, verilen imar çapının iptal edilmesi ve konu ile ilgili bilgi verilmesi ve bitişik nizamın iptal edilmesi talebiyle" başvuruda bulunulduğu,

buna karşı Ünye Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı cevap yazısı ile "… ada … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu imar adasının … tarih ve … sayılı Ünye Belediye Meclis Kararı ile kabul edilip Ordu Büyükşehir Belediye Meclisini ... tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı kararı ile "bitişik nizam" yapı adası olarak tanımlandığı, … ada … parsel sayılı taşınmazın ruhsatlandırıldığı 1992 tarihi itibarıyla ayrık nizam olarak tanımlanmış bir parsel olduğu o tarihte geçerli olan plan hükümlerine göre çekme mesafesi uygulanmak suretiyle ruhsatlandırıldığı,

imar planı revizyon çalışmaları sırasında … adadaki mevcut yapılaşma durumları analiz edilerek ayrık nizam yapılaşma koşullarına göre oluşmamış olduğu görüldüğünden de bitişik nizam olarak işaretlendiği, … tarih ve … sayılı imar çapı düzenlenerek bitişik nizam yapılaşma koşullarına göre (yan bahçe mesafelerinde çekme yapılmaksızın) yapılaşma hakkı verildiği" hususlarının belirtildiği anılan yazının davacıya 04/06/2018 tarihinde elden tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının idareye yaptığı başvuruya idarece verilen cevabın yeterince açık detaylı ve bilgilendirici mahiyette olduğu görüldüğünden davacının 31/05/2018 tarihinde yaptığı başvuruya idarece verilen cevap ile davaya konu imar planı ve imar durumundan tereddüte yer vermeyecek biçimde haberdar olduğu, dolayısıyla bu yazıyı tebliğ aldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde söz konusu işlemlere karşı dava açılması gerektiği, diğer taraftan davacı tarafından aynı başvuru dilekçesinde çekme mesafesine uyulmadan inşai faliyetlere başlandığı belirtildiğinden davacının uyuşmazlık konusu taşınmazda inşai faaliyet hakkında bilgi sahibi olmadığından söz edilemeyeceğinden de dava konusu ruhsat bakımından da süre aşımı bulunmaktadır.

Öte yandan, davanın … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, komşu parsel olan … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik uyuşmazlık konusu plan, imar çapı ve yapı ruhsatının iptali istemiyle açıldığı görüldüğünden, davacının kendi taşınmazına yönelik 14.11.2018 tarihli imar durum belgesinin bakılmakta olan davada, dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilmek suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.