Danıştay 6. Daire E.2021/7118 K.2025/1291

Dava konusu istem: Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca Alanya Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen, Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin ve dayanağı Alanya Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile taşınmazın yerinde yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; uygulama imar planı yönünden, uyuşmazlığa konu kadastral parselin önceki imar planında da üniversite alanında kaldığı ve dava konusu imar planı revizyonunda fonksiyonunda herhangi bir değişiklik yapılmadığı, üst ölçek planlara, planlama esaslarına, planlama tekniklerine ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu;

parselasyon yönünden, davacılara ait kadastral parselin DOP kesintisinden sonra kalan 18.983,47 m² alanın 15.450,88 m²'lik kısmının yine aynı hissedarlara kök parselin yakınında oluşturulan ... ada, ...sayılı imar parseline dağıtım yapıldığı, bu yönden mevzuata ve dayanağı imar planına aykırılık bulunmadığı, ancak; tam hisse olarak dağıtımı yapılan söz konusu parselin bölgedeki ifraz şartlarına göre beş ayrı parsele bölünmesi olanaklı iken davacıların bu yöndeki talebinin reddedildiği, ayrıca;

geriye kalan kısmın kök parselin yerinde oluşturulan ... ada,... veya ... sayılı imar parsellerine KOP hissesi olarak tahsis imkanı varken uzağındaki ... ada, ... sayılı parselden tahsis yapılmasında mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle; parselasyon işlemi yönünden dava konusu işlemin iptaline, uygulama imar planı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kamu ortaklık payı hissesinin kök parselin isabet ettiği alandan verilme zorunluluğu bulunmadığı, davacılar talebinin hisse çözümü olduğu ancak uyuşmazlıkta bunun mümkün olmaması sebebiyle parselin beşe bölünmesinin davacıların aleyhine bir durum olduğu, bu nedenle temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların hissedarı olduğu Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi,... sayılı parsel sayılı taşınmaz Alanya Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında üniversite alanında kalmaktadır.

Uyuşmazlığa konu taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca yapılan Alanya Belediye Encümeninin... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi Antalya Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanmıştır.

25.750,00 m² yüzölçümüne sahip 48 hisseli kök parselin düzenleme ortaklık payı kesintisi sonrası kalan 18.983,47 m² hakedişinin 15.450,88 m²'si kök parselin yakınında ve konut alanına isabet eden ... ada, ... parselden aynı hissedarlara verilmiş, 3.532,59 m²'si ise kamu ortaklık payı (KOP) olarak ... ada, ... parselden hisselendirilmiştir.

07/11/2018 - 07/12/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılan parselasyon işlemine davacılar tarafından 07/12/2018 tarihinde itiraz edilerek 15.450,88 m² büyüklüğünde tahsis edilen ... ada, ... parsel yerine hisse taksimi yapılarak beş ayrı parsele bölünerek tahsis yapılması ve kök parselin bulunduğu yerden verilerek yola cephesinin korunması talep edilmiştir.

Alanya Belediye Encümeninin... tarihli, ... sayılı kararıyla; DOP ve KOP kesintilerinden sonra kök parsele en yakın yerden tahsisin yapıldığı, 3194 sayılı Kanun ve 3290-2981 sayılı Kanunun Ek-1 maddesi uyarınca şartların oluşmaması nedeniyle taksim yapılmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davacıların itirazı reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu parselasyon işleminin onaylandığı tarihte yürürlükte olan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.” hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca çıkarılan ve dava konusu parselasyon işleminin onaylandığı tarihte yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde, "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır,

b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır,

c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde,

İmar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir.", Kamu Tesisleri Arsalarına Tahsis" başlıklı 12.maddesinde; "Düzenleme sahasında bulunan okul, hastane, kreş, belediye hizmet veya diğer resmi tesis alanı gibi umumi tesislere ayrılan alanların parselleri, düzenlemeye giren parsellerin alanları oranında pay verilmek suretiyle hisselendirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyonun amacı, imar planı ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılaşmaya elverişli imar parselleri elde edilmesini ve düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan, imar planında umumi hizmetlere ayrılan alanların bedelsiz olarak kamu eline geçmesini sağlamak suretiyle, düzenli ve sağlıklı bir yapılaşma ve kentleşmeyi gerçekleştirmektir.

Dava konusu parselasyon işlemine ilişkin uyuşmazlık, davacıların hissedarı olduğu kök parselin dava konusu imar uygulaması sonucu düzenleme ortaklık payı kesintisinden sonra kalan 18.983,47 m²'lik imar parseli hakedişinin 15.450,88 m²'sinin tek olarak büyük bir imar parselinden tahsis yapılmasından kaynaklanmaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacıların hissedarı bulunduğu kadastral parselin uygulama imar planında üniversite alanında kalması sebebiyle dava konusu parselasyon sonucu kök parselin yakınında ve konut alanında bulunan 15.450,88 m² büyüklüğündeki ... ada ...parselden yine aynı hissedarlara tahsis yapıldığı, söz konusu alanda minimum 3.000 m² parsel büyüklüğü şartı getirildiği, davacıların parselasyon işlemine askı süresi içerisinde yaptığı itirazın da tahsis yapılan parselin yüzölçümünün büyüklüğü nedeniyle beş ayrı parsel olarak tahsisinin yapılması talebini içerdiği,

dosyada yer alan bilirkişi raporunda söz konusu hususun mümkün olduğuna ilişkin görüşte bulunulduğu ve İdare Mahkemesince de bu gerekçe ile parselasyon işleminin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Taşınmazın bulunduğu alanda imar planı ile getirilen 3.000 m² ifraz şartının asgari olarak belirlenmesi gereken parsel büyüklüğü olduğu, davalı idarece bunun üzerinde de parsel büyüklüğü belirleyebileceği, dosyada bulunan plan paftalarının incelenmesinden dava konusu taşınmazın çevresinde yer alan parsellerin de yaklaşık olarak aynı büyüklükte olduğu, anılan hususun idarenin takdirinde olduğu ve yargı kararıyla idarenin zorlanamayacağı açık olup bu yönden dava konusu parselasyon işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan; dava konusu parselasyon işlemi davacının kamu ortaklık payı olarak hisselendirildiği ... ada, ...parsel yönünden değerlendirildiğinde ise; temyize konu Mahkeme kararında her ne kadar kök parselin yerinde oluşturulan ... ada, ... veya ... sayılı imar parsellerine KOP hissesi olarak tahsis imkanı varken uzağındaki ... ada, ... sayılı parselde tahsis yapılmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesine yer verilmiş ise de,

kök parselin düzenleme ortaklık payına konu bir alanda kalması halinde eşdeğer nitelikte mümkün mertebe en yakın yerde oluşturulan özel mülkiyete konu imar parselinden tahsis yapılması gerekliliğine ilişkin kuralın KOP parselinden yapılacak hisselendirmede uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,

parselasyon düzenleme sahasında bulunan tüm parsellerden KOP parsellerinde eşit oranda hisselendirme yapılması gerekliliği, kök parsel ile kamu ortaklık payı sonucu oluşturulan kamusal alanların farklı yerlerde olabileceği hususu da göz önüne alındığında KOP hissesinin kök parsel ile aynı yerden verilme zorunluluğu bulunmadığından dava konusu parselasyon işleminde bu yönüyle de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.