Danıştay 6. Daire E.2021/7185 K.2022/10192

Dava konusu istem: İlçe Belediyeleri tarafından uygulanacak olan 2020 yılı katı atık toplama ve taşımaya ilişkin evsel katı atık ücret tarifleri önerilerinin kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Meclis Kararının Şarköy Belediye Başkanlığı'na ilişkin kısmının "7- Restaurant, Market ve Pazarlar" bölümünün iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; evsel katı atık ücret tarifesinin Büyükşehir Belediye Başkanlıkları tarafından belirlenmesi gerektiği, olayda İlçe Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan evsel katı atık ücret tarifesi önerisinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından onanılmasıyla yetinildiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; market ve toptan gıdalardan alınacak katı atık toplama ve bertarafı katılım payının işletmenin yüz ölçümü esas alınarak belirlendiği, iptali istenilen kısma ilişkin olarak maliyetler üzerinden yapılan hesaplamada marketler için "işletme büyüklüğü" esas alınarak ücretlerin ve artışların takdir edildiği ve bu belirlemenin mevzuat hükümlerine uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirketin davalı idareye karşı olan yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen, yapılan ödemelerin dışında haksız yere ve fahiş oranda evsel katı atık bedeli tahakkuk ettirildiği, öte yandan davacı şirkete ait markette bulunan atıkların ambalaj atığı kategorisinde olduğu, evsel katı atıkla ilgisinin bulunmadığı, idare tarafından yapılan hesabın da somut olmadığı ileri sürülerek, hukuka aykırı olan temyize konu kararın bozulması gerektiği iddia edilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; Çevre Kanunu gereğince davacının evsel katı atıkların toplanması ve taşınmasına katkıda bulunmasının zorunlu olduğu, bu konuda bir muafiyetinin bulunmadığı, yapılan hesabın ise Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan kılavuza uygun olarak yapıldığı belirtilerek, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen ek gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İlçe Belediyeleri tarafından uygulanacak olan 2020 yılı katı atık toplama ve taşımaya ilişkin evsel katı atık ücret tarifleri önerilerinin kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Meclis Kararının Şarköy Belediye Başkanlığı'na ilişkin kısmının "7- Restaurant, Market ve Pazarlar" bölümünün iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan.

10/07/2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek;

deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak Büyükşehir Belediyesi'nin görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde. Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, (b) bendinde.

Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında olduğu hükmüne yer verilmiştir.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin 11. fıkrasında; Büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı, ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda Büyükşehir Belediyelerinin yetkili ve görevli kabul edildiği, ilçe ve/veya ilk kademe belediyelerinin ise, bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımak ile yükümlü kılındıkları, 2872 sayılı Kanun'un 11. maddesinde ise; söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağı ifade edilerek,

katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirildiği ve bu süreçte oluşan giderlerin bu hizmetten yararlananlardan alınacak katılım ücreti ile karşılanacağının ifade edildiği, sonuç olarak anılan hizmetten yararlananlara yönelik olarak belirlenecek olan tarife uyarınca yapılacak olan ücretlendirme yetkisinin, bahsi geçen tesisleri kurma ve işletme sorumluluğu olan Belediyeye, Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde ise Büyükşehir Belediyesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Şarköy Belediye Başkanlığı tarafından 2020 yılı katı atık toplama ve taşımaya ilişkin evsel katı atık ücret tarifesinin hazırlandığı ve söz konusu tarifenin, dava konusu ... tarihli, ... sayılı Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Meclis kararı ile onaylandıktan sonra uygulandığı görülmektedir. Dolayısıyla katı atık hizmet bedeline ilişkin ücret tarifesini belirleme yetkisine sahip olan Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmak suretiyle uygulamaya konulan dava konusu Meclis Kararında yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; evsel katı atık ücret tarifesinin Büyükşehir Belediye Başkanlıkları tarafından belirlenmesi gerektiği, olayda İlçe Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan evsel katı atık ücret tarifesi önerisinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından onanılmasıyla yetinildiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline dair ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının "katı atık hizmet bedeline ilişkin ücret tarifesini belirleme yetkisine sahip olan Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmak suretiyle uygulamaya konulan dava konusu Meclis Kararında yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesi de eklenmek suretiyle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi Kararının onanması gerektiği anlaşılmıştır.