Danıştay 6. Daire E.2021/7850 K.2023/2460

Davanın konusu

18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesine ek olarak çıkartılan 18/05/2021 tarih ve 2021/9 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genelgesinin 1., 2., 4., 5. ve 6. maddelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu Genelgenin 1. maddesinin.

“2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesinin 3/3. maddesinde yer alan “kayıt belgesi takvim yılı sonuna kadar geçerlidir” kuralına ve kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğu, 2.maddesinde düzenlenen “Banka Teminat Mektubu" kuralının ilgililerine mali külfet getirdiği, mali yüküm getiren hususların Genelge ile düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, 4.maddesinin ise; dava konusu Genelgenin 1.2. ve 6. maddelerinin iptal edilmesi halinde uygulanma olanağının kalmayacağı, 5.maddesinin; uygulamada karşılığı olmayan bir madde olduğu, işlenmeye gelen hurdayı başka bir işletmeye devirinin olağan hayatta mümkün olmadığı,

ancak kural uyarınca aynı konuda çalışan izin ve lisans belgeli işletmeye de gönderilememesinin de mülkiyet hakkına aykırı olduğu, Genelgenin 6.maddesinde yer alan atıkların içinde %1’den fazla yabancı madde bulunamayacağı kuralının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, plastiğin birçok türü olması nedeniyle kaynakta ayrıştırmanın mümkün olmadığı, belirtilen oranın %10’a yükseltilmesinin daha uygun olacağı, kuralın ihlali halinde belirlenen yaptırımın da çok ağır olduğu, Genelgenin bütünü itibarıyla ülkenin döviz gelirine ve istihdamına engel oluşturacak bir düzenleme olduğu ve kamu yararı amacı taşımadığı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Çevrenin korunması için alınması gerekli tedbirler kapsamında, kayıt belgeleri iptal edilen tesislere Genelgede belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde bedelsiz olarak yenisinin düzenleneceği, kazanılmış haklarının da yıl sonuna kadar korunacağı, 2017 yılında atık plastik ithalatı 277 bin ton iken, 2020 yılında 775 bin ton olduğu, Çin devletince 2019 yılında atık plastik ithalatı yasaklanınca Avrupa Birliği ülkelerinden kalitesiz atıkların üste para da verilmek suretiyle ülkemize gönderildiği,

ucuz maliyet, kolay ulaşım ve parasal getirisi nedeniyle ilgili tesislerin çevreye zarar verecek derecede faaliyet yürütmeye başladıkları, faaliyetlerin tespiti ve cezalandırılması işlemlerinde sorun yaşanınca bir takım tedbirler getirilerek anılan Genelgenin düzenlendiği, bu doğrultuda banka teminat mektubu da istenilmeye başlanıldığı,

bu yöntem ile kaliteli atık, verimli geri kazanım, kaliteli ham madde odaklı ithalat yapılmasının sağlanacağı, atıkların başka bir işletmeye devrinin yasaklanma nedeninin farklı atıkları işleyen tesislerin, her atığı işleme kapasite ve kabiliyetinin farklı olduğundan çevreye verecekleri zararı engelllemek olduğu, atıkların içinde %1'den fazla ithali yasak atık bulunmaması kuralı sayesinde ağır metal, zirai ilaç gibi atıkların ülkeye girmesinin engelleneceği, Genelgenin amacının çevrenin korunması olduğu,

diğer taraftan ekonomiye katkı veren, kirliliğe sebep olmayan, kaliteli ham madde içerikli ithalat yapan geri kazanım tesislerinin faaliyetlerini sürdürmesini sağlamanın ve sıfır atık projesini etkinleştirmenin gerçekleşeceği, dava konusu Genelgede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesine ek olarak çıkartılan 18/05/2021 tarih ve 2021/9 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genelgesinin 1., 2., 4., 5. ve 6. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu edilen Genelgenin, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği'nde (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesi'ne ek olarak çıkarıldığı, daha sonra dava konusu Genelgenin dayanağı olan Tebliğin değiştirilerek 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı,

bu değişikliğe istinaden davalı idare tarafından 16/07/2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelge ile dava konusu Genelgenin de değiştirildiği, daha sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce 01.01.2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 31/12/2021 tarih ve 2021/25 sayılı Genelgenin çıkarıldığı, bu Genelgenin Geçici 3.maddesi ile de.

"31.12.2020 tarih ve 2020/29 sayılı, 18.05.2021 tarih ve 2021/9 sayılı (bakılan davanın konusu olan), 16.07.2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelgeler'in yürürlükten kaldırıldığı" anlaşıldığından, dava konusu Genelge'nin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün 31/12/2021 tarih ve 2021/25 sayılı Genelgesi ile yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun Ek-1. maddesi uyarınca oluşturulan Danıştay Altıncı ve Onuncu Daireleri Müşterek heyetince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği'nde (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesi'ne ek olarak çıkartılan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 18/05/2021 tarih ve 2021/9 sayılı Genelgesi'nin 1., 2., 4., 5. ve 6. maddelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; dava konusu edilen Genelgenin, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği'nde (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'e (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesi'ne ek olarak çıkarıldığı, daha sonra dava konusu Genelgenin dayanağı olan Tebliğin değiştirilerek 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı,

bu değişikliğe istinaden davalı idare tarafından 16/07/2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelge ile dava konusu Genelgenin de değiştirildiği, daha sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 31/12/2021 tarih ve 2021/25 sayılı Genelgenin çıkarıldığı, bu Genelgenin Geçici 3. maddesi ile de.

"31.12.2020 tarih ve 2020/29 sayılı, 18/05/2021 tarih ve 2021/9 sayılı (bakılan davanın konusu olan), 16/07/2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelgeler'in yürürlükten kaldırıldığı" anlaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu Genelge'nin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün 31/12/2021 tarih ve 2021/25 sayılı Genelgesi ile yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.