Danıştay 6. Daire E.2021/7914 K.2022/8012

Dava konusu istem: Şanlıurfa İli, Viranşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazın, ticaret alanı olan kullanım kararının belediye hizmet alanına dönüştürülmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğini ilişkin Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda.

Uyuşmazlığa konu edilen taşınmazın kullanım kararının ticaret alanından belediye hizmet alanına dönüştürüldüğü ancak dava dosyasında yer alan, 1/5000 ölçekli nazım imar planı açıklama raporunda, söz konusu değişikliklerin gerekçesine yer verilmediği, değişikliğin kamu yararı açısından gerekliliğinin değerlendirilmediği, teknik, bilimsel ve somut verilere dayalı açıklamalara yer verilmediği, bu yönüyle imar planı açıklama raporunun yetersiz olduğu ve imar planı kararlarına dayanak oluşturmaktan uzak olduğu, plan açıklama raporunun belediye meclisi kararı alındıktan sonra düzenlendiği,

söz konusu parselin yakın çevresinde birçok resmi kurum alanının bulunduğu ve belediye hizmetlerinin görülmesine ilişkin bina ve tesislerin bu alanlarda yapılmasının mümkün olduğu da dikkate alındığında, parsel bazlı imar planı değişikliğinin gerekliliğinin ve teknik, bilimsel gerekçelerinin somut bir biçimde açıklanmadığı anlaşıldığından davaya konu 1/5000 nazım imar planı değişikliğinde mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde açılmadığı, imar planı değişikliği amacının kamu yararı olduğu, plan değişikliği ile sosyal donatı alanlarının arttırıldığı, planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlandığı, dava konusu işlemin şehircilik ilkelerine planlama esaslarına uygun olduğu iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca, Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı Kararnamenin 99. Maddesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca,

Hazineye ait taşınmazlara ilişkin olarak Viranşehir Kaymakamlığı (Malmüdürlüğü) yerine, Viranşehir Kaymakamlığının (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İlçe Müdürlüğü) davacı olarak belirlenmesi suretiyle işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; mülkiyeti hazineye ait Viranşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Meclisince 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ile kullanım kararının "ticaret alanından" "belediye hizmet alanına" dönüştürülmesine ilişkin nazım imar planı değişikliğinin 26/02/2018-28/03/2018 tarihleri arasında ilana çıkarıldığı, ilan süresi içerisinde Şanlıurfa Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazıları ile yapılan itirazın Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.

14/06/2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin (a) bendinde.

"Belediye hizmet alanı: Belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alandır.", (h) bendinde, "Resmi Kurum Alanı,

genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerle, il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kuruluşlara, kanunla veya kanunun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel kişilerine ait bina ve tesislerin yapıldığı alanlardır" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın yakın çevresinde 4 ayrı resmi kurum alanı bulunduğu, resmi kurum alanlarında belediye hizmetlerine yönelik bina ve tesis yapmanın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği kapsamında mümkün olduğu, bu sebeple dava konusu taşınmazın belediye hizmet alanı olarak planlamasının gerekli olmadığı yönünde değerlendirmelerine yer verilmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde "belediye hizmet alanı" ve "resmi kurum alanı" kullanımlarının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinde farklı tanımlar getirilen, aynı yönetmeliğin imar planı gösterimlerinde de ayrı lejantlarla ifade edilen kullanımlar olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan fonksiyonların farklı olduğu ve birbirlerinin yerine kullanılamayacağı sonucuna ulaşıldığından bilirkişi raporundaki bu tespite tespite itibar edilmemiştir.

Bu durumda, temyize konu kararda yer alan, dava konusu parselin yakın çevresinde birçok resmi kurum alanının bulunduğu ve belediye hizmetlerinin görülmesine ilişkin bina ve tesislerin bu alanlarda yapılmasının mümkün olduğu da dikkate alındığında, anılan değişikliğin gerekliliğinin açıklanamadığına ilişkin gerekçede isabet bulunmamış, dava konusu işlemde diğer yönlerden hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle iptali yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında, sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.