Danıştay 6. Daire E.2021/8018 K.2022/3933

Dava konusu istem: İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … sayılı parselde bulunan taşınmazın maliki olan davacı tarafından; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca … günlü ve … sayılı …. Belediye Encümeni kararı ile verilen para cezasının kaldırılması yolunda yapılan … günlü başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı … Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 17/05/2016 günlü, E:2014/7401, K:2016/4095 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu. 02/05/2006 tarihli.

Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının davacıya tebliğ edildiği, ancak davacı tarafından encümen kararının iptali istemiyle dava açılmadığı ve bu haliyle söz konusu para cezasının kesinleştiği, davacı tarafından encümen kararının kaldırılması istemiyle … tarihinde yapılan başvurunun reddi üzerine açılan bu davanın ise esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi yolunda.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08/09/2020 tarih ve E:2019/8797, K:2020/7276 sayılı kararıyla bozulduğu, karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine ise, taşınmaz hakkında yapı kayıt belgesi alınarak davalı idareye sunulması üzerine, dava konusu işleme konu imar para cezasının … tarihli, … sayılı.

Belediye Encümeni kararı ile iptaline karar verilmesi nedeniyle, anılan İdare Mahkemesi kararının, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, temyize konu kararda; konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına yol açtığından dolayı 659,95 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.110,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

davalı idare tarafından yapılan 474,30 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından ruhsatsız olarak yapılan inşaat nedeniyle verilen ve kesinleşen para cezasının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davadan beş yıl sonra, 3194 sayılı İmar Kanunu'nuna eklenen geçici maddeye dayanarak alınan yapı kayıt belgesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı, ancak kusurlu bir şekilde dava açan davacı aleyhine yüklenilmesi gereken yargılama gideri ve vekalet ücretinin Mahkeme tarafından idareye yüklenildiği belirtilerek, Mahkeme kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının vekalet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kısmının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada. … sayılı parselde bulunan taşınmazın maliki olan davacı tarafından; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca … günlü ve … sayılı … Belediye Encümeni kararı ile verilen para cezasının kaldırılması yolunda yapılan … günlü başvurunun reddine ilişkin … Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 31/1. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinin (ğ) bendinde vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış, 326. maddesinin 1. fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 2. fıkrasında da, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı, 331. maddesinde ise; davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ederek hüküm altına alacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlık Ücreti" başlıklı 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, 168. maddesinin son fıkrasında ise; avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

24/11/2020 günlü, 31314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret başlıklı 6. maddesinde; anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunacağı kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi,. Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız olarak bodrum kat + zemin kat + 4 normal kat inşaat yapıldığından bahisle, yapı sahibi sıfatıyla davacıya 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca.

Belediye Encümeni'nin … tarihli, … sayılı kararıyla para cezası verildiği, karara karşı itiraz edilmediği ve dava da açılmadığından kararın kesinleştiği, bilahare, davacı tarafından; "imar kirliliğine neden olmak" suçundan dolayı açılan kamu davasında.

Asliye Ceza Mahkemesinin K:… sayılı kararıyla beraatine karar verildiği ve bu davada yapı müteahhidinin izinsiz yapıyı kendisinin yaptığını kabul ettiğinden bahisle, verilen para cezasının kaldırılması istemiyle … tarihinde yapılan başvurunun, davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı işlemle "para cezasının iptaline ilişkin herhangi bir Mahkeme kararı bulunmadığı gerekçesiyle" reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan davanın açıldığı,

davanın yapılan yargılaması sırasında para cezasına konu taşınmaz hakkında 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi alınması nedeniyle, dava konusu işlemin başka bir encümen kararı ile iptal edilmesi üzerine, temyize konu kararın verildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan; imar kirliliğine neden olmak suçundan dolayı açılan kamu davasında … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı dosyasında, davacının "üzerine atılı suçu işlediği sübuta ermemesi nedeniyle beraatine" karar verildiği, yine dosya içerisinde mevcut …. Noterliği'nin … tarihli ve …. yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi"nin ise, dava konusu yapı hakkında mimari proje hazırlatılması ve yapının ruhsatlandırılması hususunda hükümler içermediği görülmüştür.

Bu durumda; ruhsatsız olarak yapılan inşaat nedeniyle, davalı idarenin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek davacıya para cezası verdiği, karara karşı itiraz edilmediği ve dava da açılmadığından kararın kesinleştiği, bilahare imar kirliliğine neden olunduğu iddiasıyla açılan kamu davasında beraat kararı verilmesi gerekçe gösterilerek para cezasının kaldırılmasının talep edildiği,

ancak imar kirliliğine neden olunduğu iddiasıyla açılan kamu davasında, davacının "üzerine atılı suçu işlediği sübuta ermemesi nedeniyle beraatine" karar verilmiş olmasının, doğrudan para cezasının kaldırılması sonucuna yol açmayacağı, ayrıca davacı ile 3. kişi (müteahhit) arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, müteahhidin, mimari proje hazırlatılması ve yapının ruhsatlandırılması konusunda tek başına sorumlu olduğu yönünde hüküm içermediğinden,

davacının yapı sahibi sıfatıyla ruhsatsız imalattan sorumluluğunun devam ettiği, bu nedenle, kesinleşen para cezasının kaldırılması talebinin karşılanması için hukuken bir sebep bulunmadığı, dolayısıyla, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet vermediği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin de davacıya yükletilmesi gerekirken, davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinde usule uygunluk, temyize konu İdare Mahkemesi kararınının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.