Danıştay 6. Daire E.2021/8523 K.2022/7565

Dava konusu istem: Karaman ili, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak verilen 17.09.2014 tarihli imar durum belgesi ile dayanağı olan ve komşu … ada, … parsel sayılı taşınmazın park alanından spor alanına dönüştürülmesine ve 4 metrelik yolun kaldırılmasına ilişkin 09.04.2013 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporları doğrultusunda, dava konusu taşınmaza spor alanı fonksiyonu verilmesinin bilimsel, teknik ve nesnel gerekçelere dayandırılmadığı; davacıya ait ruhsatlı binanın ana girişinin bulunduğu 4 metrelik yolun kapatılmasının davacı açısından mağduriyet yaratacağı; davacıya ait taşınmazın batı köşesinde yapılan köşe kırmasının anılan taşınmaza özel olmadığı ve plan bütünlüğü açısından tutarlı bir durum olduğu,

bu konunun tek parsel boyutunda ele alınmasının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve mevzuata aykırı olduğu; dava konusu taşınmazın batısından geçen yolun 7 metreden 8 metreye çıkarılmasının, devamlılığı olan bir yolun belli alanlarda daraltılıp genişletilmesine neden olacağı; dava konusu alana yönelik planlama sürecindeki gerekçelerin revizyon imar planı ile çeliştiği, plan tadilatı sonucu taşınmazın üzerinde bulunan yapının büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda kent makro formunu etkileyen bir değişiklik olduğu,

önemli ölçüde yoğunluk artışına sebep olacağı ve yeni sosyal donatı ve alt yapı ihtiyacına neden olacağı, belirtilen sorunlara ilişkin çözümler üretilmeden konunun tek parsel boyutunda ele alınmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazda yatırımcı kuruluşun talebi üzerine yapılan fonksiyon değişikliğinin yoğunluk artışına neden olmayacağı, 7 metrelik yolun 8 metreye çıkarılmasının trafik güvenliğini sağlamaya yönelik olduğu, köşe kırığı uygulamasının imar mevzuatına uygun olduğu, kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Karaman ili,.

Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın doğusunda bulunan ve davalı idarenin mülkiyetindeki … ada, … parsel sayılı taşınmazın park alanı olan fonksiyonunun, 13.06.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile sosyo-kültürel tesis alanı olarak değiştirildiği, 09.04.2013 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile de sosyo-kültürel tesis alanının spor alanına dönüştürüldüğü, davacının taşınmazı ile … ada, … parsel sayılı taşınmazın arasında bulunan 4 metrelik yolun kaldırıldığı,

davacıya ait taşınmazın batı köşesinde köşe kırması yapılarak taşınmazın batısında bulunan 7 metrelik yolun 8 metreye çıkarıldığı, davacı tarafından taşınmazına ilişkin olarak 17.09.2014 tarihli imar durum belgesi alınması üzerine,

davacı tarafından anılan işlem ile dayanağı olarak gösterilen 13.06.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali talebiyle bakılmakta olan dava açılmasına karşılık, taşınmazın 09.04.2013 onay tarihli planlarla spor alanına dönüştürüldüğü ve davacının iddia ve itirazları dikkate alındığında imar durum belgesinin dayanağının 09.04.2013 onay tarihli planlar olduğu anlaşılmış ve inceleme bu kapsamda yapılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, Nazım İmar Planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak.

Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

İşlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 6. fıkrasında plan değişikliği, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan düzenlemeler olarak tanımlanmış; yine Yönetmeliğin 29. maddesinin 3. fıkrasında, "imar planlarındaki gelişme alanlarında (7.00) m.den dar yaya, (10.00) m.den dar trafik yolu açılamaz, meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur." hükmüne yer verilmiştir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (kkk) allt bendinde, "Parsel cephesi, parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesini (Birden fazla yola cepheli parsellerde uygulama imar planında belirtilmemiş ise geniş yol üzerindeki kenar, parsel ön cephesidir. Yolların eşit olması halinde ve köşe başı parsellerde dar kenar, parsel ön cephesidir.)" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının taşınmazına komşu olan ve davalı idarenin mülkiyetindeki … ada, … parsel sayılı taşınmazın, programlanan spor sahası yapımı için Karaman Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün talebi nedeniyle fonksiyon değişikliği yapılarak spor alanı olarak belirlendiği görüldüğünden, anılan değişikliğin bölgedeki spor alanı ihtiyacı nedeniyle yapıldığı, dolayısıyla plan değişikliğine gidilmesini zorunlu kılacak gerekçenin var olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan değişiklikle, davacıya ait … parsel sayılı taşınmazın batı köşesinde köşe kırılması yapılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, anılan durumun sadece davacıya ait taşınmaza ilişkin değil, plan kapsamındaki tüm yapı adalarında yapıldığı ve plan bütünü açısından kendi içerisinde tutarlı olduğu tespit edildiğinden, bu durumun şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, dava konusu imar planı ile davacıya ait taşınmazın batısında bulunan 7 metrelik yol 8 metreye çıkarılmıştır. Taşınmazın doğusunda bulunan 4 metrelik yolun kaldırılmasında, yukarıda aktarılan Yönetmelikteki düzenlemeye göre, 7 metreden dar yaya yolu ve 10 metreden dar trafik yolu açılamayacağından ve taşınmazın 8 metrelik ve 12 metrelik yollara cephesi bulunduğundan mevzuata aykırılık görülmemiştir. Taşınmazın bu yoldan girişinin olması ise, önceki plan kararları açısından da parselin cephesinin burası olmaması nedeniyle korunması gereken bir hukuki durum teşkil etmemektedir.

Taşınmazın batısında bulunan 7 metrelik yolun 8 metreye çıkarılmasının ise, trafik güvenliğini sağlamaya yönelik ve otopark sorunu da düşünülerek gerçekleştirildiği anlaşıldığından, bu hususa ilişkin olarak da planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.