Danıştay 6. Daire E.2021/8757 K.2022/10949

Dava konusu istem: Batman Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile Batman İli, Merkez, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca verilen 411.895,48TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; vadesinde ödenmeyen ve dava açılmayarak kesinleşen para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan para cezasının kesilmesine neden olan yapının davacı tarafından yapıldığı hususunun beyan olunduğu, fakat daha öncesinde anılan yapının ". İnş. Malz. Nak. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti" tarafından yapıldığından bahisle davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı encümen kararının tanzim edildiği, davacının mezkur beyanı üzerine işlemin tarih ve sayısı aynı tutulmak suretiyle yalnızca muhatabının tashih edildiği ve adı geçen şirket yerine davacının isminin yazıldığı, akabinde dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği, dava dosyası ile. İnş. Malz. Nak. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti' tarafından.

İdare Mahkemesi nezdinde uyuşmazlık konusu edilen E:… esas sayılı dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; ne bahse konu dosyada ne de bakılmakta olan davada şirket adına tesis olunan işlemin iptal edilip kaldırıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gibi yalnızca ismin tashih edilmesi suretiyle tarih ve sayısı korunan ikinci bir işlemin davacıya tebliğ olunduğu, idarenin beyanlarıyla da sabit olduğu üzere olayda müşterek sorumluluğun da söz konusu olmadığı ve muhatapları farklı, tarih ve sayısı aynı olan iki işlemin hukuk aleminde sonuç doğurmaya devam ettiğinin görüldüğü, bu durumda;

tarih ve sayısı aynı olacak şekilde tesis edilen encümen kararına karşı dava dışı şirket tarafından.

İdare Mahkemesinin ilgi sayılı dosyasında dava açılmış olmasının, işlemin diğer muhatabı olan davacının sorumluluğu noktasında tereddüte düşmesine neden olabileceği, bir başka deyişle; tarih ve sayısı aynı olan encümen kararına karşı dava açılmış olduğu düşüncesiyle muhatabı değiştirilen ikinci işleme karşı hak arama yoluna gidilmesine gerek bulunmadığının düşünülebileceği, bu durumun da Anayasa ile teminat altına alınan hak arama özgürlüğünün zedelenmesi sonucunu doğurabileceği hususları göz önünde bulundurularak;

açık, kesin ve anlaşılır olmaması sebebiyle idari işlemlerin belirliliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılan encümen kararlarının usulüne uygun tanzim edilmemesi nedeniyle 6183 sayılı Yasa kapsamında tahsil kabiliyetini haiz bir amme alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu ödeme emrinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, aksi yönde verilen mahkeme kararında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan para cezasının dava açılmayarak kesinleştiği, bu durumda dava konusu ödeme emrinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemeştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Batman Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile Batman İli, Merkez, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca verilen 411.895,48TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; "Kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunda bir ödeme emri tebliğ olunacağı", 58. maddesinde de; "Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği" kurala bağlanmıştır.

Olayda; ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle Batman Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararı ile verilen 411.895,48TL para cezası, ilk aşamada "… İnş. Malz. Nak. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti" adına tanzim edilmiş, fakat …'ın ruhsatsız yapının sahibi olduğunu idareye bildirmesi üzerine, anılan işlem ilgilisine tebliğ edilmeden, aynı tarih ve sayı kullanılmak suretiyle … adına yeni işlem tesis edilmiş ve bu işleme karşı dava açılmayarak kesinleşmesi üzerine düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle de bakılmakta olan dava açılmış olup, dava dilekçesinde; hukuka aykırı olarak tek bir idari işlemle iki kişiye para cezası verildiği, bu işlem dayanak alınmak suretiyle düzenlenen ödeme emrinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Bu durumda, dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan imar para cezasının dava açılmayarak kesinleşmiş bulunması karşısında, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediğinden; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.