Danıştay 6. Daire E.2021/9143 K.2023/7246

Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, Hazineye ait taşınmazın bulunduğu alanda yapılan ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile otopark kullanımının bölge halkı tarafından kullanılma imkanı bulunmadığı, bu nedenle, söz konusu otopark kullanımının mevcut planda olduğu gibi kamu hizmet alanı kullanımı altında düzenlenmesinin cezaevi kullanımının bütünlüğü ve güvenliği açısından gereklilik olduğu,

dava konusu plan ile yapılan değişiklik sonucu … ada, … parseldeki mevcut cezaevi kompleksinin güvenli ve sağlıklı bir şekilde hizmetine devam etmesinin mümkün olmayacağı, planlama alanı içinde yeni bir cezaevi alanının planlama sürecinin göz ardı edildiği ve alanda cezaevi kullanımını engelleyecek şekilde yeni kullanımlara ilişkin düzenlemeler yapılırken alternatif alanların planlama sürecine dahil edilmediği anlaşıldığından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesi ile iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İlk derece mahkemesinin iptale dair gerekçesi yerinde olmakla birlikte dava konusu plan ile sosyal açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarında da Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı,

istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılması sonucunu doğuracak mahiyette olmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun anılan gerekçeler de eklenilmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu parselin fiilen cezaevi ve mezarlık olarak kullanılan alanda kaldığı, dava konusu planlama ile defin esnasında ve cezaevinin görüş günlerinde neden olunan trafik yoğunluğunun çözüme kavuşturulmasının amaçlandığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin kamu yararı, imar mevzuatı, şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olarak hazırlandığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın otopark alanı olarak belirlenen Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planı ile Adalet Bakanlığı'na tahsisli olan taşınmazın imar planında kullanım alanının azaltıldığı, planlama çalışmalarında kurum görüşlerinin alınması gerektiği, plan değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere aykırı olduğu, sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşürdüğü, eşdeğer alan da ayrılmadığı gerekçeleri ile iptali istemiyle bakılan davanın açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 11.maddesindeki haliye, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce,

idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı,

İstem tarihi itibariyle altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse, isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,

belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı,

onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

05.03.2018-03.04.2018 tarihleri arasında askıda ilan edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planına, askı ilan süresi içinde, 03.04.2018 tarihinde davacı tarafından yapılan itirazın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla reddedildiği, aynı plana karşı başka taşınmaz maliklerince yapılan itirazların kısmen kabul edilmesi üzerine dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edildiği, davacı tarafından 27/12/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Davacı tarafından askı süresi içinde itiraz edildiğinden, dava açma süresinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, askı süresi içinde yapılan itirazın askı tarihini izleyen altmış gün içinde bir cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan bu süreyi izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra, 27/12/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeni ile incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, dava konusu nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarılarak ilan edilmesi üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı görülmekte ise de, bakılan davanın, planın ikinci askının son ilan tarihi olan 28.08.2018 tarihini izleyen altmış günlük dava açma süresi de geçirilerek açıldığı görülmüştür.

Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.