Danıştay 6. Daire E.2021/9144 K.2025/3889

Dava konusu istem: Konya ili, Meram ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin 16/02/2018 tarihli kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının ve dayanağı büyükşehir belediye meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu revizyon imar planlarında yeterli sosyal donatı alanı ile otopark alanına yer verilmediği, planlama alanında yolların büyük bir çoğunluğunun 10 metre genişliğinde kurgulandığı, ancak dava konusu parselle aynı durumda olan ve 7 metre genişliğinde planlanan yol alanlarının da bulunduğu,

... ada içerisinde yer alan parsellerin imar uygulaması görmüş olması nedeniyle kısmen yol alanında kalması durumunda ek kamulaştırma masraflarına sebep olacağı, bu yönüyle dava konusu revizyon imar planlarının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik kısmının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan imar planlarında ve bu planların dayanağı olan belediye meclisi kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölgenin büyük ölçüde yapılaştığı da dikkate alınarak kişi başına düşen yeşil alan ve sosyal donatı alanlarında Yönetmelikte belirtilen kriterlere mümkün olduğunca uyularak planlama çalışmalarının gerçekleştirildiği, Mahkeme kararında yeterli otopark alanı belirlenmediği gerekçesine yer verilmişse de dava konusu uygulama imar planında gerekli plan notu düzenlemesinin yapıldığı, ... Mahallesi ve çevresinin kentin talep gören yerleşim alanlarından olması nedeniyle kent ulaşımını kolaylaştırmak adına ana ulaşım arterleri oluşturulduğu ve mevcut yaya yollarının genişletildiği, kapsamlı bir şekilde yapılan planlamanın kamu yararına uygun olduğu, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu Konya ili, Meram ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı kabul edilmiş, Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu onaylanmıştır.

Aynı alanda ... ada,... ve ...parsel sayılı taşınmaz maliklerince açılan davada; .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu imar planlarının iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2023 tarih ve E:2019/13844, K:2023/5854 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Anılan iptal kararı üzerine Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin 16/02/2018 tarihli kararıyla 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ve büyükşehir belediye meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı bütününde yapılan değişiklikler onaylanmıştır.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" uygulama imar planı da "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini,

yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25. maddesinde, imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planları, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerdeki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı, mali bilgiler, yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak,

belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla hazırlanmaktadır. İmar planlarında yapılacak değişikliklerin de bu esaslar gözetilerek gerçekleştirilmesi ve plan bütününü bozucu, donatı alanlarını azaltıcı ve yoğunluk arttırıcı nitelik taşımaması gerektiği açıktır.

İmar planları ile önerilen fonksiyonların ise kesin kullanım türlerinin belirlenmesi, önerildikleri konumlara uygun olup olmadıklarının denetlenebilmesi, bu konuda eksiksiz ve yeterli bir anlatım içermesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı taşınmazının dava konusu imar planlarında kısmen konut alanı, kısmen 10 metre genişliğindeki yol alanında kaldığı, davacı tarafından uygulama imar planına askı süresi içerisinde yapılan itiraz dilekçesinde; imar planının kat uygulaması dışında kalan diğer kısımlarına itiraz edildiği, taşınmazın kapsam dışında tutulması talebinde bulunulduğu, dava dilekçesinde ise 7 metre olan yolun 10 metreye çıkarılması sebebiyle taşınmazının bir kısmının yolda kalmasına yönelik iddiası dışında bölgede yeşil alanların, donatı alanlarının azaltıldığı,

sosyal donatı ihtiyacına yönelik gerekli araştırma ve analizlerin yapılmadığı, otopark alanlarının yeterli olmadığı da ileri sürülerek dava konusu imar planlarının iptalinin istenildiği, Mahkemece dava dilekçesindeki tüm iddialara yönelik inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan revizyon imar planlarına yönelik... İdare Mahkemesince verilen iptal kararı üzerine dava konusu imar planlarında kapsamlı bir değişikliğe gidildiği, söz konusu değişikliklerin parsel bazında olmayıp revizyon niteliğinde olduğu; bunun yanında dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar dikkate alındığında, davacının bir taraftan mülkiyetinde bulunan taşınmazdan geçen yolun genişletilmesine ve taşınmazının bir kısmının yolda kalmasına itiraz ederek konut alanının korunmasını talep ederken, diğer taraftan otopark alanı, yeşil alan vb. donatı alanlarının da yeterli olmadığını ileri sürdüğü dikkate alındığında söz konusu iddiaların da kendi içerisinde çelişkili olduğu açıktır.

Bu nedenle; dava konusu imar planlarının bir revizyon plan olduğu hususu da göz önünde bulundurularak sadece davacının taşınmazı yönünden değerlendirilerek uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken temyize konu kararın gerekçesinde plan bütününe yönelik olarak gerekçelere de yer verilmek suretiyle hüküm kurulmasında hukuki isabet görülmemiştir.