Danıştay 6. Daire E.2021/9228 K.2023/3482

İstemin özeti

İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı denetim şirketi olan davacı şirkete fenni mesul sıfatıyla 682.157,29-TL para cezasına verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Gaziosmanpaşa Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçe ile reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 05/04/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X)

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin 2. fıkrasında “Yapıda inşaat ve tesisat işleri ile kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine ilişkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları tarafından ayrı ayrı üstlenilmek zorundadır.

Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir.

Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller, uzmanlık alanına uygun olarak yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılması veya şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesi veya yapının mevzuata aykırı yapılması veya istifaları halinde, bu durumları altı iş günü içinde ilgili idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz.

Bildirim üzerine, en geç üç iş günü içinde 32 nci maddeye göre işlem yapılır.” hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 42. maddesinin 1. fıkrasında; bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyielerin uygulanacağı, 2. fıkrasında ise;

ruhsat almaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiştir.

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde; yapı denetim kuruluşlarının yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetleme, (g) bendinde; ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirme görevlerini yerine getirmekle yükümlü oldukları, 8. maddesinde ise; yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre idari yaptırımlar uygulanacağı.

14/02/2020 tarih ve 7221 sayılı Kanun'un 25. maddesi ile anılan maddeye eklenen ek fıkrasında; bu Kanun ve ilgili mevzuata göre görevini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşları hakkında bu madde uyarınca idari para cezası uygulanmasını gerektiren fiillerin tespiti halinde ayrıca 3194 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanmayacağı, hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlara ilişkin yapım işlerinin sürdürülemeyeceği yolundaki 3194 sayılı Kanunun 28. maddesi ve yapı denetim kuruluşlarının sorumluluğunu düzenleyen 4708 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, yapı denetim kuruluşunun görev ve sorumlulukları ile uygulanacak idari yaptırımların 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun maddelerinde düzenlendiği, uyuşmazlık konusu inşaatın ruhsat ve eklerine aykırı yapılmasından dolayı davacı yapı denetim kuruluşunun 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi kapsamında para cezasıyla cezalandırılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta; fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlara ilişkin yapım işlerinin sürdürülemeyeceğine ilişkin 3194 sayılı Kanun'un 28. maddesi ve yapı denetim kuruluşlarının fenni sorumluluğunu düzenleyen 4708 sayılı Kanun maddeleri dikkate alındığında; davacı şirketin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesi kapsamında fenni mesul olarak değil, 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu kapsamında yapı denetim kuruluşu olarak yer aldığı,

bu nedenle uyuşmazlık konusu inşaatın ruhsat ve eklerine aykırı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, davacı şirkete fenni mesul sıfatı nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası verilmesinin hukuken mümkün olduğu, buna karşın, uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki yapı tatil tutanağı ile tespit edilen ruhsat ve eki projesine aykırılıkların, tespite konu binanın yapım aşamasına ilişkin olmadığı, sonradan yapılabilecek nitelikte aykırılıklar olduğu,

yapı kullanma izin belgesinin düzenlenmesi ile sorumluluğu biten yapı denetim şirketi olan davacı adına, inşaatın ruhsata uygun şekilde tesliminden sonra inşaata devam edilmek suretiyle yapılan ruhsata aykırılıklar nedeniyle para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği görümektedir.

Bu durumda, davacı yapı denetim kuruluşu … Yapı Denetim Limited Şirketine 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesinin hukuken mümkün olmadığı, dolayısıyla dava konusu encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmakta olup; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçe ile reddine dair temyize konu kararda ise, sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmediğinden; temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle, anılan kararın aynen onanmasına dair çoğunluk kararına katılmıyoruz.