Danıştay 6. Daire E.2021/9411 K.2025/3496

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kağıthane İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Kağıthane Belediye Meclisinin ... tarih ve ... nolu kararıyla onaylanan Kağıthane 4. Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporunda belirtilen teknik açıklamalar ve dosyada bulunan belgeler bir bütün halinde dikkate alındığında, taşınmazın kısmen yol alanı olarak planlanmasının ve komşu parsel ile tevhit şartı getirilmesinin şehir planlama açısından teknik gereklilikten ileri geldiği, dolayısıyla dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında şehircilik ilkelerine, belde ihtiyaçlarına, planlama tekniklerine, planlama hiyerarşisine, kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince işin esası incelenerek bir karar verilmiş ise de; davacının imar durum belgesi istemini içeren 30/01/2018 tarihli başvuru dilekçesinin dosyaya sunulmadığı fakat davanın anılan başvuru üzerine tesis edilen uygulama işleminin dayanağı olan plana karşı açıldığı dikkate alındığında, öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti için davacının 30/01/2018 tarihli başvurusunun içeriğinin önem arz ettiği, söz konusu başvurunun getirtirilerek imar durum belgesi istemine ilişkin olup olmadığının değerlendirilip başvurunun imar durumu belgesi (imar çapı) istemine ilişkin olması halinde davanın süresinde açıldığı kabul edilip işin esasına geçilerek dava konusu taşınmaza getirilen ve 9 metre ve 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen 10 metre yol kullanımı ile tevhit şartının imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı yönünden yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Kağıthane İlçesi, ... Mahellesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz Kağıthane Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Kağıthane 4. Etap 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen bitişik nizam 4 kat yapılaşma koşullarında konut alanı, kısmen 9 ve 10 metre enkesitli yol olarak planlanmış, davacı Havva Uludağ tarafından 30/01/2018 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunularak imar durum bilgisi talep edilmesi üzerine,

Kağıthane Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile anılan taşınmazın uygulama imar planında bitişik nizam 4 kat konut alanında kalıp yola terki bulunduğu ve taşınmaza komşu 8 sayılı parsel ile tevhit şartı bulunduğu belirtilmiş ve anılan yazının 16.03.2018 tarihinde elden teslim alınması üzerine davacılar tarafından taşınmazlarının büyük kısmının yolda kalacak şekilde planlandığı ve komşu parselle tevhit şartı getirilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla Kağıthane Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Kağıthane 4. Etap 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planının dava konusu

parsele ilişkin kısmının iptali istemiyle 27.03.2018 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4.fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgiler, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptal edilmesine engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planları düzenleyici işlemler olduğundan uygulama işlemi üzerine işlem ile birlikte imar planına veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğunda ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamaktadır. İmar durum belgesinin uygulama imar planının uygulaması niteliğinde bir işlem olduğu, uygulama işleminin tesis edilmesi üzerine dayanağı düzenleyici işleme karşı da dava açılabileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu Kağıthane 4. Etap 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planın Kağıthane Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylandığı 31.01.2008-03.03.2008 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacıların anılan plana itirazlarının bulunmadığı, davacılardan Havva Uludağ tarafından 30/01/2018 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunularak imar durum bilgisi talep edildiği,

Kağıthane Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile anılan taşınmazın uygulama imar planında bitişik nizam 4 kat konut alanında kalıp yola terki bulunduğu ve taşınmaza komşu ... sayılı parsel ile tevhit şartı bulunduğu yönünde bilgi verildiği anılan yazının 16.03.2018 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine söz konusu işlemin imar durum belgesi olduğu belirtilerek dayanağı imar planına karşı 27.03.2018 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince işin esası incelenerek bir karar verilmiş ise de; davacının imar durum belgesi istemini içeren 30/01/2018 tarihli başvuru dilekçesinin dosyaya sunulmadığı ancak davanın anılan başvuru üzerine tesis edilen uygulama işleminin dayanağı olan plana karşı açıldığı dikkate alındığında, öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti için davacının 30/01/2018 tarihli başvurusunun içeriğinin önem arz ettiği, söz konusu başvurunun getirtirilerek imar durum belgesi istemine ilişkin olup olmadığının değerlendirilip başvurunun imar durumu belgesi (imar çapı) istemine ilişkin olması halinde davanın süresinde açıldığı kabul edilip işin esasına geçilerek dava konusu taşınmaza getirilen 9 ve 10 metre yol kullanımı ile tevhit şartının imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı yönünden yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın süresinde açılıp açılmadığı araştırılmadan işin esasına girilerek davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.