Danıştay 6. Daire E.2021/9718 K.2024/4317

Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi,... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ve ... Mahallesi, Göksu Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Proje Alanında kalan ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:....

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan belge ve bilgiler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu alanlara yönelik planlama kararlarının 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar planında yer alan planlama kararları ile uyumlu olmadığı, dava konusu uygulama imar planı değişikliğiyle yapı yoğunluğu ve konut sayısının arttırılmasına koşut olarak projeksiyon nüfusunun artmasına yönelik düzenlemeler içermesinin teknik ve nesnel gerekçelerinin olmadığı,

kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun, analizlerinin yapılmadığı, ayrıca dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın yapı yoğunluğunun ve kat yüksekliğinin çevresindeki konut alanlarından daha yüksek belirlenmesine yönelik planlama kararının eşitlik, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarıyla imar mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; istinafa konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararının, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının usul ve hukuka uygun olduğu,

Göksu Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Proje Alanında kalan ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı bakımından ise, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda dava konusu işlemle 2 nolu plan notunda değişikliğe gidildiği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ait 2 nolu plan notunun "Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin göstereceği alanlarda şehit ve muhtaç ailelerine verilmek ve/veya kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere toplam inşaat alanı 21.000 metrekareyi geçmeyecek 200 adet konut mülk sahiplerince bedelsiz ve anahtar teslimi olmak şartıyla plan değişikliğine konu yapılarla eş zamanlı yapılacaktır." şeklinde

değiştirildiği, dava konusu plan notunda verilen imar hakkı artışının karşılığında belli bir kamusal taahhütün yerine getirilmesi şarta bağlandığı söz konusu plan notuyla şehit ve muhtaç ailelerine verilmek yahut kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere belli sayıda konutun tesliminin öngörüldüğü, plan notunun kamu yararı amaçlı olduğu, ayrıca ihtiyari bir nitelik barındırdığı, uygulama işlemlerinde herhangi bir zorlayıcı bir yönünün olamayacağı gerekçesiyle dava konusu plan notu değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca dava konusu işlemin Etimesgut ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılarak ... ada, ... parsel yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'INDÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Güney Göksu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı ilan edilen 95.596 metrekare büyüklüğündeki Ankara ili, Yenimahalle ilçesi,... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine gidilerek, 1 numaralı plan notunda "Konut alanında E=2.00 ve Yençok:serbest olacaktır.

Konut sayısı inşaat alanının 75'e bölünmesi ile elde edilecek sayıyı aşamaz.

Ada bazında yapılaşma olması halinde konfor artışına yönelik olarak 105 m2'ye kadar daire yapılabilir" düzenlemesine, 2 nolu plan notunda, "Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin göstereceği alanda şehit ve muhtaç ailelerine verilmek üzere toplam inşaat alanı 21.000 metrekareyi geçmeyecek 200 adet konut mülk sahiplerince bedelsiz ve anahtar teslimi olmak şartıyla plan değişikliğine konu yapılarla eş zamanlı yapılacaktır.

Şehit ve muhtaç ailelerine verilecek konutlar ile diğer konutların iskan ruhsatları eş zamanlı olarak verilecektir." şeklinde düzenlemesi yapılmıştır.

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı plan değişikliği ile 1 nolu plan notunda değişikliğe gidilmiş ve 1 nolu plan notu "Konut alanında E=2.00 ve Yençok: serbest olacaktır. Konut sayısı, inşaat alanının 75'e bölünmesi ile elde edilecek sayıyı aşamaz.

Ada veya 50.000 m2'yi geçen parsel bazında yapılaşma olması halinde emsale esas inşaat alanının 75 'e bölünmesi ile tespit edilecek konut sayısın konfora yönelik olarak 105 ile çarpılması ile bulunacak inşaat alanını aşmamak ve daire sayısı aşılmamak kaydıyla farklı büyüklüklerde daireler yapılabilir" şeklinde düzenlenmiş, anılan plan notunun iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası ...

Şubesi tarafından açılan davada, dava konusu işlemin yoğunluk artışı getirdiği ve getirilen nüfus için gerekli sosyal donatı alanlarının ayrılmadığı gerekçesiyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın temyizi üzerine anılan kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 27/06/2024 tarihli E:2020/115, K:2024/4316 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.

Öte yandan, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ...sayılı kararı ile önceki imar planında sanayi alanı olarak belirlenen Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz İstasyon Yol Caddesi Alternatif Yol Güzergahı planı kapsamında kamulaştırılması gereken 68 adet konut maliki ve diğer hak sahiplerinin bölgede konut edinmek istemeleri üzerine konut üretebilmek amacıyla konut alanı olarak belirlenmiş ve anılan parsele E:1.90, Yençok:7 kat yapılaşma koşulları getirilmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı (dava konusu işlem) kararı ile dava konusu parsellere ilişkin anılan meclis kararlarında belirlenen plan notlarında değişikliğe gidilmiş, Etimesgut ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda yapılaşma hakkı dava konusu plan değişikliği ile arttırılmış ve 21.000 metrekare inşaat alanı verilmiş ayrıca dava konusu işlemle Göksu KDGPA, ... ada,... parsel sayılı taşınmaza ilişkin plan değişikliği ile getirilen 2 nolu plan notunda değişikliğe gidilmiş ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ait 2 nolu plan notunun "Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin göstereceği alanlarda şehit ve muhtaç ailelerine verilmek ve/veya kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere toplam inşaat alanı 21.000 metrekareyi geçmeyecek 200 adet konut mülk sahiplerince bedelsiz ve anahtar teslimi olmak şartıyla plan

değişikliğine konu yapılarla eş zamanlı yapılacaktır." şeklinde değiştirilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planları, ülke, bölge ve kent verilerine göre, konut, çalışma, ulaşım, park, yeşil alan gibi işlevleri ile sosyal ve kültürel ihtiyaçları var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin gelişmesi de göz önünde tutularak hazırlanır ve şartların zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda mevzuatta öngörülen yönteme uygun olarak değiştirilebilir.

Dosyanın incelenmesinden, davaya konu plan değişikliği ile şehit ve muhtaç ailelere verilmek veya kamulaştırma işlemlerinde kullanılmak üzere 200 konut yapımı karşılığında plan notları ile ilave inşaat hakkı tanındığı, plan değişikliğinin 200 konutun yapılacağı Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parse sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptal edildiği ve kararın bu kısmının temyiz edilmeden kesinleştiği görülmektedir.

İmar planları sürekli, soyut, nesnel, ve herkes için geçerli kurallar içeren düzenleyici işlemlerden olduğundan geçerliliği ve yürürlüğünün işlemin doğası gereği her hangi bir şarta bağlanamayacağı açıktır.

Bu durumda yapılan değişiklik bir bütün olarak incelendiğinde şarta bağlı olarak yapılan plan notu değişikliğinde hukuka uygunluk bulunmadığı ayrıca anılan plan notununa dayanağının iptal edilmiş olması nedeniyle uygulanabilirliğinin de kalmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan kısmında isabet bulunmamaktadır.