Danıştay 6. Daire E.2021/9813 K.2025/1005

Dava konusu istem: Ordu ili, Ünye ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun EK-1 maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ünye Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun olduğu, düzenlemeye alınan bölgede 2981/3290 sayılı Yasanın EK-1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunduğu, düzenleme sahasının ve düzenleme sınırının kadastral parsel dikkate alınarak belirlendiği, DOP oranının %40’ı aşmadığı ancak imar adasının bir kısmının düzenlemeye alındığı ve düzenleme sınırının hatalı geçirildiği, düzenleme sınırı dışında bırakılan kısmın başka bir imar uygulamasına alınması olanağının bulunmadığı,

düzenleme sınırı dışında bırakılan kısmın kıyı olması ve kamunun yararlanmasına olanak sağlayacak şekilde düzenleme yapılması gerektiği halde kamuya kazandırılamadığı, davacının düzenleme sınırı dışında kalan alanının dikkate alınmasıyla müstakil parsel almasının mümkün olduğu, dolayısıyla dava konusu işlemin düzenleme sahası ve sınırının belirlenmesi yönünden, tahsis ve dağıtım ilkeleri ile hakkaniyet ölçütlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; düzenleme sınırı içinde İmar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce onaylı özel parselasyona ve/veya tapuda şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesine dayalı hisseli parsellerin olmaması, ve yine İmar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce çok hisseli satışların bulunmaması karşısında 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ve 2981/3290 sayılı Kanunun Ek Madde 1 hükmü uyarınca gerçekleştirilen imar uygulamasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, istinaf isteminin belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ordu ili, Ünye ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun EK-1 maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin... tarihli, ... sayılı Ünye Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinde: "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır..." hükmüne yer verilmiştir.

İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleme sahasının, sınırı tespit edilerek düzenlenmesine karar verilen saha olduğu, aynı fıkranın (b) bendinde, düzenleme sınırının, düzenlenecek imar adalarının imar planına göre yol, meydan, park, genel otopark, yeşil saha gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile cami ve karakol yerlerini çevreleyen sınır olduğu belirtilmiş;

aynı Yönetmeliğin "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 5. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırı içinde belediyeler, belediye encümeni kararı ile; dışında valilikler, il idare kurulu kararı ile. 5 yıllık imar programlarında öncelik tanımak ve beldenin inkişaf ve ihtiyaç durumuna göre, yeterli miktarda arsayı, konut yapımına hazır bulunduracak şekilde düzenleme sahalarını tespit etmek ve uygulamasını yapmak mecburiyetindedir.

Konut yapımına hazır arsa sayısının, bir önceki yıl verilen inşaat ruhsatından az olmamasına dikkat edilir. Belirlenen düzenleme sahası bir müstakil imar adasından daha küçük olamaz.

Ancak, imar adasının büyük bir kısmının imar mevzuatına uygun bir şekilde teşekkül etmiş olması nedeniyle, yeniden düzenlemesine ihtiyaç bulunmaması ve diğer kısmında birkaç taşınmaz malın tevhid ve ifraz yoluyla imar planı ve imar mevzuatına uygun imar parsellerinin elde edilmesinin mümkün olduğu hallerde, adanın geri kalan kadastro parselleri müstakil bir imar düzenlemesine konu teşkil edebilir. " kuralına.

"Düzenleme sınırının geçirilmesi" başlığını taşıyan 6. maddesinde ise, "Düzenleme Sınırı; a) İskan sahasının bittiği yerlerde iskan sınırından, b) İskan sahası içindeki yollarda yol ekseninden, c) İbadet yeri ve karakol yerlerinin dış sınırından, yeşil alan ve genel otopark alanlarının düzenleme ortaklık payı oranı ve uygulamaya alınan parsel sınırına göre uygun görülecek yerinden geçirilir. Ancak, imar planlarında gösterilmiş düzenleme sınırları varsa bu durum dikkate alınır.

Düzenleme sınırının herhangi bir parseli iki veya daha fazla parçaya bölmesi halinde; sınır, bu parçalardan düzenleme sahası dışında kalan başka bir imar adasına girmeyenleri varsa bunları da içine alacak şekilde geçirilir. Parsel büyük ise, ifraz yapılarak ifraz sınırından geçirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Parselasyon işlemi; düzenleme sınırının belirlenmesi, düzenleme ortaklık payının hesaplanması, tahsislerin yapılması ve benzeri hususlardan oluşan bir bütün işlemdir. Düzenleme sahasının belirlenmesi işlemi ile parselasyon işlemi birbirinden bağımsız idari işlem niteliği taşımamaktadır. Başka bir ifadeyle, düzenleme sınırının belirlenmesi, parselasyon işleminin unsurlarından biri olup parselasyon işleminden ayrı olarak düşünülemez. Anılan unsurlardan birinin hukuka aykırı olması parselasyon işleminin iptalini gerektirir.

Dosyanın, Dairemizin 2021/7589 esasına kayıtlı dosyası ile birlikte incelenmesinden; Ordu ili, Ünye ilçesi, ... Köyünde bulunan 794 sayılı kadastral parselin 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981/3290 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca düzenleme sınırının belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ünye Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Dairemizin 26/02/2025 tarihli, E:2021/7589, K:2025/1004 sayılı kararı ile onandığı, düzenleme sınırının belirlenmesi işleminin iptaline karar verilmiş olması parselasyon işlemini bütün olarak hukuka aykırı hale getirdiğinden dava konusu parselasyon işleminin bu nedenle iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.