Danıştay 6. Daire E.2022/1830 K.2023/4640

2- … Başkanlığı - … VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Belediye Başkanlığı VEKİLLERİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Rize İli, Hemşin İlçesi, …Mahallesinde ilan edilen "Rezerv Yapı Alanı" içerisinde bulunan özel mülkiyete konu parsellerin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılması için alınan 17/09/2019 tarih ve 1553 sayılı Cumhurbaşkanı kararının; Rize ili, Hemşin ilçesi, …Mahallesi,…ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen Dairemizin 17/02/2021 tarih ve E:2019/19467, K:2021/1985 sayılı kararı hakkında yargılamanın yenilenmesi suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu işlemin dayanağı olan, uyuşmazlığa konu …Mahallesinde gerçekleştirilmekte olan kentsel dönüşüm projesinde kullanılmak üzere belirlenen alanın 6306 sayılı Yasa kapsamında "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilan edilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının … tarih ve …sayılı işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle açılan davada; …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin …tarih ve YD İtiraz No:…sayılı kararıyla, anılan işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, dava konusu acele kamulaştırma kararına karşı başka bir taşınmaz maliki tarafından açılan davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 tarih ve E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararıyla, …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin anılan kararına dayanılarak, davanın reddi yolundaki Danıştay Altıncı Dairesi kararının bozulduğu ve dava konusu acele kamulaştırma işleminin iptal edildiği, …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla rezerv alana ilişkin 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarının iptal edildiği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilmesi suretiyle hukuka aykırı olan dava konusu işlemin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN ve MÜDAHİLİN SAVUNMALARI : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesinde yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin tahdidi olarak sayıldığı, davacının isteminin herhangi bir sebebe dayanmadığı, hukuki dayanaktan yoksun istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Rize İli, Hemşin İlçesi, …Mahallesinde ilan edilen "Rezerv Yapı Alanı" içerisinde bulunan özel mülkiyete konu parsellerin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılması için alınan 17/09/2019 tarih ve 1553 sayılı Cumhurbaşkanı kararının …ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2021 tarih ve E:2019/19467, K:2021/1985 sayılı kararının, 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinin 1.fıkrasının (e) ve (h) bentleri uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak, dava konusu yapılan maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir.

Rize İli, Hemşin İlçesi, …Mahallesinde ilan edilen "Rezerv Yapı Alanı" içerisinde bulunan özel mülkiyete konu parsellerin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılması için alınan 17/09/2019 tarih ve 1553 sayılı Cumhurbaşkanı kararının …ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılan davanın Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2021 tarih ve E:2019/19467, K:2021/1985 sayılı kararı ile reddedilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/06/2021 tarih ve E:2021/1323, K:2021/1310 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Rize İli, Hemşin İlçesi, …Mahallesinde, 6.18 hektarlık proje alanının "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilan edilmesine ilişkin 6306 sayılı Kanun kapsamında alınan …tarih ve …sayılı işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle açılan davada; …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … tarih ve YD İtiraz No:…sayılı kararıyla, dava konusu taşınmazın da içinde bulunduğu alanın "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilanına ilişkin …tarih ve …sayılı Bakan olurunun yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, aynı alanda başka bir taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin kararın iptali istemiyle açılan davada, temyiz aşamasında Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 tarih ve E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararıyla, …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin anılan kararına dayanılarak davanın reddi yolundaki Danıştay Altıncı Dairesi kararının bozularak dava konusu taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin işlemin iptal edildiği, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla rezerv alana ilişkin 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarının iptal edildiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulmuşsa da, söz konusu alanın "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilanına ilişkin …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedildiği,

bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun 03/03/2023 tarihinde …İdari Dava Dairesinin E:…esasına kaydedildiği ve istinaf aşamasının henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53 maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, “Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması”, (h) bendinde de, "Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması" yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının yargılamanın yenilenmesi istemiyle verdiği dilekçede ileri sürdüğü nedenlerin, 2577 sayılı Yasa'nın 53. maddesinde sayılan ve yargılamanın yenilenmesinin istenebileceği hususlar arasında bulunmadığı ve yargılamanın yenilenmesi için Yasa'nın aradığı koşulların oluşmadığı anlaşıldığından, yargılamanın yenilenmesi isteminde isabet görülmemiştir.

Bu nedenle, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Rize İli, Hemşin İlçesi, …Mahallesinde ilan edilen "Rezerv Yapı Alanı" içerisinde bulunan özel mülkiyete konu taşınmazların, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılması yolundaki dava konusu Cumhurbaşkanı kararının uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılan davanın Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2021 tarih ve E:2019/19467, K:2021/1985 sayılı kararı ile reddedildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/06/2021 tarih ve E:2021/1323, K:2021/1310 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, anılan Dairemiz kararının 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinin 1.fıkrasının (e) ve (h) bentleri uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak, yeniden karar verilmesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Yargılamanın yenilenmesi” başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında,

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması sebepleri dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebileceği hükmü yer almıştır.

Sonradan ortaya çıkan bazı durumlarda haksızlığı önlemek amacıyla kanunda tahdiden sayılmış nedenlere dayanılarak esas hükmün kaldırılması ve davanın yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yoluna yargılamanın yenilenmesi denir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı olan ve uyuşmazlığa konu taşınmazın da bulunduğu bölgenin "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilanına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … esasına kaydedildiği, Dairemiz karar tarihi itibarıyla istinaf incelemesinin sonuçlanmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesinin 1. fıkrasında, yargılamanın yenilenmesi sebepleri sayma yolu ile tek tek belirlenmiş olduğu da dikkate alındığında, davacılar tarafından ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanun'da sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden hiçbirine uymadığı görüldüğünden davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan ve uyuşmazlığa konu taşınmazların da bulunduğu bölgenin "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilanına ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılan …İdare Mahkemesinin E:…kayıtlı davada, …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin …günlü, YD İtiraz No:…sayılı kararıyla, anılan işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği; aynı alanda başka bir taşınmaz maliki tarafından dava konusu Cumhurbaşkanı kararı kararına karşı açılan davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 günlü, E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararıyla, …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin anılan kararına dayanılarak, davanın reddi yolundaki Dairemiz kararının bozulduğu ve dava konusu acele kamulaştırma işleminin iptal edildiği ileri sürülmüş ise de; anılan davanın esası yönünden yapılan inceleme sonucu …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla davanın reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin …esasına kaydedildiği, Dairemiz karar tarihi itibarıyla istinaf incelemesinin sonuçlanmamış olduğu dikkate alındığında, mevcut hukuki durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak kabul edilemeyeceği açıktır.

Öte yandan; yukarıda bahsedilen …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …esasına kaydedilen davada; iptal kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde davacının tekrar yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunabileceği tabiidir.

KARŞI OY (X)

Dava konusu işlemin dayanağı olan, uyuşmazlığa konu …Mahallesinde gerçekleştirilmekte olan kentsel dönüşüm projesinde kullanılmak üzere belirlenen alanın 6306 sayılı Yasa kapsamında "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilan edilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının …tarih ve …sayılı işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle açılan davada; …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin …tarih ve YD İtiraz No:…sayılı kararıyla, anılan işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, dava konusu acele kamulaştırma kararına karşı başka bir taşınmaz maliki tarafından açılan davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 tarih ve E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararıyla, …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin anılan kararına dayanılarak, davanın reddi yolundaki Danıştay Altıncı Dairesi kararının bozulduğu ve dava konusu acele kamulaştırma işleminin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin dayanağı olan ve uyuşmazlığa konu taşınmazların da bulunduğu bölgenin "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilanına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …esasına kaydedildiği, Dairemiz karar tarihi itibarıyla istinaf incelemesinin sonuçlanmamış olduğu anlaşılmakta ise de.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 tarih ve E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararı da göz önünde bulundurularak dava konusu işlemin dayanağı olan anılan …tarih ve …sayılı işleme ilişkin açılan ve …Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesinin E:…esasına kaydı yapılan davanın sonucunun beklenilmesinin hem mülkiyet hakkının korunması, hem de usul ekonomisi ilkesi gereği isabetli olacağı düşüncesiyle, çoğunluk kararına katılmıyorum.

Aksi halde aynı durumda olan taşımazla ilgili olarak davacının açmış olduğu dava süreçlerinde verilen kararlardan komşusunun lehine sonuçlandığı halde davacının halen beklediği yararı sağlayamamasının hukuken izahı mümkün değildir. Böyle olunca da anılan davanın sonucunun beklenilmemesi durumunda dahi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/01/2022 tarih ve E:2021/3808, K:2022/130 sayılı kararından hareketle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü gerekmektedir.