Danıştay 6. Daire E.2022/1935 K.2025/5373

Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesini kapsayan alanda Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu planlar ile planlama bölgesindeki nüfusun %30'unun üzerinde bir yoğunluk artışına neden olunacağı, plan açıklama raporunda bu nüfusun ihtiyacı olan sosyal altyapı alanlarının nicel olarak karşılandığı belirtilmiş ise de planların çocuk bahçesi, oyun alanı, açık semt spor alanı, aile sağlık merkezi, kreş, anaokulu,

ilkokul ve ibadet alanı fonksiyonları için gerekli niteliği sağlamadığı, komşuluk birimlerinin kentsel sosyal donatılar için uygun yürüyüş mesafelerine göre tasarlanmadığı anlaşıldığından, dava konusu planlarda şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptallerine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda.

Mekânsal Plânlar Yapım Yönetmeliğinin, "imar plânlarının kişi yararı değil, kamu yararı amacıyla hazırlanacağı"na ilişkin hükmü göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu planların uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin süregelen planlama kararlarının, şehrin ana ulaşım hatlarının, bölgelerin kullanım işlevinin, gelişim alanlarının ve nüfus yoğunluğunun belirlenmesi bakımından genel bir revizyon niteliğinde olduğu,

bu planların temelini teşkil eden Adana Seyhan-Yüreğir-Sarıçam-Çukurova ilçelerini kapsayan 70.000 hektarlık alan için hazırlanan 1/25.000 ölçekli revizyon nazım imar plânında öngörülen yoğunluk kararları ile uyumlu olduğu, planlama bölgesinin sosyal ve teknik altyapı ihtiyacı ile Danıştay'ın önceki bozma kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak, bölgedeki 0.30 olan yapılaşma yoğunluğunun E=0.80 (zemin + 5 kat) olarak artırıldığı, planlama yapılırken bireysel yarar ile kamu yararı arasındaki dengenin gözetildiği, plan müellif raporunun hazırlandığı,

dava konusu imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve imar mevzuatına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Planlama alanındaki sosyal ve teknik altyapı alanlarının dava konusu planlar ile bölgeye getirilen yoğunluğu karşılayacak yeterlilikte olmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da bu hususun ispatlandığı, dava konusu planların usul ve yasaya aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Seyhan ilçesi, Sarıuğlar, Yenimahalle ve Yeşiloba Mahallelerini kapsayan yaklaşık 577 hektar alan için hazırlanarak Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planlarına karşı askı sürecinde yapılan itirazların kısmen kabulü sonucunda Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planlarının iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, Yeni, Yeşiloba ve Sarıuğlar Mahalleleri için incelemenin ayrı ayrı yapılması, aralarında maddi ya da hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan mahalleler yönünden ayrı ayrı davalar açılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle ... tarih ve K:... sayılı karar ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, bunun üzerine davacı Valilik tarafından Yeşiloba Mahallesi yönünden bakılan dava, diğer iki mahalle yönünden ise ayrı davalar açılmıştır.

(Dairemizin temyizen incelenen E:2023/6144 ve E:2023/6149 sayılı dosyaları)

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planları; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan planlar olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 6. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinde ise, planların tanımlanmasına yer verilerek planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından, planlama alanındaki imar adalarında ''TAKS 0.30 KAKS 0.60 ve 4 kat'' olan yapılaşma koşulunun ''TAKS:0.30 KAKS:0.80 ve zemin+5 kat'' olarak değiştirilmesi suretiyle bölgedeki yoğunluğun artırıldığı ve sosyal altyapı dengesinin bozulduğu ileri sürülerek bakılan dava ile birlikte diğer davalar açılmıştır.

Dairemizin temyizen incelenen E:2023/6144 ve E:2023/6149 sayılı dosyalarında, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen ara kararlar ile davalı idareden; dava konusu planların güncel durumu, bu planlarda değişiklik yapılıp yapılmadığı sorularak, değişiklik yapılmış ise buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, davalı idarenin cevabı yazılarında; dava konusu planlara karşı yapılan itirazlar üzerine Adana Büyükşehir Belediye Meclisince alınan ... tarih ve ... sayılı karar ile 1/5000 ölçekli nazım imar planında yapılan revizyonun tadilen onaylandığı belirtilerek, yazı ekinde anılan plana ilişkin bilgi ve belgelerin gönderildiği görülmüştür.

Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonuna ait plan açıklama raporu ile plan notlarının 31 sayılı maddesinin incelenmesinden; söz konusu plan revizyonu ile dava konusu nazım imar planları ile bölgeye getirilen yapı yoğunluğuna ilişkin kararların yürürlükten kaldırıldığı, böylelikle davacının itiraz ettiği hususlar yönünden taraflar arasında uyuşmazlık kalmadığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından dava konusu aynı planların Sarıhuğlar Mahallesi yönünden iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 16/09/2021 tarih ve E:2020/6985, K:2021/9714 sayılı kararı ile bozulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulmayarak istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 16/05/2022 tarih ve E:2022/725, K:2022/1789 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü, anılan mahkeme kararının kaldırılması, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın temyiz edilen vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerine ilişkin kısmı Danıştay Altıncı Dairesi'nin 04.11.2025 tarih ve E:2023/6144, K:2025/5371 sayılı kararı ile onanmıştır.

Yine davacı tarafından dava konusu aynı planların Yeni Mahalle yönünden iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 16/09/2021 tarih ve E:2020/4881, K:2021/971 sayılı kararı ile bozulması üzerine, ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulmayarak istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 16/05/2022 tarih ve E:2022/726, K:2022/1790 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü, anılan mahkeme kararının kaldırılması, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararın temyiz edilen vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerine ilişkin kısmı Danıştay Altıncı Dairesi'nin 04.11.2025 tarih ve E:2023/6149, K:2025/5372 sayılı kararı ile onanmıştır.