Danıştay 6. Daire E.2022/2139 K.2023/6223

2- … Belediye Başkanlığı-… VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parseli de kapsayan alana ilişkin Konak Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunan ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince 26/01/1998 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Gürçeşme ve Civarı Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; düzenleyici işlem niteliğinde olan imar plânlarına karşı son ilân tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde doğrudan ya da askı ilân süresi içinde yapılan itirazın reddine yönelik işlemin tebliğ tarihinden itibaren aynı süre içinde dava açılabileceği, 3194 sayılı Kanunun 8. maddesine eklenen hüküm gereği, kesinleşen imar planları veya parselasyon uygulamalarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılması gerektiği, dava konusu 1/1000 ölçekli Gürçeşme ve Civarı Uygulama İmar Planı'nın 26/01/1988 tarihinde onaylandığı,

19/02/1998-19/03/1998 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, dava konusu imar planının kesinleşmesinin üzerinden 5 yıllık süreden daha uzun bir zamanın geçtiği dikkate alındığında 06/07/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılarak reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdare Mahkemesince, dava dilekçesinde yer verilen taleplerin tereddüte mahal bırakmayacak açıklıkta olmadığı gerekçesiyle ve davanın konusunun açık ve net olarak ortaya konulması amacıyla iki kez dava dilekçesinin reddine karar verildiği, mahkemeye sunulan son yenileme dilekçesinde açıkça "İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde Konak Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararıyla uygun bulunan ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 26/01/1998 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Gürçeşme ve Civarı Uygulama İmar Planı işleminin iptali" isteminde bulunulduğu, uyuşmazlığın bu istem çerçevesinde incelenmesinde usul kurallarına aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parseli maliki olan davacı tarafından bu alana ilişkin olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli Gürçeşme ve Civarı Uygulama İmar Planının Konak Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunup İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince 26/01/1988 tarihinde onaylanan ve 19/02/1998-19/03/1998 tarihleri arasında askıya çıkarılan imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu.

İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Yasanın 10.maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği,

bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince istinaf istemine konu kararda "3194 sayılı Kanunun 8. maddesine eklenen hüküm gereği, kesinleşen imar planları veya parselasyon uygulamalarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılması gerektiği," gerekçesine yer verilmiş ve. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince bu gerekçe hakkında hüküm kurulmamış olup 7221 sayılı Yasa ile "3194 sayılı Kanunun 8. maddesine eklenen ve dava açma süresini beş yıl olarak sınırlayan hükmünün, geriye dönük olarak uygulanması hukuka olan güven duygusunu zedeler ve hukuk güvenliği ilkesi ile de bağdaşmaz olduğundan ve yasanın yayım tarihinden önce kesinleşmiş imar planı ve parselasyon planlarına karşı dava açma süresini beş yıl olarak sınırlandırdığı biçiminde yorumlanması yasa hükmünün geriye yürütülmesi anlamına gelmekte ve Anayasa'da yer alan hukuk devleti kapsamındaki hukuk güvenliği ilkesi ile bağdaşmadığından bu gerekçenin çıkarılması

gerekmektedir.

Diğer taraftan, yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planında değişiklik yapılması yolundaki istemin 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu ve bu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemlerin yapılmasını idarelerden her zaman isteyebilecekleri açıktır. İmar planları mülkiyet hakkıyla ilgilidir ve bu mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için imar durumu alınmış olması halinde aynı konuda idareye tekrar bavşurulmasına ve başvuruya verilen cevap üzerine imar planına karşı dava açılmasına bir engel bulunmamaktadır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine yukarıda açıklanan 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde imar planına dava açılması mümkündür.

Bu durumda, davacı vekili tarafından, 12/04/2021 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına, 25/03/2021 tarihinde Konak Belediye Başkanlığına "parselin yeşil alandan çıkarılması" istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemin davacıya tebliği üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içinde, 03/05/2021 tarihinde açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken süre aşımı yönünden reddedilmesine ilişkin mahkeme kararında isabet görülmemiştir.