Danıştay 6. Daire E.2022/2162 K.2024/5581

Dava konusu istem: Mersin İli, Anamur İlçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın imar durum belgesinin verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde verilen davalı belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının ve buna dayalı olarak yapılan parselasyonun iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/06/2014 tarihli, E:2013/6769, K:2014/4534 sayılı bozma kararına uyularak...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmaza yönelik olarak yapılan ilk uygulama imar planında dava konusu taşınmazın %35'lik kısmı kamusal kullanımlara ayrılmışken yapılan değişiklikle %26,4'lük bir kısmının daha kamusal kullanımlara ayrıldığı görüldüğünden dava konusu imar planlarında şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı;

dava konusu parselasyon işlemi yönünden ise, dava konusu uygulama imar planına dayalı olarak yapılan bir imar uygulaması olduğuna ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamında yer almadığı, davacı tarafından da buna ilişkin bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, davalı idarenin savunma dilekçesinde uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik yapılan imar uygulamasının tarihinin 09/01/1997 tarihli olduğu ve dava konusu imar planından çok önce yapılmış olduğu anlaşıldığından idari davaya konu olabilecek bir işlemin varlığından söz edilmesine olanak bulunmadığı,

bu nedenle davanın bu kısmı yönünden esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu imar planlarının iptaline, parselasyon işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, dava konusu imar planlarının hukuka uygun olduğu, mülkiyet sorununun ise kamulaştırma veya 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine göre yapılacak imar uygulaması ile giderileceği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 07/10/2021 tarihli, E:2018/5875, K:2021/11016 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait Mersin İli, Anamur İlçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz; Anamur Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla Zirai Donatım Kurumunun Özelleştirme Yasası kapsamına alınması nedeniyle özel şahıs mülkiyetine geçebileceğinden bahisle imar planında "belediye hizmet alanı" kullanımına alınmak suretiyle plan değişikliği yapılmıştır.

Davacı tarafından, 07/03/1996 tarihinde anılan belediye meclis kararına itiraz edilmiştir.

Anamur Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla; resmi kurum alanı belirlenmesi nedeniyle 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması kapsamına alınmayan uyuşmazlık konusu taşınmazın 1561 m² yola terk, 9833 m² Tarım Kredi Kooperatifi Genel Müdürlüğüne, 3729 m² ise belediyeye devri yönünde karar alınmıştır.

Anamur Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla yapılan plan değişikliği ile 3729 m² alanın belediye sosyal hizmet alanı, geriye kalan alanın ise Tarım Kredi Kooperatifleri alanı olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda ... tarihli, ... sayılı Anamur Belediye Meclisi kararıyla 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kabul edilmiştir.

Daha sonra aynı alanda Anamur Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla ise dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama revizyon imar planları onaylanmıştır.

Söz konusu nazım imar planında; "yönetim merkezi/resmi kurum alanı" ve "yeşil alan" olarak belirlenen taşınmaz uygulama imar planında "tarım kredi kooperatifi alanı" "belediye sosyal hizmet alanı" ve "park" olarak belirlenmiştir.

Davacı tarafından taşınmazın imar durum belgesinin verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde verilen davalı belediye meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları bildirilmiştir.

Davacı tarafından 31/01/2013 tarihli dilekçeyle Anamur Belediyesine plan tadilatı talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan planı," uygulama imar planı da, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini,

yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava; uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik olarak yapılan parselasyon işlemiyle kesinti yapılmasına rağmen ikinci kez uygulama yapılarak düzenleme ortaklık payı kesilmesinin ve taşınmazın bir kısmının daha belediye sosyal hizmet alanı kullanımına ayrılmasının hukuka aykırı olduğu, "tarım kredi kooperatifi" olarak ayrılan alanın resmi kurum alanı olmadığı halde emsal değerinin belirtilmediği iddialarıyla açılmıştır.

Temyize konu kararda; parselasyona yönelik iddiaların yanı sıra davacı tarafından taşınmaza verilen fonksiyon ve yapılaşma koşulları yönünden iddialarda bulunulmasına karşın bu iddialar kapsamında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ve kararda buna ilişkin gerekçeye yer verilmediği, karara esas alınan bilirkişi raporunda da davacının söz konusu iddialarına yönelik yeterli araştırma, inceleme ve değerlendirmelerde bulunulmadığı dikkate alındığında tüm bu hususlar irdelenerek, dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı hakkında davacının iddiaları da gözetilerek,

dava konusu planların davacının taşınmazlarına ilişkin kısmının imar mevzuatına, şehircilik esasları ve planlama ilkelerine uygunluğu konusunda gerekirse ek rapor alınarak söz konusu hususların açıklığa kavuşturulması suretiyle yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, eksik inceleme sonucu verilen dava konusu imar planlarının iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.