Danıştay 6. Daire E.2022/3174 K.2024/557

Dava konusu istem: İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, …mevkii, eski …ada …parsel, (yeni …ada …parsel) sayılı taşınmazın 5393 sayılı Belediye Kanununun "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı" başlıklı 73. maddesi kapsamında kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesine ilişkin …tarihli, …sayılı Küçükçekmece Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu "kentsel dönüşüm alanı" ilan edilmesine ilişkin …tarih, …sayılı Küçükçekmece Belediye Meclisi kararı ile Küçükçekmece, …, …Mahallesinde "Belediye binası ve çevresi" olarak adlandırılan (yaklaşık) 5 ha büyüklüğündeki alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilmesine ilişkin imar komisyon raporunun kabul edilerek dava konusu kararın alındığı,

her ne kadar dava konusu Küçükçekmece Belediye Meclisi kararında uyuşmazlık konusu kentsel dönüşüm alanı 5 hektar büyüklüğünde belirtilmiş ise de, gerek TOKİ ile yapılan İstanbul Küçükçekmece …Mahallesi Belediye ve Çevresi Gecekondu Önleme Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Protokolünde gerekse Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün Hukuk İşleri Müdürlüğüne yazdığı …tarihli, …sayılı yazısında uyuşmazlık konusu proje alanının 5 hektarın altında olduğunun belirtildiği, 5393 sayılı Kanunun 73. maddesine göre;

kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması gerektiği, toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yerin tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, davaya konu bölgenin sınırları itibarıyla 5 hektarın altında olması nedeniyle Belediye Kanununun 73. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı, kentsel dönüşüm alanı ilan edilme şartlarını taşımadığından, hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Usul ve yasaya uygun olmayna idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dava konusu işlemin "5393 Sayılı Belediye Kanununun "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı" başlıklı 73. maddesi kapsamında Küçükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından tesis edildiği anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davalılardan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) hasım mevkiinden çıkarılarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, …mevkii, …ada, …parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, söz konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin "Gecekondu Önleme Bölgesi" (Kentsel Yenileme Alanı) ilan edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince;

dava konusu projenin konusu olan Gecekondu Önleme Bölgesi ilanına ilişkin işlemin, …İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:…sayılı kararı ile iptal edildiğinden bahisle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 27/04/2017 tarihli, E:2015/5061, K:2017/2824 sayılı bozma kararı ile dava dilekçesi ve eklerinden açık olarak anlaşılamayan dava konusu işlemin, gecekondu önleme bölgesi ilanına ilişkin işlem mi,

kentsel yenileme alanına ilişkin işlem mi yoksa kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesine ilişkin işlem mi olduğu hususu araştırılmadan gecekondu önleme bölgesi ilanına ilişkin işlemin, idare mahkemesince iptal edildiğinden bahisle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesi ile bozulması üzerine anılan bozma kararına uyularak …idare Mahkemesinin …tarihli E: …K:…sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, dava dilekçesi yenilenerek , İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, …mevkii, eski …ada …parsel,

(yeni …ada …parsel) sayılı taşınmazın 5393 sayılı Belediye Kanununun "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı" başlıklı 73. maddesi kapsamında kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesine ilişkin …tarih, …sayılı Küçükçekmece Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İşlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle 5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinde " Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.

Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi Bakanlar Kurulu kararına bağlıdır.

Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması, etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir.

Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.

Büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar planı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir. " hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir, büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilecek olup uyuşmazlıkta Küçükçekmece belediyesinin kentsel dönüşüm ilan etmesi konusunda büyükşehir belediyesinin uygun görüşü bulunmadığından uyuşmazlığa konu alanda ilçe belediyesi olan Küçükçekmece belediyesinin kentsel dönüşüm ilan etme yetkisi bulunmadığından dava konsu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.