Danıştay 6. Daire E.2022/3755 K.2023/9065

Dava konusu istem: 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yer alan PTT alanı olarak ayrılan Antalya ili, Kepez ilçesi, ... mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın PTT alanından çıkarılması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu Antalya ili, Kepez ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 26.02.2019 tarihli imar uygulama işlemi ile ... ada, ... parsel sayısını aldığı ve yürürlükteki 1/5000 ölçekli nazım imar planında "yurt alanı", ''yol'' ve ''uygulama aşamasında kesinleştirilecek esnek/tercihli kentsel sosyal ve teknik donatı bölgesi'' olarak planlı olduğu, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise "PTT Alanı" olarak planlandığı, bu durumda, dava konusu Antalya ili, Kepez ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında "PTT Alanı" olarak kullanıma ayrılmadığı, bu nedenle davacının nazım imar planındaki PTT alanı kullanım kararının kaldırılmasına yönelik talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "PTT Alanı" olarak planlandığı görülmekte ise de davacı tarafından uygulama imar planındaki kullanım kararının kaldırılmasına yönelik talebinin uygulama imar planı değişikliği yapmaya yetkili belediye olan Kepez Belediyesine yöneltmesi gerektiği, davalı Büyükşehir Belediyesinin uygulama imar planı değişikliği yapma yetkisi bulunmadığından davacının uygulama imar planındaki PTT alanı kullanım kararının kaldırılmasına yönelik talebinin reddine yönelik işlemin bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu parselin bilgileri dışında PTT alanı olarak ayrıldığı, söz konusu bölgede posta hizmetlerini karşılayacak gayrimenkul, tesis ve yapılar bulunduğu, PTT alanı olarak ayrılan gayrimenkule ihtiyacın olmadığı, şirketin kamulaştırma yetkisinin de olmadığı, bu nedenle PTT alanı ibaresinin kaldırılması talebinde bulundukları ancak başvurularının zımnen reddedildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu taşınmazda Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığının uygulama imar planı değişikliği yapma yetkisinin olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Kepez ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz mevcut 1/5000 ölçekli nazım imar planında "yurt alanı", ''yol'' ve ''uygulama aşamasında kesinleştirilecek esnek/tercihli kentsel sosyal ve teknik donatı bölgesi'' olarak planlanmış, mevcut 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise "PTT alanı" olarak planlanmıştır.

Davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında PTT alanından çıkarılması istemiyle ... tarih ve ... sayılı yazı ile Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Kepez Belediye Başkanlığına başvurulmuş, Kepez Belediye Başkanlığı Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nün ... tarihli, ... sayılı işlemi ile taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yurt alanı olarak planlanmasına ilişkin ilçe belediye meclisince karar alındığı ve anılan kararın onay için büyükşehir belediyesine gönderildiği belirtilmiş,

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile de 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin reddine karar verilmiş, bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinin 1. fıkrasının (b) bendinde, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, bu planların belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, aynı maddenin 3. fıkrasında onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de 1. fıkranın (b) bendinde belirtilen usullere tabi olacağı hükme bağlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclisin Görev ve Yetkileri" başlığını taşıyan 18. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; imar planlarını görüşmek ve onaylamak belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak görev, yetki ve sorumluluklarının büyükşehir belediyelerine ait olduğu, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Öncelikle dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığın konusunun, davacıların 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin reddine ilişkin işlemin oluşturduğu anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen yasa hükümlerine göre, imar planlarının ve değişikliklerinin yapılması ve yürürlüğe girmesinin belediye meclisi kararıyla gerçekleşeceği ve bu planlara veya plan değişikliklerine yapılacak itirazların da belediye meclisi tarafından görüşülerek karara bağlanacağı açıktır.

Olayda, davacının plan değişikliği yapılması istemi hakkında belediye meclisince görüşülüp bir karar verilmesi gerekirken, plan değişikliği talebinin doğrudan imar ve şehircilik daire başkanlığınca reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince aynı tüzel kişiliğin organları arasında bulunması gereken iletişim ve organizasyonda yaşanan aksaklıktan kaynaklanan külfetin, bu tüzel kişilikten hizmet alanlara yüklenmesi,

yasa ile kendilerine bahşedilen başvuru haklarının sürüncemede kalması ve nihayetinde idarelerin açık veya zımni olarak oluşan iradelerinin yargısal denetimin dışında tutulması sonucunu doğuracağı, her ne kadar davacının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebi bakımından bu konuda yetkisi bulunmayan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işlemi ile reddedilmiş ise de;

söz konusu plan değişikliği istemini değerlendirme hususunda yasa ile yetkili kılınan ilçe belediye meclisince davacının talebi doğrultusunda belediye meclis kararı alındığı ve onay için Antalya Büyükşehir Belediye Meclisine gönderildiği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bakımından da onay yetkisinin gelinen aşamada Antalya Büyükşehir Belediye Meclisine geçtiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı idarece 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği isteminin de 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygunluğu yönünden inceleyip davacının plan değişikleri istemi hakkında bir bütün olarak karar vermesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, imar planı değişikliği istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, anılan işlem bakımından davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.