Danıştay 6. Daire E.2022/4008 K.2025/1017

Dava konusu istem: Manisa ili, Soma ilçesi, ... Mahallesi, davacıya ait ... ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alana ilişkin (mülga) Avdan Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı ve ... tarihli,... sayılı kararları ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda üst ölçekli plan olan 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapılmadan, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılmış olduğu görüldüğünden, dava konusu uygulama imar planının onaylanmasına dair meclis kararlarında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu, davanın süresinde açılmadığı, bu nedenle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa ili, Soma ilçesi, ...

Mahallesi, ...ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alana ilişkin 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının (mülga) Avdan Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararı ile onaylandığı, bu revizyon uygulama imar planına başka şahıslarca yapılan itirazların Avdan Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile reddedildiği, söz konusu uygulama imar planında dava konusu taşınmazlardan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlendiği, taşınmazların ortasından yol geçirildiği,

dava konusu taşınmazların hissedarı olan davacının 26/08/2020 tarihinde, belediye hizmet alanı ve yol olarak belirlenen kısımların konut alanı olarak belirlenmesine ilişkin olarak imar planı değişikliği talebiyle yaptığı başvurunun 30/09/2020 tarihinde reddedildiği, davacı tarafından, daha sonra 10/11/2020 tarihinde davalı idareye başvurularak taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planı revizyonuna ilişkin bilgi belgelerin talep edildiği, bu başvuruya davalı idare tarafından 19/11/2020 tarihinde cevap verildiği, verilen cevap üzerine 15/01/2021 tarihinde dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; imar planlarının nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,

belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisinin onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlayacağı hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kuralı bulunmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununda tanımı yer almayan imar durum belgesi; taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığını, taşınmaz için planda öngörülen arazi kullanım kararı ile yapılaşma koşullarını detaylı bir şekilde gösteren, imar planı ve/veya yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilen kat adedi, bina yüksekliği, bina derinliği, ön bahçe, arka bahçe ve yan bahçe mesafeleri, bina cephesi gibi hususların rakam ve kroki ile yer aldığı, varsa imar planı ve plan notları ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği ya da Plansız Alanlar Tip İmar Yönetmeliği uyarınca düzenlenen belgedir. İdarelerce, uygulama imar planına göre imar durum belgesi düzenlenmesi üzerine imar durumunun dayanağı düzenleyici işlem mahiyetindeki planların iptali istenebilecektir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar mevzuatı ve 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi hükümleri karşısında, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği, ancak bu süreler içerisinde dava açılmamış olması halinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulanmaya konulması ile birlikte uygulama işlemi üzerine,

işlem ile birlikte 1/1000 ölçekli imar planına ve üst ölçekli planlara veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planlarına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamakla birlikte bir düzenleyici işlemin iptali istemiyle uygulama işlemi nedeniyle dava açılabilmesi için ortada mutlaka bir uygulama işleminin bulunması gerekmektedir.

İmar durum belgesi uygulama imar planının uygulaması niteliğinde olup bu belgenin düzenlenmesi üzerine dayanağı düzenleyici işleme karşı da dava açılabileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazları kapsayan alana ilişkin 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının (mülga) Avdan Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararı ile onaylandığı, bu revizyon uygulama imar planına başka şahıslarca yapılan itirazların Avdan Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile reddedildiği, dava konusu imar planında ... ada ... parsel sayılı taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlendiği, dava konusu ... ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların ortasından yol geçirildiği,

dava konusu taşınmazların hissedarı olan davacının 26/08/2020 tarihinde belediye hizmet alanı olarak belirlenen kısım ile taşınmazların ortasından geçirilen yol alanının konut alanı olarak belirlenmesi istemine ilişkin imar planı değişikliği başvurusunun 30/09/2020 tarihinde reddedildiği, davacının daha sonra 10/11/2020 tarihinde davalı idareye başvurarak taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planı revizyonuna ilişkin bilgi belgeleri talep ettiği, bu başvuruya davalı idare tarafından 19/11/2020 tarihinde cevap verildiği, verilen cevap üzerine 15/01/2021 tarihinde dava açıldığı anlaşıldığından,

her ne kadar davacının ilk başvurusu imar planı değişikliği talebine ilişkin ise de bu başvuruya verilen cevap sonrasında dava açılmadığı, daha sonra 10/11/2020 tarihinde taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planı revizyonuna ilişkin bilgi belgelerin istemine ilişkin olarak davalı idareye başvurduğu ve bu başvuruya verilen cevap üzerine dava açıldığı anlaşılmış olup davacının bilgi ve belge istemiyle idareye yapılan başvuruya verilen cevaba ilişkin Soma Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce tesis edilen 19/11/2020 tarihli işlemin,

imar durum belgesi ya da dava konusu parsele ilişkin bir uygulama işlemi niteliğinde kabul edilemeyeceği, dolayısıyla bu nitelikteki bir başvuru üzerine tesis edilen işlemin dava açma süresini ihya etmeyeceği açıktır.

Bu itibarla, herhangi bir uygulama işlemi tesis edilmediğinden 01/02/2010 tarihinde onaylanan dava konusu revizyon uygulama imar planına askı süresinde itiraz etmeyen davacı tarafından, imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük süre geçtikten sonra 15/01/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmaktadır. Bu durumda, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.